ලංකාවේ අයටත් බලපාන බ්රිතාන්යයේ අලුත්ම වීසා නීතිය මෙන්න - Earned Settlement Policy එකෙන් කාටද වාසි? කාටද අවාසි
එක්සත් රාජධානිය සිය ආගමන ප්රතිපත්තියේ ප්රධාන වෙනස්කම් රැසක් ප්රකාශයට පත් කර තිබේ. ඒ අනුව, බොහෝ විදේශීය සේවකයින්ට සහ අනෙකුත් සංක්රමණිකයින්ට බ්රිතාන්යයේ ස්ථිර පදිංචිය ලබාගැනීම සඳහා මෙතෙක් පැවති වසර පහක කාලය වෙනුවට වසර 10ක් බලා සිටීමට සිදුවනු ඇත.
බ්රිතාන්යයේ ස්ථිරව පදිංචි වී රැකියාවක නිරත වීමට අපේක්ෂා කරන සංක්රමණිකයින් සඳහා දැඩි කොන්දේසි හඳුන්වා දෙමින් ස්වදේශ කටයුතු ලේකම් ෂබානා මහමුද් විසින් සඳුදා (02) පාර්ලිමේන්තුවේදී රජයේ නව 'ඉපැයීම් මත පදනම් වූ පදිංචි කිරීමේ ප්රතිපත්තිය' (Earned Settlement Policy) ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.
මෙම ප්රතිසංස්කරණ යටතේ, අවිනිශ්චිත කාලයක් සඳහා රැඳී සිටීමේ අවසරය (Indefinite Leave to Remain - ILR) ලබාගැනීම සඳහා වසර පහක පදිංචිය සම්පූර්ණ කිරීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ.
ඒ වෙනුවට අයදුම්කරුවන්ගේ ආදායම, රැකියාව, ඉංග්රීසි භාෂා ප්රවීණතාව, ආගමන නීතිවලට අනුකූලතාව සහ බ්රිතාන්යයට ලබාදෙන දායකත්වය වැනි කරුණු සලකා බැලීමට නියමිතය. 2027 වසරේදී ක්රියාත්මක කිරීමට අපේක්ෂිත මෙම වෙනස්කම්, දැනට බ්රිතාන්යයේ ජීවත් වන සහ සේවය කරන නමුත් තවමත් ස්ථිර පදිංචිය ලබාගෙන නොමැති ශ්රී ලාංකිකයින්ට ද බලපෑ හැකිය.
නව ප්රතිපත්තිය යටතේ පදිංචිය සඳහා සුදුසුකම් ලබන කාලසීමා සංක්රමණිකයින්ගේ ආදායම, රැකියාව සහ බ්රිතාන්යයට පැමිණි ආකාරය අනුව විවිධ පදිංචි කාලසීමා හඳුන්වා දීමට රජය යෝජනා කර තිබේ.
වසර 10- වාර්ෂික ආදායම පවුම් 50,000ට අඩු සේවකයින් ඇතුළු බොහෝ සංක්රමණිකයින් සඳහා සාමාන්ය සුදුසුකම් කාලය
වසර 5- පවුම් 50,000ට වැඩි ආදායමක් ලබන ඉහළ වැටුප් ලබන්නන් සහ වෛද්යවරුන්, හෙදියන් හා ගුරුවරුන් වැනි සුදුසුකම් ලත් රාජ්ය සේවා සේවකයින් සඳහා
වසර 3 - වාර්ෂිකව පවුම් 125,000ට වැඩි ආදායමක් ලබන පුද්ගලයින් සහ ඇතැම් ඉහළ කුසලතා සහිත සංක්රමණිකයින් සඳහා.
වසර 30 -දක්වා- කුඩා බෝට්ටු මගින් අනවසරයෙන් එක්සත් රාජධානියට ඇතුළු වූ සරණාගතයින් සඳහා.
වසර 20- අනුමත ආරක්ෂිත හා නීත්යනුකූල මාර්ගවලින් නොපැමිණි සරණාගතයින් සඳහා. රැකියාවක නිරත වීම හෝ අධ්යාපනය ලැබීම මත කාලය අඩු කිරීමේ හැකියාව ද පවතී.
වසර 5 - ස්වදේශ කටයුතු කාර්යාලය විසින් අනුමත කරන ලද ආරක්ෂිත හා නීත්යනුකූල මාර්ග ඔස්සේ පැමිණෙන සරණාගතයින් සඳහා.
ආගමන නීති උල්ලංඝනය කළ පුද්ගලයින්ට ද වසර 20ක සුදුසුකම් කාලසීමාවක් පැනවිය හැකිය.
රැකවරණ සේවකයින් සඳහා විශේෂ සහන 2025 මැයි මාසයේදී ආගමන ප්රතිපත්ති පිළිබඳ ධවල පත්රිකාව ප්රකාශයට පත් කිරීමට පෙර බ්රිතාන්යයට පැමිණි රැකවරණ සේවකයින් සඳහා සංක්රාන්ති විධිවිධාන හඳුන්වා දීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ.
සමාජ සත්කාර ක්ෂේත්රයේ වාර්ෂිකව අවම වශයෙන් පවුම් 25,000ක ආදායමක් ලබන සහ වීසා කොන්දේසිවලට අනුකූලව කටයුතු කළ සුදුසුකම් ලත් සේවකයින්ට දැනට පවතින වසර පහක පදිංචි කිරීමේ මාර්ගය යටතේම ඉදිරියට යාමට අවස්ථාව හිමිවනු ඇත.
