ජාත්යන්තරය කැළඹේ - ලෝකයේ දරුණුතම බලශක්ති අර්බුදය ඉදිරියේ කිසිදු ජාතියක් බේරෙන්නේ නැති බවට අනතුරු ඇඟවීමක්
මැදපෙරදිග යුද්ධය හේතුවෙන් දශක ගණනාවකින් පසු ලෝකය එහි දරුණුතම බලශක්ති අර්බුදයට ඇද දැමිය හැකි බවට ජාත්යන්තර බලශක්ති ඒජන්සියේ (IEA) විධායක අධ්යක්ෂ ෆාති බිරෝල් මහතා අනතුරු අඟවා ඇත.
ඒ තත්වය "ඉතා දරුණු" ලෙස විස්තර කරමින්. ඒ අනුව කැන්බරා හි ජාතික මාධ්ය සමාජයේදී අදහස් දක්වමින් බිරෝල් සඳහන් කළේ වත්මන් අර්බුදය දැනටමත් 1970 ගණන්වල ඇති වූ විනාශකාරී තෙල් කම්පන දෙකෙහි පරිමාණය ඉක්මවා ගොස් ඇති බවයි.
"අපෙන් බොහෝ දෙනෙකුට 1970 ගණන්වල අඛණ්ඩව ඇති වූ තෙල් අර්බුද දෙකක් මතකයි... ඒ කාලයේ, එක් එක් අර්බුදයේදී, ලෝකය දිනකට බැරල් මිලියන පහක් පමණ අහිමි විය - දෙකම එක්ව, දිනකට බැරල් මිලියන 10 ක්," "අද වන විට, අපට දිනකට බැරල් මිලියන 11 ක් අහිමි වී ඇත - ප්රධාන තෙල් කම්පන දෙකකට වඩා එකට." ඒ අනුව ගෝලීය ආර්ථිකය දැන් "ප්රධාන තර්ජනයකට" මුහුණ දී සිටින බවත්, අර්බුදය ගැඹුරු වුවහොත් කිසිදු ජාතියක් බේරෙන්නේ නැති බවත් බිරෝල් අනතුරු අඟවයි.
එසේම "මෙම දිශාවට දිගටම ගියහොත් කිසිදු රටක් මෙම අර්බුදයේ බලපෑම්වලින් නිදහස් නොවනු ඇත. එබැවින් ගෝලීය උත්සාහයන් සඳහා අවශ්යතාවයක් පවතී," යනුවෙන් ද ඔහු සඳහන් කර ඇත්තේ තත්ත්වය හැකි ඉක්මනින් විසඳෙනු ඇතැයි තමා "බොහෝ දුරට බලාපොරොත්තු වන" බව ද පවසමින්.
කෙසේ වෙතත් ඉරානය සම්බන්ධ සතුරුකම් සැලකිය යුතු ආකාරයට ඉහළ යාමෙන් අනතුරුව මැද පෙරදිග ගිලගෙන ඇති පුළුල් ගැටුමක් මධ්යයේ මෙම බලශක්ති අනතුරු ඇඟවීම පැමිණ ඇත.
එබැවින් බහු කලාපීය ක්රියාකාරීන් ආකර්ෂණය කර ගත් යුද්ධය, ගෝලීය බලශක්ති වෙළඳපොළට තීරණාත්මක තෙල් නිෂ්පාදනය සහ සැපයුම් මාර්ග දැඩි ලෙස කඩාකප්පල් කර තිබෙනවා.
ලෝකයේ ප්රධාන තෙල් නිෂ්පාදකයෙකු සහ පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ ප්රධාන ක්රීඩකයෙකු වන ඉරානය ගැටුමේ කේන්ද්රස්ථානයයි.
ඒ අනුව ගෝලීය තෙල් සැපයුම්වලින් දළ වශයෙන් සියයට 20 ක් ගමන් කරන පටු ජල මාර්ගය වන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා තෙල් නිදහසේ ගලා යාමට සතුරුකම් තර්ජනයක් වී ඇති අතර එමඟින් දිගුකාලීන සැපයුම් බාධා ඇතිවීමේ බිය මතුව පවතී.
එම ගැටුම හේතුවෙන් ප්රධාන ගෑස් නිධියක් ඇතුළුව ඉරාන බලශක්ති යටිතල පහසුකම් වෙත ඊශ්රායල මිලිටරි ප්රහාර එල්ල වී ඇත.
එමඟින් බලශක්ති මිල තියුණු ආකාරයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර ගෝලීය බලශක්ති සැපයුම්වල දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය සම්බන්ධයෙන් ද බටහිර රජයන් සහ ජාත්යන්තර ආයතන අතර කනස්සල්ලක් ඇතිව පවතී.