ඇමරිකානු තෙල් සංචිත ඉහළ යාමත් සමඟ ලෝක තෙල් මිල පහළට - ඒත් ඉරාන ප්රහාර සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ උණුසුම නිසා මිල අඩුවීම සීමා වුණු හැටි මෙන්න!
පසුගිය සතිය තුළ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බොරතෙල් සහ ඉන්ධන සංචිත ඉහළ ගොස් ඇති බවට අනාවරණය වූ දත්ත හමුවේ බදාදා දිනයේදී ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් මිල ගණන් පහළ ගියේය.
කෙසේ වෙතත්, ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර උත්සන්න වෙමින් පවතින යුදමය තත්ත්වය මෙන්ම හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදුවන නාවික ගමනාගමනයට එල්ල වී ඇති තර්ජන හේතුවෙන් මිල පහත වැටීම සීමා විය.
GMT වේලාවෙන් පෙරවරු 01.49 වන විට, ඇමරිකානු වෙළෙඳපොළේ ප්රධාන මිණුම් දණ්ඩක් වන වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියේට් (WTI) බොරතෙල් අනාගත ගිවිසුම් මිල බැරලයකට ඩොලර් 85.45ක් දක්වා සෙන්ට් 56කින් හෙවත් සියයට 0.65කින් පහත වැටී තිබුණි.
එමෙන්ම, බ්රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් අනාගත ගිවිසුම් මිල බැරලයකට ඩොලර් 92.98ක් දක්වා සෙන්ට් 16කින් හෙවත් සියයට 0.17කින් පහළ ගියේය.
ඇමරිකානු පෙට්රෝලියම් ආයතනයේ (API) දත්ත උපුටා දක්වමින් වෙළෙඳපොළ ආරංචි මාර්ග සඳහන් කළේ, නොවැම්බර් 13 වැනිදායින් අවසන් වූ සතිය තුළ ඇමරිකාවේ බොරතෙල් සංචිත බැරල් මිලියන 5.28කින් ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
5 ශිෂ්යත්ව කඩඉම් ලකුණු නිකුත් වේ- ඔබේ දරුවාට ලැබුණු පාසල දැන්ම ඔන්ලයින් පරීක්ෂා කරගන්න – නිල වෙබ් අඩවිය මෙන්න
එම කාලසීමාව තුළ පෙට්රල් සංචිත බැරල් මිලියන 5.12කින් ද, ඩීසල් ඇතුළු අනෙකුත් පිරිපහදු කළ ඉන්ධන සංචිත බැරල් 351,000කින් ද වර්ධනය වී තිබේ. සාමාන්යයෙන් ඉන්ධන සංචිත ඉහළ යාම වෙළෙඳපොළ සැපයුම පිළිබඳ පීඩනය අඩු කරමින් මිල පහත දැමීමට බලපාන සාධකයකි.
එහෙත් මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය අවදානම හේතුවෙන් තෙල් සැපයුම අඩාල විය හැකි බවට පවතින බිය මිල පහත වැටීම පාලනය කර ඇත. මේ අතර, ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ පස්වන බලඇණිය ස්ථානගත කර ඇති බහරේනයට එල්ල වූ ඉරාන ගුවන් ප්රහාර තම ආරක්ෂක හමුදා විසින් ව්යර්ථ කළ බව බහරේනය බදාදා නිවේදනය කළේය.
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර අන්යෝන්ය ප්රහාර එල්ල වීමෙන් දිනකට පසුව වාර්තා වූ මෙම සිදුවීම දෙරට අතර ගැටුම් තවදුරටත් උත්සන්න වීමේ අවදානම පෙන්නුම් කරයි.
ඉරානය සහ මැදිහත්කරුවන් ලෙස කටයුතු කරන ඕමානය හා කටාර් රාජ්යය අතර සාකච්ඡා පැවතියද, ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර ගැටුම් උත්සන්න වීමත් සමඟ අඟහරුවාදා දිනයේදී තෙල් මිල ඉහළ ගොස් තිබුණි.
විශේෂයෙන්ම හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන නෞකාවලට එල්ල වූ ප්රහාර හේතුවෙන් ගෝලීය තෙල් සැපයුම සම්බන්ධයෙන් පවතින අවිනිශ්චිතතාව තවදුරටත් ඉහළ ගියේය.
අඟහරුවාදා ඉරාන ඩ්රෝන යානා මගින් බහරේනයේ පිහිටි ඇමරිකානු හමුදා රේඩාර් පද්ධතියකට ප්රහාරයක් එල්ල කර තිබූ අතර, ඊට ප්රතිචාර වශයෙන් ඇමරිකාව ඉරානයේ කේෂම් (Qeshm) දූපතේ පිහිටි මිසයිල දියත් කිරීමේ මධ්යස්ථානයක් ඉලක්ක කර ප්රහාරයක් එල්ල කර තිබුණි.
එමෙන්ම, සඳුදා දිනයේදී ඕමාන වෙරළ තීරයට ආසන්නව හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරමින් තිබූ ද්රව පෙට්රෝලියම් වායු (LPG) ප්රවාහන නෞකාවකට ප්රක්ෂේපිත වස්තුවක් වැදීමෙන් හානි සිදුවූ බව ද වාර්තා විය.
මේ අතර, යේමනයේ ක්රියාත්මක ඉරාන හිතවාදී හූති (Houthi) සංවිධානය අඟහරුවාදා ප්රකාශ කළේ, සෞදි අරාබියේ නැගෙනහිර-බටහිර (East-West) තෙල් නල මාර්ගයේ පිහිටි පොම්පාගාර දෙකක් ඉලක්ක කර ගනිමින් ඩ්රෝන යානා පහක් යොමු කළ බවයි.
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා තෙල් ප්රවාහනයට බාධා ඇති වුවහොත්, විකල්ප මාර්ගයක් ලෙස සෞදි අරාබිය මෙම නැගෙනහිර-බටහිර නල මාර්ගය භාවිත කරයි.
එමගින් පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ සිට තෙල්, රතු මුහුදේ පිහිටි යාන්බු (Yanbu) වරාය වෙත ප්රවාහනය කර අපනයනය කිරීමට හැකියාව ලැබේ.
ඒ අනුව, ඇමරිකාවේ ඉන්ධන සංචිත ඉහළ යාම තෙල් මිල පහත හෙළීමට බලපාන අතරම, මැදපෙරදිග කලාපයේ යුදමය නොසන්සුන්තාව සහ ප්රධාන තෙල් ප්රවාහන මාර්ගවලට එල්ල වන තර්ජන හේතුවෙන් ගෝලීය බලශක්ති වෙළෙඳපොළ තවදුරටත් අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක පවතී.