ලංකාවට ආයෙත් IMF පිහිට පතන්න වෙයිද? යුද්ධය නිසා ආර්ථිකය අඩපණ වෙයි

මාර්තු මස ආරම්භයේදී ඉරාන යුද්ධය ආරම්භ වූ සමයේ අප විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ "දිත්වා හානිය සහ ඉරාන යුද්ධයේ බලපෑම" ලිපියෙන් අනාවරණය කර තිබුණේ, සංචාරක ආදායම් අඩුවීම සහ ඉන්ධන ආනයන වියදම් ඉහළ යාම හේතුවෙන් ජංගම ගිණුමට මාසිකව ඩොලර් මිලියන 212ක පමණ අමතර බරක් ඇතිවන බවයි.

 එය ජංගම ගිණුමට දරාගත හැකි උපරිම පීඩනයක් ලෙසද එහි සඳහන් විය.

එමෙන්ම, යුද්ධය මාස දෙකකට වැඩි කාලයක් දිගු වුවහොත් තත්ත්වය තවත් බරපතළ විය හැකි බවත් අනාවැකි කළේය. මේ වනවිට එම කාලසීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, යුද්ධය තවමත් අවසන් වී නොමැති අතර එය අවසන් වන දිනයක්ද පැහැදිලි නොවේ.

මෙම පසුබිම තුළ, ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ අංශය දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති බව පැහැදිලිව පෙනෙයි. පෙබරවාරි 27 දින රුපියල් 309.31ක් වූ ඩොලරයක මැදි මිල, මැයි 4 වන විට රුපියල් 319.93 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.

වසරේ පළමු මාස දෙක තුළ විදේශ අංශය ශක්තිමත් තත්ත්වයක පැවති නමුත්, යුද්ධය ආරම්භ වීමත් සමඟ එය පසුබැසීමකට ලක්විය. මාර්තු මාසයේ ජංගම ගිණුමේ අතිරික්තයක් වාර්තා වුවද, එය ඩොලර් මිලියන 44.6ක් පමණක් වන අතර, ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවල ඩොලර් මිලියන 486.9ක අතිරික්තයක් වාර්තා වූ තත්ත්වයට සාපේක්ෂව මෙය දැඩි පහත වැටීමකි.

ඒ අනුව, පළමු කාර්තුවේ සමස්ත ජංගම ගිණුම් අතිරික්තය ඩොලර් මිලියන 531.5ක් ලෙස සීමා වී ඇති අතර, එය පසුගිය වසරේ එම කාලය සමඟ සැසඳීමේදී 43.9%කින් අඩුය.

මාර්තු මාසයේදී ආනයන වියදම පෙර වසරට සාපේක්ෂව 30.3%කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, අපනයන ආදායම් වැඩිවී ඇත්තේ 1%කින් පමණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වෙළඳ හිඟය ඩොලර් මිලියන 395.6 සිට ඩොලර් මිලියන 879.7 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.

සාමාන්‍යයෙන් සේවා ගිණුමේ අතිරික්තය මඟින් වෙළඳ හිඟය පියවෙන නමුත්, මෙවර යුද්ධයේ බලපෑමෙන් එම අංශයද දැඩිව අසරණ වී ඇත. මාර්තු මාසයේ සේවා ගිණුමේ අතිරික්තය 42.4%කින් පහත වැටී ඇති අතර, සංචාරක ආදායම් 36.8%කින් අඩුවීම මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වේ.

එහෙත්, ප්‍රාථමික ආදායම් ගිණුමෙන් පිටවීම අඩුවීම සහ ශ්‍රමික ප්‍රේෂණ වැඩිවීම හේතුවෙන් ජංගම ගිණුම තවදුරටත් අතිරික්තයකින් පවතින බව දක්නට ලැබේ.

එමෙන්ම, මාර්තු මාසයේදී නිල විදේශ සංචිත ඩොලර් මිලියන 243.6කින් පහත වැටී තිබේ. විදේශ ආයෝජකයින් විසින් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ කොටස් ආයෝජන විකිණීම හරහා මුදල් රටින් ඉවත් කර ගැනීමද මෙයට බලපා ඇත. මෙය රුපියල අවප්‍රමාණය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන විට දක්නට ලැබෙන සාමාන්‍ය ප්‍රවණතාවකි.

අප්‍රේල් මාසයේ සංඛ්‍යාලේඛන තවමත් නිකුත් වී නොමැති නමුත්, සංචාරක පැමිණීම් 135,643ක් දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එය පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව 28.7%ක අඩුවකි.

මැයි සහ ජූනි මාස සාමාන්‍යයෙන් සංචාරකයින් අඩුවෙන් පැමිණෙන කාලයන් වන අතර, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම සහ ආයෝජන ආපසු යාම වැනි කරුණු සැලකිල්ලට ගනිද්දී ඉදිරි මාසවලදී විදේශ අංශයේ පීඩනය තවදුරටත් වැඩි වීමට ඉඩ ඇත.

අතරමං වූ මූල්‍ය අරමුදල් වාරික ලැබීම ප්‍රමාද වීමත්, රජය විසින් බදු සංශෝධන ක්‍රියාත්මක කිරීමත් හේතුවෙන් එම මුදල් ලැබීමත් සමඟ ඩොලරය මත පීඩනය යම් මට්ටමකින් පාලනය විය හැකි බව විශ්වාස කෙරේ.

කෙසේ වෙතත්, විදේශ ණය ගෙවීම් සහ වර්තමාන අභියෝගාත්මක තත්ත්වය හමුවේ, මෙම වසර තුළ විදේශ සංචිත ශක්තිමත් කිරීම අපහසු වන අතර, ඉදිරි වසරේදී නව මූල්‍ය ගිවිසුමක් අවශ්‍ය විය හැකි බවට ලකුණු පෙනේ.

මූල්‍ය ආයෝජනවලින් ලාභ පිට ලාභ ලැබෙන අත ගහන ගහන වැඩේ සාර්ථකවෙන අද ලග්න පලාපල