ඉරානයට ප්‍රහාර නැතැයි ට්‍රම්ප් කියයි - ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල එකවර පහළට
ඉරානයට එරෙහිව යළිත් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව අවම බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ගණන් තවදුරටත් පහත වැටී තිබේ.
ඒ අනුව, සඳුදා වෙළෙඳපොළ ගනුදෙනු අවසන් වීමෙන් පසුවද 'බ්‍රෙන්ට්' (Brent) බොරතෙල් අනාගත ගිවිසුම් මිල පහත වැටුණු අතර, එක් බැරලයක මිල ඇමෙරිකානු ඩොලර් 7කට වැඩි ප්‍රමාණයකින් අඩු වී අගෝස්තු මස අග භාගයෙන් පසු වාර්තා වූ අවම අගයට ළඟා විය.
සඳුදා වෙළෙඳාම අවසන් වන විට බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් අනාගත ගිවිසුම් මිල ඩොලර් 5.75කින් හෙවත් සියයට 5.85කින් පහත වැටී, බැරලයක මිල ඩොලර් 92.57ක් ලෙස සටහන් විය.
ඉන් අනතුරුව පැවති ගනුදෙනුවලදී ද මිල තවදුරටත් පහත වැටුණු අතර, සමස්ත පහත වැටීම ඩොලර් 7 ඉක්මවා ගියේය. මේ
අතර, එක්සත් ජනපදයේ 'වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියේට්' (WTI) බොරතෙල් අනාගත ගිවිසුම් මිල ද ඩොලර් 3.98කින් හෙවත් සියයට 4.38කින් පහත වැටී, බැරලයක මිල ඩොලර් 86.85ක් බවට පත්විය.
පසු වෙළෙඳාම් කාලසීමාවේදී එම මිල තවත් ඩොලර් 5කට වැඩි ප්‍රමාණයකින් පහත වැටී තිබුණි.
පසුගිය සතියේදී බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් මිල සියයට 16කින් පහත වැටුණු අතර, එය කොවිඩ්-19 වසංගතය ආරම්භ වූ දා සිට වාර්තා වූ විශාලතම සතිපතා මිල පහත වැටීම ලෙස සැලකේ. ගැටුම අවසන් කිරීම සඳහා සාකච්ඡා ඉදිරියට යන තාක් කල් ඉරානයට එරෙහිව නව ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට නියෝග කිරීමේ හැකියාවක් නොමැති බව ට්‍රම්ප් ඉරිදා ප්‍රකාශ කළේය.
කෙසේ වෙතත්, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය තුළ හෝ ඒ ආසන්නයේදී නෞකා ප්‍රහාරවලට ලක්වූ බව දෙපාර්ශ්වයම වාර්තා කර තිබීම හේතුවෙන් කලාපීය ආරක්ෂාව පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාව තවදුරටත් පවතී. "
සැබෑ ගැටුම්කාරී තත්ත්වය තවමත් පහව ගොස් නොමැති වුවද, සාමය උදා වීමේ හැකියාව පිළිබඳ බලාපොරොත්තු හේතුවෙන් විකුණුම්කරුවන් වැඩි උනන්දුවක් දක්වන බව පෙනේ," යනුවෙන් TACenergy විශ්ලේෂකයෝ සිය වාර්තාවේ සඳහන් කළහ.
පසුගිය සතියේදී ට්‍රම්ප් ඉරානයට එරෙහි ප්‍රහාර යළි ආරම්භ කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳ ඉඟි පළ කළ අතර, ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් එක්සත් ජනපද සහ ඊශ්‍රායල ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කරන බව ටෙහෙරානය අනතුරු ඇඟවීය. එහෙත් එක්සත් ජනපදය විසින් මෙහෙයවනු ලබන මහා පරිමාණ හමුදා මෙහෙයුමක් ආරම්භ කිරීමේ පැහැදිලි සලකුණු මෙතෙක් දක්නට නොලැබේ.
ජුනි මාසයේදී ඇති කරගත් අතුරු ගිවිසුමේ සඳහන් කොන්දේසි හත ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා වොෂින්ටනය ප්‍රායෝගික පියවර නොගන්නේ නම්, ඉරානයට සාකච්ඡාවලට එළඹීමේ අදහසක් නොමැති බව එරට ආරක්ෂක අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු රාජ්‍ය මාධ්‍ය වෙත ප්‍රකාශ කර තිබේ.
මේ අතර, ඉරාක තෙල් අපනයනය සඳහා හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ප්‍රවාහන පහසුකම් සැලසීමට ඉරාකය සහ එක්සත් ජනපදය අතර එකඟතාවක් ඇති කරගෙන ඇති බව ඉරාක විදේශ අමාත්‍ය ෆුවාද් හුසේන් ඉරිදා අල් ජසීරා (Al Jazeera) නාලිකාව සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී සඳහන් කළේය.
ඒ සඳහා ඕමානය ආසන්නයේ පිහිටි නාවික මාර්ගයක් භාවිත කිරීමට නියමිත බව ද ඔහු පැවසීය. හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා තෙල් ප්‍රවාහනය අඛණ්ඩව ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින් බොරතෙල් අනාගත ගිවිසුම් වෙළෙඳපොළට යළිත් විකුණුම් පීඩනයක් එල්ල වී ඇති බව BOK Financial ආයතනයේ වෙළෙඳ අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උප සභාපති ඩෙනිස් කිස්ලර් ප්‍රකාශ කළේය.
කෙසේ වෙතත්, කලාපීය ආරක්ෂක තත්ත්වය පිළිබඳ අවදානම් තවදුරටත් වාර්තා වෙමින් පවතී. සෞදි අරාබියේ 'නැගෙනහිර-බටහිර' (East-West) තෙල් නල මාර්ගයට එල්ල වූ ප්‍රහාරයකින් පසු මදීනා කලාපයේ හටගත් ගින්නක් නිවා දැමීමට කටයුතු කළ බව එරට බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ ආරංචි මාර්ගයක් රාජ්‍ය මාධ්‍ය වෙත සඳහන් කළේය.
එම සිදුවීමෙන් කිසිවෙකුටත් තුවාල සිදුවී නොමැති අතර නල මාර්ගයේ ක්‍රියාකාරිත්වයට ද බාධාවක් ඇති වී නොමැති බව වාර්තා වේ.
තවද, යේමනයේ ඉරාන හිතවාදී හූති කැරලිකරුවන්ට එරෙහිව සටන් කරන සෞදි අරාබිය ප්‍රමුඛ සන්ධානය සඳුදා ප්‍රකාශ කළේ, බැලස්ටික් මිසයිල කොටස් නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිත කළ කර්මාන්ත ශාලාවක් සහ මිසයිල ඉන්ධන නිෂ්පාදනයට යොදාගත් රසායනික කම්හලක් විනාශ කළ බවයි. කෙසේ වෙතත්, එම ඉලක්ක පිහිටි ස්ථාන පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු අනාවරණය කර නොමැත.
මේ අතර, රියාද් නුවර මූල්‍ය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි සෞදි අරාබියේ ප්‍රමුඛතම තෙල් සමාගම වන අරාම්කෝ (Aramco) හි ප්‍රධාන කාර්යාලයට ඉරිදා එල්ල වූ ප්‍රහාරයේ වගකීම හූති කැරලිකරුවන් විසින් භාරගෙන තිබේ. එම ප්‍රහාරය හේතුවෙන් ඇති වූ සුන්බුන් විසිරී යාමෙන් ගොඩනැගිල්ලේ මහල් කිහිපයක ජනේල වීදුරු බිඳී ගිය බව සෞදි බලශක්ති අමාත්‍යාංශය සඳහන් කළේය.
තෙල් ප්‍රවාහන නෞකා සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වූ නව සිදුවීම් සහ අරාම්කෝ ප්‍රධාන කාර්යාලයට එල්ල වූ ප්‍රහාරය මගින් නාවික හා කලාපීය ආරක්ෂාව සම්බන්ධ අවදානම් තවමත් පහව ගොස් නොමැති බව පෙන්නුම් කරන බව Gelber & Associates ආයතනය පෙන්වා දෙයි.
වෙළෙඳුන් මේ වන විට අපේක්ෂා කරන්නේ තෙල් සැපයුමට සිදුවන බාධා අවම වන තත්ත්වයක් වුවද, පවතින ආරක්ෂක අවදානම් හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළේ අවිනිශ්චිතතාව තවදුරටත් පවතින බව එම ආයතනය සඳහන් කරයි.
මේ අතර, රුසියාව සහ යුක්රේනය අතර පවතින යුද්ධය අවසන් කිරීමේ අරමුණින් එක්සත් ජනපදයේ මැදිහත්වීමෙන් සාකච්ඡා වටයක් පැවැත්වීමට නියමිත බව එක්සත් ජනපද නිලධාරියෙකු සඳුදා ප්‍රකාශ කළේය.
අබුඩාබිහි පැවැත්වීමට නියමිත එම සාකච්ඡාවලට දෙපාර්ශ්වයම යහපත් චේතනාවෙන් සහභාගී වනු ඇතැයි ඔහු සඳහන් කළේය. එසේම, රොයිටර්ස් පුවත් සේවය සිදුකළ සමීක්ෂණයකට අනුව, අපනයන සීමා කිරීම් අඛණ්ඩව පැවතියද සෞදි අරාබිය, කුවේට් සහ ඉරාකය යන රටවල නිෂ්පාදන ඉහළ යාම හේතුවෙන් ඔක්තෝබර් මාසයේදී ඔපෙක් සංවිධානයේ තෙල් නිෂ්පාදනය වර්ධනය වී තිබේ.
එම සමීක්ෂණයට අනුව, සාමාජික රටවල් 11කින් සමන්විත ඔපෙක් සංවිධානයේ බොරතෙල් නිෂ්පාදනය පෙර මාසයට සාපේක්ෂව දිනකට බැරල් මිලියන 1.38කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය දිනකට බැරල් මිලියන 22.87ක් ලෙස වාර්තා වී තිබේ.
මේ අතර, සඳුදා පැවැත්වූ මූලික රොයිටර්ස් සමීක්ෂණයකින් අනාවරණය වී ඇත්තේ පසුගිය සතිය තුළ එක්සත් ජනපදයේ බොරතෙල් සහ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන තොග අඩුවී ඇති බවට අපේක්ෂා පළවී ඇති බවයි.
එක්සත් ජනපද බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුවේ දත්තවලට අනුව, එරට උපායමාර්ගික ඛනිජ තෙල් සංචිතයේ බොරතෙල් ප්‍රමාණය පසුගිය සතිය වන විට බැරල් මිලියන 279.50ක් දක්වා පහත වැටී තිබේ.
එය 1982 ඔක්තෝබර් මාසයෙන් පසු වාර්තා වූ අවම සංචිත මට්ටම ලෙස සැලකේ.
![කොළඹ නගරාධිපතිනිය ව්‍රායි කැලී බල්තසාර් ඉල්ලා අස් වෙයිද? කොළඹ නගර සභාවට විරුද්ධව අධිකරණයට යන්නැයි ජනතාවට ඇරයුමක් [VEDIO]](https://cdn.ibcstack.com/article/1e17dd5e-b5dd-4028-9d4f-6bce273b9483/26-6af1b4249c747-sm.webp)
