ඉරෙන්නේ නැති, තෙමෙන්නේ නැති අලුත්ම මුදල් නෝට්ටුවට යෝජනාවක්
මහජනතාව නිතර මුහුණ දෙන හානි වූ සහ භාවිතයට අපහසු මුදල් නෝට්ටු ගැටලුවට දිගුකාලීන විසඳුමක් ලෙස ඉන්දියානු රිසර්ව් බැංකුව (RBI) පොලිමර් නෝට්ටු හඳුන්වාදීම පිළිබඳව අවධානය යොමු කර තිබේ.
වාර්තා වන පරිදි, දැනට භාවිතයේ පවතින කඩදාසි මුදල් නෝට්ටු වෙනුවට, වැඩි කල්පැවැත්මක් සහිත පොලිමර් (Polymer) ද්රව්යයෙන් නිෂ්පාදිත නෝට්ටු නිකුත් කිරීමේ හැකියාව සම්බන්ධයෙන් රිසර්ව් බැංකුවේ ඉහළ නිලධාරීන් අතර සාකච්ඡා පවත්වා ඇත.
මුම්බායි සහ පැට්නා නගරවල පැවති විශේෂ සාකච්ඡාවලදී මෙම යෝජනාව පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව සලකා බැලූ බව ඉන්දීය මාධ්ය වාර්තා කරයි.
කඩදාසි නෝට්ටු වෙනුවට පොලිමර් නෝට්ටු ඇයි?
දැනට භාවිතයේ පවතින කඩදාසි නෝට්ටු ඉක්මනින් ඉරී යාම, තෙතමනයෙන් හානි වීම, අපිරිසිදු වීම සහ නිතර භාවිතයෙන් ගුණාත්මකභාවය අඩුවීම වැනි ගැටලු රැසකට මුහුණ දෙයි.
මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් බැංකු සහ ව්යාපාරික ආයතන නිරන්තරයෙන් හානි වූ නෝට්ටු වෙනුවට නව නෝට්ටු නිකුත් කිරීමට සිදුවන අතර, ඒ සඳහා විශාල මුදලක් වැය වන බව සඳහන් වේ.
පොලිමර් නෝට්ටු සාම්ප්රදායික කඩදාසි නෝට්ටුවලට වඩා වැඩි කාලයක් පවතින අතර ජලයට සහ දූෂණයට වැඩි ප්රතිරෝධයක් දක්වයි. එමෙන්ම දැනට පවතින ATM යන්ත්ර හරහාද ඒවා නිකුත් කළ හැකි වන පරිදි සැලසුම් කර ඇතැයි වාර්තා වේ.
නෝට්ටු මුද්රණ වියදම් ඉහළට
රිසර්ව් බැංකුවේ මෑත වාර්තා අනුව, මුදල් නෝට්ටු මුද්රණය සඳහා වැය වන වියදම් සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.
2024–2025 මූල්ය වර්ෂයේදී නෝට්ටු මුද්රණය සඳහා රුපියල් කෝටි 6,372.8ක් වැය කර ඇත.
2023–2024 මූල්ය වර්ෂයේ එම වියදම රුපියල් කෝටි 5,101.4ක් විය.
2024–2025 කාලය තුළ නව මුදල් නෝට්ටු බිලියන 23.8ක් නිකුත් කර ඇති අතර, එය පෙර වසරට සාපේක්ෂව 12.3%ක වර්ධනයකි.
එම නෝට්ටු අතරින් වැඩිම ප්රමාණයක් රුපියල් 500 නෝට්ටු බව සඳහන් වේ. ඩිජිටල් ගෙවීම් වැඩි වුවත් මුදල් භාවිතය තවමත් ඉහළයි.
Google Pay, PhonePe සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ගෙවීම් ක්රමවේද වේගයෙන් ජනප්රිය වුවද, ඉන්දියාවේ විශාල පිරිසක් තවමත් මුදල් ගනුදෙනු සඳහා භෞතික නෝට්ටු භාවිතා කිරීමට කැමැත්ත දක්වයි.
ඒ හේතුවෙන් සෑම වසරකම හානි වූ නෝට්ටු වෙනුවට නව නෝට්ටු මුද්රණය කිරීමට රජයට විශාල වියදමක් දැරීමට සිදුවන අතර, එය අවම කිරීම සඳහා පොලිමර් නෝට්ටු ප්රායෝගික විසඳුමක් ලෙස සැලකේ.
ඉන්දියානු රිසර්ව් බැංකුව මේ සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණයක් ගැනීමෙන් අනතුරුව පොලිමර් නෝට්ටු හඳුන්වාදීමේ වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳ නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.