අදාළ කොන්දේසි සපුරාලීමට අපොහොසත් වන සේවකයින්ට තවත් වසර පහක රැකවරණ වීසා බලපත්රයක් සඳහා අයදුම් කිරීමට අවස්ථාව ලබාදීමට ද යෝජනා කර තිබේ. 2022 සහ 2025 අතර කාලය තුළ රැකවරණ සේවකයින් 250,000කට වැඩි පිරිසක් සහ ඔවුන්ගේ යැපෙන්නන් බ්රිතාන්යයේ සමාජ සත්කාර ක්ෂේත්රයට සම්බන්ධ වී ඇති බව රජය සඳහන් කරයි.
ඉංග්රීසි සහ මූල්ය අවශ්යතා තවදුරටත් දැඩි වෙයි
නව යෝජනා අනුව ස්ථිර පදිංචිය අපේක්ෂා කරන සංක්රමණිකයින් අනිවාර්ය කොන්දේසි හතරක් සපුරාලිය යුතුය. අපරාධ වාර්තාවක් නොතිබීම.
උසස් මට්ටමේ ඉංග්රීසි භාෂා ප්රවීණතාවක් පෙන්නුම් කිරීම. බ්රිතාන්ය රජයට ගෙවීමට ඇති බදු හෝ වෙනත් ණය නොතිබීම.
අවම වශයෙන් වසර තුනක ජාතික රක්ෂණ දායකත්වයක් ලබාදී තිබීම. එමෙන්ම, රජයේ සුබසාධන ප්රතිලාභ ලබාගන්නා සංක්රමණිකයින්ට ස්ථිර පදිංචිය සඳහා අයදුම් කිරීමට පෙර අඛණ්ඩව වසර පහක් එවැනි ප්රතිලාභ මත යැපීමෙන් තොරව ජීවත් වූ බව තහවුරු කිරීමට සිදුවනු ඇත
සංක්රමණිකයින් 500,000කට වැඩි පිරිසකට බලපෑම් මෙම ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක වීමත් සමඟ සංක්රමණිකයින් 500,000කට වැඩි පිරිසකට ස්ථිර පදිංචිය ලබාගැනීම සඳහා වසර පහකට වැඩි කාලයක් බලා සිටීමට සිදුවනු ඇතැයි එක්සත් රාජධානියේ ස්වදේශ කටයුතු කාර්යාලය ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, පදිංචිය සඳහා සුදුසුකම් ලබන තෙක් සංක්රමණිකයින්ට බ්රිතාන්යයෙන් පිටව යාමට සිදු නොවන බව රජය අවධාරණය කරයි.
ඒ වෙනුවට, ඔවුන්ට තම තාවකාලික වීසා බලපත්ර අලුත් කරමින් එරට රැඳී සිටීමට හැකි වනු ඇත.
දැනටමත් ස්ථිර පදිංචිය ලබාගෙන ඇති පුද්ගලයින්ගේ එම තත්ත්වය අහෝසි නොකරන බව ද රජය තහවුරු කර ඇත. බ්රිතාන්ය පුරවැසියන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයින්, හොංකොං බ්රිතාන්ය ජාතිකයන් (විදේශීය) සහ සන්නද්ධ හමුදාවල සාමාජිකයින් සඳහා දැනට පවතින පදිංචි කිරීමේ මාර්ග තවදුරටත් ක්රියාත්මක වනු ඇත.
ස්ථිර පදිංචිය ලබාදීමේදී සංක්රමණිකයින් බ්රිතාන්යයේ ගත කළ කාලය පමණක් නොව, එරට ආර්ථිකයට සහ සමාජයට ලබාදුන් දායකත්වය ද සැලකිල්ලට ගත යුතු බව ස්වදේශ කටයුතු ලේකම් ෂබානා මහමුද් ප්රකාශ කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම යෝජනා හේතුවෙන් සංක්රමණිකයින් සහ සරණාගතයින් අතර දිගුකාලීන අවිනිශ්චිතතාවක් ඇති විය හැකි බවට සරණාගත සංවිධාන සහ සංක්රමණික අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින කණ්ඩායම් විවේචන එල්ල කර ඇත.
ශ්රී ලාංකිකයින්ට ඇති විය හැකි බලපෑම මෙම නව ආගමන ප්රතිසංස්කරණ බ්රිතාන්යයේ ජීවත් වන ශ්රී ලාංකික සිසුන්ට, පුහුණු ශ්රමිකයින්ට, සෞඛ්ය සේවා වෘත්තිකයින්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයින්ට බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.
විශේෂයෙන් ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ ස්ථිර පදිංචිය සඳහා අයදුම් කිරීමට සැලසුම් කර සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් මේ පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතුය.
කෙසේ වෙතත්, එක් එක් පුද්ගලයාට අදාළ වන පදිංචි කාලසීමාව ඔවුන්ගේ වීසා කාණ්ඩය, රැකියාව, වාර්ෂික ආදායම සහ යම් විශේෂ සහනයක් හෝ නිදහස් කිරීමක් සඳහා සුදුසුකම් ලබන්නේද යන්න මත තීරණය වනු ඇත.
මෙම ප්රතිසංස්කරණවලට අදාළ සවිස්තරාත්මක ආගමන නීති තවමත් හඳුන්වා දී නොමැති අතර, 2027 වසරේදී ඒවා ක්රියාත්මක කිරීමට රජය අපේක්ෂා කරයි. එතෙක් දැනට බලපැවැත්වෙන පදිංචි කිරීමේ නීති සහ කොන්දේසි අදාළ වනු ඇත. මහජන උපදේශන ක්රියාවලියකින් අනතුරුව මෙම නව ප්රතිපත්ති ප්රකාශයට පත් කර තිබේ.