නෙතන්යාහුට හිතාගන්නවත් බැරි අභියෝගයක් - ඊශ්‍රායලයේ අරාබි පක්ෂ බලවත් වෙයි
ඊශ්‍රායලයේ මෑතකදී පැවැති මහ මැතිවරණයෙන් අරාබි නායකත්වය සහිත දේශපාලන පක්ෂ දෙකක් ආසන 19ක් දිනාගැනීමත් සමඟ එරට දේශපාලන බල තුලනයේ තීරණාත්මක පාර්ශ්වයක් බවට පත්ව තිබේ.
ඒ අනුව බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගේ පාර්ශ්වයට මෙන්ම විපක්ෂයට ද ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සඳහා මෙම පක්ෂවල සහාය වැදගත් විය හැකි තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත.
2022 වසරේ පැවැති මැතිවරණයේදී එම පක්ෂ දෙක ලබාගත් සමස්ත ආසන සංඛ්‍යාවට සාපේක්ෂව මෙවර ඔවුන්ගේ නියෝජනය ආසන්න වශයෙන් දෙගුණ වී තිබේ.
එහෙත් ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ජයග්‍රහණය පිළිගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඊශ්‍රායල දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය තුළ මතභේදාත්මක තත්ත්වයක් මතුව ඇති බව මෙම ලිපියේ කතුවරයා පෙන්වා දෙයි.
අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු සහ ඔහුගේ ලිකුඩ් පක්ෂය මැතිවරණයේදී ඡන්ද වංචා සිදුවූ බවට චෝදනා කරමින් අරාබි පක්ෂ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමේ ක්‍රියාවලියෙන් බැහැර කළ යුතු බවට අදහස් පළ කර තිබේ.
එමෙන්ම අරාබි පක්ෂවලට නීතිවිරෝධී විදේශ අරමුදල් ලැබී ඇති බවටත්, එම පක්ෂවල නායකයන් අත්අඩංගුවට ගත යුතු බවටත් චෝදනා ඉදිරිපත් වී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, ඊශ්‍රායල මැතිවරණ කොමිසම මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ඡන්ද වංචාවක් හෝ විදේශ අරමුදල් ලබාගැනීමක් පිළිබඳ සාක්ෂි හමු නොවූ බව ප්‍රකාශ කර තිබේ.
මේ අතර, විදේශ පාර්ශ්ව මැතිවරණයට බලපෑම් කළේද යන්න සම්බන්ධයෙන් ඊශ්‍රායලයේ ෂින් බෙට් සහ මොසාඩ් ආරක්ෂක ආයතන විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇත.
මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපති සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු නොආම් සෝල්බර්ග් කළ ඉල්ලීමකට අනුව මෙම විමර්ශනය ආරම්භ වී ඇති අතර, එහිදී කටාර් රාජ්‍යය පිළිබඳව ද සැකය යොමු වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, කටාර් රාජ්‍යය එම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. රැම් පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරීන් තිදෙනකු මැතිවරණ අල්ලස් ලබාදීමේ සැකය මත අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වෙනම පොලිස් විමර්ශනයක් ද ක්‍රියාත්මක වී තිබේ.
එම සිද්ධිය විදේශ මැදිහත්වීම් පිළිබඳ පුළුල් විමර්ශනයට සම්බන්ධ නොවන බවත්, ඡන්ද මිලදී ගැනීමේ වැඩපිළිවෙළක් පිළිබඳ සාක්ෂි හමු නොවූ බවත් ලිපියේ සඳහන් වේ.
අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස පසුව නිවාස අඩස්සියේ තබා නිදහස් කර තිබේ.
ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට ආසන 61ක බහුතරයක් අවශ්‍යයි
මැතිවරණ කොමිසම සිකුරාදා නිකුත් කළ අවසන් ප්‍රතිඵල අනුව නෙතන්යාහුගේ දේශපාලන කණ්ඩායමට ආසන 53ක් හිමිව ඇති අතර විපක්ෂයට ආසන 48ක් හිමිව තිබේ.
