ලංකාවේ IT වැඩ්ඩන්ට වැට් එකෙන් මරු පහරක් - ඩිජිටල් හීනය අවසන් වෙන ලකුණු
ජූලි 1 සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි අගය එකතු කළ බද්ද (VAT) ඩිජිටල් ආර්ථිකයට ද පුළුල් කිරීමට රජය ගත් නව තීරණය, කර්මාන්ත කිහිපයකින් දැඩි ප්රතිචාරයට ලක්ව ඇත. මූල්ය සැලසුම් හා ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශය මෙය නව ආදායම් මාර්ගයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නද, විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවන්නේ එය ආර්ථික ක්ෂේත්ර කිහිපයකට ඍණාත්මක බලපෑම් ඇති කළ හැකි බවයි.
නව සංශෝධන අනුව, ඉලෙක්ට්රොනික වේදිකා හරහා සපයන සේවාවන්ට ද වැට් බදු අය කෙරේ. ඒ අනුව Booking.com හා Agoda.com වැනි ජාත්යන්තර සේවා සපයන්නන් ශ්රී ලාංකික පරිශීලකයන්ගෙන් බදු අය කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ. මෙය දැනටමත් පීඩාවට ලක්ව ඇති සංචාරක කර්මාන්තයට තවත් බරක් වන බව පෙන්වා දේ.
කර්මාන්ත ආරංචි මාර්ග අනුව, ශ්රී ලංකාව මිල අනුව කලාපීය තරඟයට මුහුණ දෙන අතර, හෝටල් වෙන්කරවා ගැනීම් සඳහා බදු එකතු කිරීමෙන් රට තවදුරටත් මිල අධික ගමනාන්තයක් බවට පත්වීමට ඉඩ ඇත. එමඟින් විදේශීය සංචාරක පැමිණීම් හා දේශීය සංචාරක ක්රියාකාරකම් අඩු විය හැකි බවටද අනාවැකි පළවේ.
ඩිජිටල් ආර්ථිකයට බලපෑම
මෙම සංශෝධනවලින් විශාල බලපෑමක් ඇතිවිය හැක්කේ විදුලි සංදේශ හා තොරතුරු තාක්ෂණ අංශවලටය. මූල්ය සේවා සඳහා වැට් බද්ද 18% සිට 20.5% දක්වා ඉහළ නංවා ඇති අතර, ඩිජිටල් ගනුදෙනු සඳහා නව බදු ව්යුහයක්ද හඳුන්වා දී ඇත.
ඒ අනුව:
මෘදුකාංග, වලාකුළු සේවා සහ අන්තර්ජාල පැකේජ මිල ඉහළ යා හැක
ජංගම දුරකථන හා ඩිජිටල් උපාංග මිල වැඩිවිය හැක
IT හා BPO කර්මාන්තයේ මෙහෙයුම් පිරිවැය ඉහළ යා හැක
ජාත්යන්තර ඩිජිටල් වේදිකා කිහිපයක් ශ්රී ලංකා වෙළඳපොළෙන් ඉවත් වීමේ අවදානමක් පවතී
මෙවැනි තත්ත්වයක් යටතේ ශ්රී ලංකාව, ඉන්දියාව, වියට්නාමය හා පිලිපීනය වැනි රටවල් සමඟ තරඟ කිරීමේ හැකියාව අඩු විය හැකි බවත් විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙයි.
සමාජ බලපෑම් පිළිබඳ අවධානය
ආර්ථික විද්යාඥයින් අනුව, මෙම නව බදු සංශෝධන “දැනුම මත බද්දක්” ලෙසද සැලකිය හැක. අන්තර්ජාල හා ඩිජිටල් උපකරණ මිල ඉහළ යාම නිසා, තරුණයන්ගේ අධ්යාපන, රැකියා සහ නිදහස් සේවා අවස්ථා සීමා විය හැකි බවට කනස්සල්ල පවතී.
ලියාපදිංචි සීමා වෙනස්කම්
ගැසට් නිවේදනය අනුව, වැට් ලියාපදිංචි වීම සඳහා අවශ්ය සීමාවද සංශෝධනය කර ඇත. ඉදිරියට, වසරක් තුළ රුපියල් මිලියන 9 ඉක්මවන භාණ්ඩ හෝ සේවා සපයන පුද්ගලයන්ට වැට් සඳහා ලියාපදිංචි වීම අනිවාර්ය වේ.
රජයේ ස්ථාවරය
රජය පවසන්නේ මෙම පියවර මූල්ය ස්ථාවරතාවය සඳහා අත්යවශ්ය බවයි. කෙසේ වෙතත්, ප්රමාණවත් සංක්රාන්ති වැඩපිළිවෙළක් නොමැතිව මෙය ක්රියාත්මක කළහොත්, ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී විය හැකි බවට විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවයි.