ඉරානය හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නාවික කටයුතු කඩාකප්පල් කිරීම ගැන සෞදිය කනස්සල්ලෙන්
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නාවික කටයුතු කඩාකප්පල් කිරීමට ඉරානය ගත් පියවර සෞදි අරාබිය දැඩි ලෙස හෙළා දකින බව සෞදි තානාපතිවරයා පවසයි.
ශ්රී ලංකාවේ සෞදි අරාබි තානාපති කාලිඩ් හමූද් නසාර් අල්දාසම් අල්කතානි, සමඟ විශේෂ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී මෙලෙස සදහන් කර තිබේ .
තෙල් පහසුකම්, ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හල්, ගුවන්තොටුපළ සහ රාජ්ය තාන්ත්රික මෙහෙයුම් ඇතුළු නේවාසික ප්රදේශ සහ සිවිල් යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගත් සෞදි අරාබි රාජධානියට සහ අසල්වැසි රටවලට එරෙහිව බැලස්ටික් මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා භාවිතා කරමින් ඉරාන හිතාමතා එල්ල කළ ප්රහාර සෞදි අරාබි රාජධානිය දැඩි ලෙස හෙළා දකී.
මෙම ප්රහාර රාජ්ය ස්වෛරීභාවය බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් සහ ජාත්යන්තර නීතිය පැහැදිලිවම උල්ලංඝනය කිරීමකි. ඒවා කලාපයේ ආරක්ෂාවට සහ ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක් වන භයානක උත්සන්න වීමක් නියෝජනය කරන අතර කිසිදු හේතුවක් යටතේ හෝ කිසිදු ආකාරයකින් සාධාරණීකරණය කළ නොහැක.
මෙම අනුව තුළ, සෞදි අරාබි රාජධානිය මෙම ප්රහාර වහාම නතර කිරීමේ අවශ්යතාවය අවධාරණය කරයි. 2026 මාර්තු 18 වන දින රියාද් හි පැවති උපදේශන අමාත්ය රැස්වීමේදී අරාබි සහ ඉස්ලාමීය රටවල් කිහිපයක් සමඟ ඒකාබද්ධ ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින්, රාජධානිය ඉරානයෙන් ඉල්ලා සිටියේ ජාත්යන්තර නීතිය, මානුෂීය නීතිය සහ යහපත් අසල්වැසිභාවයේ මූලධර්මවලට ගරු කරන ලෙසත්, එහි අනුබද්ධ මිලීෂියාවන්ට සහාය දීම සහ සන්නද්ධ කිරීම හෝ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ සහ බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් හි ජාත්යන්තර නාවික කටයුතුවල ආරක්ෂාවට තර්ජනය කිරීම ඇතුළු අසල්වැසි රටවලට යොමු කරන ලද ඕනෑම ප්රකෝපකාරී ක්රියාවකින් හෝ තර්ජනවලින් වැළකී සිටින ලෙසත් තව දුරටත් සෞදි තානාපතිවරයා සදහන් කර තිබේ.
2016 මාර්තු 11 වන දින නිකුත් කරන ලද 2817 යෝජනාව ඇතුළු ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාවලට ඉරානය අනුකූල වීමේ අවශ්යතාවය සහ එහි සියලු සතුරු ක්රියා වහාම නතර කිරීමේ අවශ්යතාවය සෞදි අරාබි රාජධානිය ද අවධාරණය කරයි.
ගල්ෆ් කලාපයේ වැදගත් පහසුකම් ඉරානය ඉලක්ක කිරීම බලශක්ති වෙළඳපොළවල සහ සැපයුම් දාමවල ස්ථාවරත්වයට එහි බරපතල ප්රතිවිපාක සැලකිල්ලට ගෙන, කලාපීය ආරක්ෂාවට පමණක් නොව ගෝලීය ආර්ථික ආරක්ෂාවට සෘජු තර්ජනයක් වේ.
මෙම ඉරාන ප්රහාර තෙල් හා ගෑස් සැපයුම්වල බාධාවන්ට සහ ගෝලීය මිල ගණන් ඉහළ යාමට හේතු වන අතර, විශේෂයෙන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට, විශේෂයෙන් වඩාත්ම බලපෑමට ලක් වූ සියලුම ආර්ථිකයන්ට අහිතකර ලෙස බලපායි.
ඒ වගේම මේ සම්බනධව සෞදි අරාබි තානාපති කාලිඩ් හමූද් නසාර් අල්දාසම් අල්කතානි මහතා තව දුරටත් මෙවන් අදහසක් ප්රකාශ කර තිබේ
කලාපීය ආරක්ෂාවට සහ ගෝලීය ආර්ථිකයේ ස්ථාවරත්වය, ජාත්යන්තර වෙළඳාම, නාවික කටයුතුවල නිදහස සහ සැපයුම් මාර්ගවල ආරක්ෂාව කෙරෙහි ඒවායේ ඍණාත්මක බලපෑම සැලකිල්ලට ගෙන, අරාබි ගල්ෆ් කලාපයේ වාණිජ යාත්රා ඉලක්ක කර ගනිමින් සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නාවික කටයුතුවලට බාධා කරමින් ඉරාන ප්රහාර සෞදි අරාබි රාජධානිය දැඩි ලෙස හෙළා දකී.
මෙය අනෙක් අතට, වෙළඳපල ස්ථාවරත්වයට බලපාන අතර ගෝලීය වශයෙන් ආර්ථික කාංසාවේ මට්ටම් වැඩි කරයි. මෙම අනුව වැදගත් සමුද්රීය මාර්ග ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම සහ නාවික කටයුතුවල නිදහස සහ එහි ආරක්ෂාව සහතික කරන ජාත්යන්තර නීති සහ ගිවිසුම්වලට ගරු කිරීමේ වැදගත්කම අපි අවධාරණය කරමු.
කලාපයේ ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා එවැනි ක්රියාවන් වැළැක්වීමට සහ ඒවා නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීමට සාමූහික ජාත්යන්තර උත්සාහයන්හි අවශ්යතාවය ද අපි අවධාරණය කරමු.
සෞදි අරාබි රාජධානිය සහෝදර සහ මිත්රශීලී ජාතීන් සමඟ සම්බන්ධීකරණය, ජාත්යන්තර මාර්ග හරහා රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සාහයන් ශක්තිමත් කිරීම සහ ගැටුම් අවම කිරීමේ උත්සාහයන්ට සහාය වීම ඇතුළු මාර්ග කිහිපයක් අනුගමනය කරයි. කලාපීය ආරක්ෂාව යනු බෙදාගත් වගකීමක් වන අතර, කලාපීය සහ ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඇති කැපවීමට අනුකූලව, ස්ථාවරත්වය සහතික කිරීමට සහ තර්ජන වළක්වා ගැනීමට ජාත්යන්තර සහයෝගීතාවය හොඳම ක්රමයයි.