අරාබි පක්ෂවලින් සමන්විත ඒකාබද්ධ ලැයිස්තුවට ආසන 11ක් සහ මන්සූර් අබ්බාස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් අරාබි ලැයිස්තුව හෙවත් රැම් පක්ෂයට ආසන 8ක් හිමිව ඇත.
ඒ අනුව කිසිදු ප්‍රධාන දේශපාලන කණ්ඩායමකට ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සඳහා අවශ්‍ය ආසන 61ක බහුතරය හිමිව නැත.
නෙතන්යාහුගේ පාර්ශ්වයට තවත් ආසන 8ක් අවශ්‍ය වන අතර විපක්ෂයට තවත් ආසන 13ක් අවශ්‍ය වී තිබේ. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉදිරි ආණ්ඩුව පිහිටුවීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රධාන විකල්ප කිහිපයක් පිළිබඳව අවධානය යොමුව ඇත.
පළමු විකල්පය වන්නේ හිටපු හමුදා ප්‍රධානී ගාඩි අයිසෙන්කොට්ගේ නායකත්වයෙන් විපක්ෂ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවා, අරාබි පක්ෂ දෙකේ පාර්ලිමේන්තු සහාය ලබාගැනීමයි.
ඒ වෙනුවෙන් අරාබි ජනතාවට බලපාන නිවාස, යටිතල පහසුකම් සහ මහජන ආරක්ෂාව ඇතුළු ගැටලු සම්බන්ධයෙන් සහතික ලබාදීමට සිදුවනු ඇත.
දෙවැනි විකල්පය වන්නේ මන්සූර් අබ්බාස්ගේ රැම් පක්ෂය සමඟ පමණක් සීමිත එකඟතාවකට පැමිණීමයි.
මීට පෙර ද යුදෙව් නායකත්වයෙන් යුත් ආණ්ඩුවකට එක්වූ අත්දැකීමක් එම පක්ෂයට තිබීම මෙහිදී වැදගත් වේ.
තුන්වැනි විකල්පය වන්නේ කිසිදු පාර්ශ්වයකට අවශ්‍ය බහුතරය සපයාගත නොහැකි වුවහොත් දේශපාලන අර්බුදයක් ඇතිවී නැවත මැතිවරණයක් පැවැත්වීමට සිදුවීමයි.
විවිධ පෙරමුණුවල යුද තත්ත්වයන් හේතුවෙන් ආර්ථික පීඩනයකට මුහුණදී සිටින ඊශ්‍රායලයට එවැනි තත්ත්වයක් තවත් අභියෝගයක් විය හැකි බව ලිපිය පෙන්වා දෙයි.
සිව්වැනි විකල්පය ලෙස නෙතන්යාහු සිය අන්ත දක්ෂිණාංශික හවුල්කරුවන් වන ඉටමාර් බෙන්-ග්වීර් සහ බෙසලෙල් ස්මොට්‍රිච් වැනි පාර්ශ්වවලින් ඉවත්ව, මධ්‍යස්ථ සහ දක්ෂිණාංශික පක්ෂ සමඟ පුළුල් සන්ධානයක් ගොඩනැගීමට උත්සාහ කිරීම ද සඳහන් කර ඇත.
එහිදී රැම් පක්ෂයේ සහාය ලබාගැනීමේ හැකියාව ද පවතී.
ඊශ්‍රායල ජනගහනයෙන් සියයට 20කට වැඩි පිරිසක් අරාබි ජාතිකයන්
ඊශ්‍රායල ජනගහනයෙන් සියයට 20කට මඳක් වැඩි පිරිසක් අරාබි ජාතිකයන් වේ. ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් 1948 වසරේ ඊශ්‍රායලය පිහිටුවීමෙන් අනතුරුව එරට තුළ රැඳී සිටි පලස්තීනුවන්ගේ පරම්පරාවලට අයත් බව ලිපියේ සඳහන් වේ.
බටහිර ඉවුරේ සහ ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණය යටතේ ජීවත්වන පලස්තීනුවන්ට වෙනස්ව, ඊශ්‍රායලයේ අරාබි ජනතාවට එරට පුරවැසිභාවය හිමි වන අතර මැතිවරණවලදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට සහ පාර්ලිමේන්තුවට තරග කිරීමට ද අවස්ථාව තිබේ.
මෙවර ආසන 19ක් දිනාගත් අරාබි පක්ෂ දෙකේ දේශපාලන ප්‍රතිපත්ති එකිනෙකට වෙනස් වේ.
ආසන 11ක් දිනාගත් ඒකාබද්ධ ලැයිස්තුවට හඩාෂ්, ටාල් සහ බලාඩ් යන පක්ෂ ඇතුළත් වේ. සමාජ සමානාත්මතාව, පලස්තීන අයිතිවාසිකම් සහ යුදෙව්-අරාබි සහයෝගීතාව එහි ප්‍රධාන අවධානයට ලක්වන කරුණු වේ.
අනෙක් පක්ෂය වන රැම් පක්ෂය මන්සූර් අබ්බාස්ගේ නායකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර, එය නිවාස, යටිතල පහසුකම්, මහජන ආරක්ෂාව සහ අරාබි ප්‍රජාවට අවශ්‍ය සේවාවන් වැඩිදියුණු කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි.
ඊශ්‍රායලය යුදෙව් රාජ්‍යයක් මෙන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් ලෙස ද හැඳින්වීම එරට අනන්‍යතාව සම්බන්ධයෙන් පවතින ප්‍රධාන විවාදයකි. අරාබි පක්ෂවල ඇතැම් නායකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් තුළ ආගම හෝ ජනවාර්ගිකත්වය නොසලකා සියලු පුරවැසියන්ට සමාන අයිතිවාසිකම් හිමිවිය යුතු බවයි.
කෙසේ වෙතත්, 2023 ඔක්තෝබර් 7 වැනිදා හමාස් සංවිධානය එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් පසුව සහ ඉන් අනතුරුව ඇති වූ යුද තත්ත්වය හේතුවෙන් පලස්තීන දේශපාලන ව්‍යාපාර සම්බන්ධයෙන් බොහෝ යුදෙව් ඊශ්‍රායල වැසියන් තුළ පවතින අවිශ්වාසය තවදුරටත් වර්ධනය වී තිබේ.
අරාබි පක්ෂ සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමෙන් දක්ෂිණාංශික යුදෙව් ඡන්දදායකයන්ගේ සහාය අහිමි විය හැකි බවට විපක්ෂ නායකයන් තුළ ද සැලකිල්ලක් පවතින බව ලිපියේ දැක්වේ.
මීට පෙරත් අරාබි පක්ෂයක් ආණ්ඩුවකට එක්වෙයි
2021 වසරේදී මන්සූර් අබ්බාස්ගේ රැම් පක්ෂය නෆ්තාලි බෙනට් සහ යායර් ලැපිඩ්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් සන්ධාන ආණ්ඩුවට එක්විය.
එය ඊශ්‍රායල ඉතිහාසයේ ස්වාධීන අරාබි පක්ෂයක් ආණ්ඩුවකට එක්වූ පළමු අවස්ථාව ලෙස සැලකේ.
එම පක්ෂයට අමාත්‍ය ධුර හිමි නොවුණ ද, එහි සහාය හේතුවෙන් බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගේ වසර 12ක අඛණ්ඩ පාලන කාලය අවසන් කිරීමට හැකි විය.
2022 වසරේදී එම ආණ්ඩුව බිඳ වැටුණ ද, ඊශ්‍රායල ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමේදී අරාබි පක්ෂයකට තීරණාත්මක භූමිකාවක් ඉටු කළ හැකි බව එම සිදුවීමෙන් පෙන්නුම් කෙරිණි.
මෙවර මැතිවරණයට පෙර ද අරාබි පක්ෂ දෙක තරග කිරීම වැළැක්වීමට උත්සාහ දරා තිබේ.
සැප්තැම්බර් 23 වැනිදා ඊශ්‍රායල මධ්‍යම මැතිවරණ කොමිසම ඡන්ද 18ට 5ක් ලෙස එම පක්ෂ දෙක මැතිවරණයට තරග කිරීමෙන් නුසුදුස්සන් කිරීමට තීරණය කළේය.
එහෙත් එම තීරණයට එරෙහිව පක්ෂ ඉදිරිපත් කළ අභියාචනා සලකා බැලූ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය එම තහනම ඉවත් කර ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා පැවැති මැතිවරණයට තරග කිරීමට අවසර ලබාදී තිබේ.
මැතිවරණ ප්‍රතිඵල අනුව අරාබි ඡන්දදායකයන් වැඩි පිරිසක් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරමින් ඊශ්‍රායලයේ දේශපාලන දිශානතියට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කර ඇති බව ද ලිපියේ කතුවරයා පෙන්වා දෙයි.
ඒ අනුව, අරාබි පක්ෂ දිනාගත් ආසන 19 ඔවුන්ට පාර්ලිමේන්තුව තුළ පමණක් නොව, ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ ද වැදගත් බලයක් ලබාදී තිබේ.
එම බලය ආණ්ඩුවකට එක්වීමෙන් හෝ පාර්ලිමේන්තු කථානායකවරයා තෝරාගැනීම, කමිටු සහ නීති සම්පාදනය වැනි ක්‍රියාවලීන්ට බලපෑම් කිරීමෙන් භාවිත කළ හැකි බව ලිපියේ සඳහන් වේ.
![අමෙරිකාවේ ගුවන් අනතුරක් - හදිසි තත්ත්වයක් මතුවෙයි - පුද්ගලයින් 9ක් මරුට [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/09aa2387-08f1-4ce8-9141-f81cb107b1e4/26-6ae7f16761086-sm.webp)
![ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් යානයක් අනතුරට - කුරුල්ලෙකු ගැටීම නිසා ගුවන් යානයේ දෝෂයක් - අනූනවයෙන් බේරුණු ගුවන් යානය [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/f21d4369-4a32-4e60-829d-d79d77d107a2/26-6ae1dd624068a-sm.webp)
![සුළු මොහොතකට පෙර හිටපු ජනපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂත් අධිකරණයට එයි [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/fa83ac5e-5ade-428c-b697-f7273f754c9f/26-6ae18e5f602f2-sm.webp)
![මන් දන්නෑ.. දැන්ම ඇත්ත දැනගත්තොත් වැඩක් නෑනේ.. කොල්ලෙක්ද කෙල්ලෙක්ද කියලා අහපු හැමෝටම ඇඹරිලා යන්න දිලුක්ෂි දුන්න උත්තරේ [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/291a13e0-2bd7-4ff4-bef1-22d7edacf500/26-6ae049a05361b-sm.webp)
![‘කජ්ජා’ ඇතුළු තිදෙනෙකු ඝාතනය කිරීමේ සිද්ධියේ ප්‍රධාන සැකකාරියක් වන අචිනි ලංකාවට රැගෙන එයි [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/301f4869-6434-4edd-86a4-a6cd5fd3130e/26-6ae04197cbe1e-sm.webp)
![කොළඹ යළි කැළඹෙයි - සත්‍යග්‍රහයේ නිරත භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ කොළඹ නගර සභාවේ නිලධාරීන් අතර උණුසුම් තත්ත්වයක් [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/e7d54fb9-cc60-44e1-806b-762945ea8c4b/26-6adc8fe17c010-sm.webp)
![ඒස්වාහ් පුහ්.. දේවාලෙ වහනව, මම දකුණෙ.. වස් කවි අස්සේ ක්‍රිකට්වල කොඩිවිනේ කපන්න බුකියම ලසිත් එක්ක එක්වෙයි [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/2ce3a840-13ba-43a9-8b51-23ef0357ae32/26-6adb006230103-sm.webp)
![හිටපු අමාත්‍ය පාඨලීගේ නඩුවකට සාක්ෂිකරු එන්න බෑ කියද්දි CCD ය කරලා තියෙන දේ එළියට - විමර්ශනයක් ඉල්ලයි [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/c212e1a4-01d1-486e-982f-5620fae57e0b/26-6adae5cd12011-sm.webp)
![තරුණ හදවත් ආදරයෙන් වැළඳගත් ශනුද්‍රි සහ මංචන සමඟ ප්‍රවීණ තරු රැසක් එකම තිරයකට - ‘අග්නිජය’ රිදී තිරයේ ප්‍රදර්ශනය ඇරඹේ! [VIDEO]](https://cdn.ibcstack.com/article/6886cf7b-4292-4b84-9db2-f1c1a658377c/26-6ae9ce798e37a-sm.webp)
