''මරණ දඬුවම යළි එයි! රූ රැජින තරගවලටත් තහනමක්'' - බුර්කිනා ෆාසෝවේ දැඩි තීරණයක්

බටහිර අප්‍රිකානු රටක් වන බුර්කිනා ෆාසෝහි හමුදා පාලනය විසින් මරණ දඬුවම යළි ක්‍රියාත්මක කිරීමට තීරණය කර ඇති අතර, රට පුරා රූ රැජින තරග පැවැත්වීම ද අත්හිටුවා තිබේ.

නායක ඊබ්‍රහිම් ට්‍රෝරේගේ නායකත්වයෙන් යුත් එරට හමුදා පාලනය ගෙන ඇති මෙම තීරණ ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්ව ඇත. එරට සංක්‍රාන්ති පාර්ලිමේන්තුව විසින් 2026 ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා නව දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයක් ඒකමතිකව අනුමත කර තිබේ.

ඒ අනුව ත්‍රස්තවාදය, රාජද්‍රෝහීත්වය සහ ඔත්තු බැලීම ඇතුළු බරපතළ අපරාධ සඳහා මරණ දඬුවම යළි ක්‍රියාත්මක කිරීමට නීතිමය මඟ විවෘත වී ඇත. මෙම නීති සංශෝධනයට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් 71 දෙනාම සහාය පළ කර තිබේ.

බුර්කිනා ෆාසෝහි මරණ දඬුවම 2018 වසරේදී අහෝසි කර තිබූ අතර, එරට අවසන් වරට මරණ දඬුවමක් ක්‍රියාත්මක කළ බවට වාර්තා වී ඇත්තේ 1988 වසරේදීය.

එරට අධිකරණ අමාත්‍ය එඩසෝ රොඩ්‍රිග් බයාලා මෙම තීරණය සාධාරණීකරණය කරමින් පවසා ඇත්තේ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව කටයුතු කිරීමට සහ ජාතික ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීමට දැඩි දඬුවම් අවශ්‍ය බවයි.

හිට්ලර්ගේ ඓතිහාසික කඳුකර නිකේතනය ගින්නෙන් විනාශ වෙයි - සැකකරුවෙකුත් අත්අඩංගුවට

රූ රැජින තරග පැවැත්වීමත් අත්හිටුවයි

මේ අතර, බුර්කිනා ෆාසෝහි සන්නිවේදන, සංස්කෘතික, කලා හා සංචාරක අමාත්‍යාංශය විසින් 2026 ජුනි 8 වැනිදා රට පුරා රූ රැජින තරග අත්හිටුවීමට තීරණය කර තිබේ.

නව නීති රෙගුලාසි හඳුන්වා දී එම තරග රටේ සම්ප්‍රදායන්, සංස්කෘතික අනන්‍යතාව සහ සමාජ වටිනාකම්වලට අනුකූල වන බව තහවුරු කරන තෙක් මෙම අත්හිටුවීම ක්‍රියාත්මක වන බව බලධාරීන් සඳහන් කර ඇත.

එම කාලසීමාව තුළ රූ රැජින තරග පැවැත්වීම සඳහා අවසර ලබාදීම ද නතර කර තිබේ.

මෙම තීරණය මරණ දඬුවම යළි හඳුන්වාදීමට ගත් තීරණයට මාස කිහිපයකට පෙර ගෙන ඇති බව ද වාර්තා වේ.

“ඔවුන් ජීවත් වෙන්නේ 2050ද” - කුවේට් සාප්පු සංකීර්ණයක සෝපානය ලෝකයම පුදුම කරයි

තරුණියන් විද්‍යා අධ්‍යාපනයට යොමු කිරීමේ වැඩසටහනක්

රූ රැජින තරග අත්හිටුවීමත් සමඟම, තරුණියන් විද්‍යා අධ්‍යාපනයට යොමු කිරීම සඳහා ද එරට රජය වැඩසටහනක් හඳුන්වා දී තිබේ.

ඒ අනුව අගෝස්තු මාසයේදී HAKILI Mousso නමැති ජාතික විද්‍යා තරගාවලිය ආරම්භ කර ඇත. ගණිතය, භෞතික විද්‍යාව සහ රසායන විද්‍යාව යන විෂයයන් හැදෑරීමට තරුණියන් දිරිගැන්වීම එහි අරමුණයි.

එම වැඩසටහන සඳහා තරුණියන් 84 දෙනකු සහභාගී වී ඇති අතර, දක්ෂතා දැක්වූ සිසුවියන්ට සම්මාන සහ අධ්‍යාපනික සහාය ලබාදී තිබේ.

පසුව ජනාධිපති ට්‍රෝරේ ද එම ජයග්‍රාහිකාවන් හමුවී විද්‍යාව හා තාක්ෂණය සම්බන්ධ වෘත්තීන් තෝරා ගැනීමට ඔවුන් දිරිමත් කර ඇත.

අවමංගල්‍ය උත්සවයක් මැදට කඩා වැදුණු වෙඩි ප්‍රහාරය - ජෝර්දානයේදී අත්වූ ඛේදනීය ඉරණමක්

මානව හිමිකම් පිළිබඳ කනස්සල්ලක්

කෙසේ වෙතත්, රජයේ මෙම තීරණ හේතුවෙන් පුද්ගල නිදහස සහ මානව හිමිකම් සම්බන්ධයෙන් විවාදයක් මතුව තිබේ.

Human Rights Watch සංවිධානය මරණ දඬුවම යළි හඳුන්වාදීම විවේචනය කරමින්, එය දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට එරෙහිව භාවිත වීමේ අවදානමක් පවතින බවත්, පුරවැසි නිදහසට පනවා ඇති සීමා තවදුරටත් දැඩි විය හැකි බවත් අනතුරු අඟවා තිබේ.

Amnesty International සංවිධානය ද මරණ දඬුවමට විරෝධය පළ කරමින් එය ජීවත්වීමේ අයිතියට ආපසු හැරවිය නොහැකි හානියක් සිදු කරන දඬුවමක් ලෙස විස්තර කර ඇත. රූ රැජින තරග අත්හිටුවීම සම්බන්ධයෙන් ද විවිධ අදහස් පළ වී තිබේ.

ඇතැම් පිරිස් කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපනික හා විද්‍යාත්මක දක්ෂතා ඉහළ නැංවීම පිළිගන්නා අතර, තවත් පිරිස් කාන්තාවන්ට තමන් කැමති ක්‍රියාකාරකම් තෝරා ගැනීමේ නිදහස තිබිය යුතු බව පෙන්වා දෙති.

2022 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඊබ්‍රහිම් ට්‍රෝරේ බලය අත්පත් කරගැනීමෙන් පසු බුර්කිනා ෆාසෝ පාලනය කරනු ලබන්නේ හමුදා රජයක් විසිනි.

මරණ දඬුවම යළි හඳුන්වාදීම සහ රූ රැජින තරග අත්හිටුවීම ඇතුළු මෙම නවතම පියවර මඟින් එරට රජයේ ආරක්ෂාව, සංස්කෘතිය සහ පුද්ගල නිදහස සම්බන්ධ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අවධානය තවදුරටත් ඉහළ ගොස් තිබේ.

එයාර් ෆ්‍රාන්ස් සහ කේ.එල්.එම්. ගුවන් සේවාවලට දඩ - තහනම් ගුවන් කලාපවලින් ගියාට දැඬි දඬුවම්