කොළඹ වරායේ බහාලුම් ධාරිතාව දෙගුණ කිරීමට සැරසෙයි - ''ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රමුඛ ලොජිස්ටික් මධ්‍යස්ථානයක් කිරීමට සැලසුම්''

කොළඹ වරාය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාව ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රමුඛතම සමුද්‍රීය හා ලොජිස්ටික් මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කිරීමේ නව සැලසුම් පිළිබඳ අවධානය යොමුව තිබේ.

මෙවර පැවති අටවැනි කොළඹ ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය සමුළුවේදී (CIMC 2026) අවධාරණය වී ඇත්තේ සාම්ප්‍රදායික නැව් අතර බහාලුම් මාරු කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පමණක් කටයුතු කිරීම වෙනුවට, පුළුල් ලොජිස්ටික් සේවා සපයන මධ්‍යස්ථානයක් බවට ශ්‍රී ලංකාව පරිවර්තනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවයි.

මෙහිදී වරාය සහ ලොජිස්ටික් ක්ෂේත්‍රයේ දායකත්වය දැනට පවතින දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 2.5ක පමණ මට්ටමේ සිට සියයට 10ක් දක්වා ඉහළ නැංවීම ප්‍රධාන අරමුණක් ලෙස ඉදිරිපත් වී තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රධාන නැගෙනහිර-බටහිර ආසියා-යුරෝපා නාවික මාර්ගයට ඉතා ආසන්නව පිහිටීම හේතුවෙන් කොළඹ වරායට ඉන්දියන් සාගරයේ වැදගත් උපායමාර්ගික ස්ථානයක් හිමිව තිබේ.

දැනට කොළඹ වරායේ බහාලුම් මෙහෙයුම්වලින් විශාල ප්‍රමාණයක් ඉන්දියාව, පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය සහ මාලදිවයින ඇතුළු රටවල් වෙත යොමු වන ප්‍රතිනැව්ගත භාණ්ඩ ලෙස සැලකේ.

CIMC 2026 සමුළුවේදී පෙන්වා දී ඇත්තේ ගෝලීය වෙළෙඳාමේ අවශ්‍යතා වෙනස් වීමත් සමඟ හුදෙක් බහාලුම් එක් නෞකාවකින් තවත් නෞකාවකට මාරු කිරීම පමණක් දිගුකාලීන ආර්ථික වර්ධනය සඳහා ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. ඒ වෙනුවට නිදහස් වරාය කලාප, බන්ධිත ගබඩා පහසුකම්, බහු රටවල් සඳහා භාණ්ඩ ඒකාබද්ධ කිරීම, භාණ්ඩ සැකසීම සහ නැවත අපනයනය වැනි සේවා පුළුල් කිරීම පිළිබඳව සමුළුවේදී අවධානය යොමු වී තිබේ.

වරාය ධාරිතාව පුළුල් කිරීමද මෙම වැඩපිළිවෙළේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර, 2027 අවසන් වන විට නව බහාලුම් ධාරිතාව සියයට 100කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් ඉහළ නැංවීමේ ඉලක්කයක් පිළිබඳවද සාකච්ඡා වී තිබේ.

එමෙන්ම කොළඹ සහ හම්බන්තොට වරාය සංකීර්ණ දෙකෙහි සමස්ත ධාරිතාව 2040 වන විට දෙගුණ කිරීමේ ඉලක්කයක්ද ඉදිරිපත් කර ඇත.

''අද අනුරාධපුරයට මාලිමාවෙන් උත්තරයක්'' - කහටගස්දිගිලියේ දැවැන්ත රැලිය ඇරඹෙයි

කොළඹ වරායේ නැගෙනහිර බහාලුම් පර්යන්තය සහ බටහිර බහාලුම් පර්යන්තය ඇතුළු ගැඹුරු ජල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම, වරාය මෙහෙයුම්වල පවතින බාධා අවම කිරීම සහ විශාල ප්‍රමාණයේ බහාලුම් නෞකා සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් තවදුරටත් වැඩිදියුණු කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද අවධානය යොමු වී තිබේ.

මීට අමතරව, වරාය ක්ෂේත්‍රයේ ඩිජිටල් පරිවර්තනය වේගවත් කිරීමේ අවශ්‍යතාවද CIMC 2026 සමුළුවේදී අවධාරණය කර ඇත. ඒ යටතේ ඩිජිටල් Port Community System, විද්‍යුත් භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ලේඛන සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය භාවිතයෙන් නැංගුරම් ස්ථාන වෙන් කිරීම හා නාවික ගමනාගමනය කළමනාකරණය කිරීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව සාකච්ඡා කර තිබේ.

ලෝක බැංකුවේ දකුණු ආසියානු ජ්‍යෙෂ්ඨ යටිතල පහසුකම් විශේෂඥ අමාලි රාජපක්ෂ සමුළුව අමතමින් සඳහන් කර ඇත්තේ රජය යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය වේගවත් කිරීමට නම් ප්‍රසම්පාදන හැකියාව වැඩිදියුණු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බවයි.

මේ අතර, නැව් ඉන්ධන සැපයීම, අඩු සල්ෆර් ඉන්ධන සහ මෙතනෝල් වැනි හරිත ඉන්ධන සඳහා පහසුකම් පුළුල් කිරීම, නෞකා අලුත්වැඩියා සහ සමුද්‍රීය ඉංජිනේරු සේවා සංවර්ධනය කිරීම වැනි අමතර සේවා කෙරෙහිද අවධානය යොමු වී තිබේ.

එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ උපායමාර්ගික පිහිටීම හේතුවෙන් දකුණු ආසියාවේ වේගයෙන් වර්ධනය වන වෙළෙඳ ප්‍රවාහයන් සඳහා දොරටුවක් ලෙස කටයුතු කිරීමේ විශාල හැකියාවක් පවතින බවද සමුළුවේදී අවධාරණය වී ඇත.

සමුළුවේ අවසන් සාකච්ඡාවලදී ශ්‍රී ලංකාවේ සමුද්‍රීය නීති රාමුව යාවත්කාලීන කිරීම, නියාමන ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම සහ විදේශ ආයෝජන සඳහා පුරෝකථනය කළ හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවද අවධාරණය කර තිබේ.

භෞතික වරාය සංවර්ධනය, ඩිජිටල් තාක්ෂණය, නිදහස් වරාය සේවා සහ ස්ථාවර රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති එකට සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රමුඛතම සමුද්‍රීය හා ලොජිස්ටික් කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් කිරීම CIMC 2026 සමුළුවේ ප්‍රධාන අරමුණක් වී තිබේ.

“නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන අඩපණ කිරීමේ උත්සාහයක්'' පවතින බව නිරුක්ෂ කුමාරගෙන් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක්