මොළයේ අබිරහස් විසඳූ අද්භූත සොයාගැනීම - 2026 නොබෙල් ත්‍යාගය දිනූ විද්‍යාත්මක පෙරළිය මෙන්න

2026 කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය, මොළයේ අභ්‍යන්තර ක්‍රියාකාරිත්වය අවබෝධ කර ගැනීමට සහ විකේතනය කිරීමට උපකාරී වූ නව තාක්ෂණයක් වන දෘෂ්ටිජාන විද්‍යාව (Optogenetics) සංවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් විද්‍යාඥයන් තිදෙනෙකු වන කාල් ඩිසෙරොත්, පීටර් හෙගෙමන් සහ ජෝර්ජ් නාගල් වෙත පිරිනමා ඇත.

නොබෙල් ත්‍යාග කමිටුව සඳහන් කළේ, දෘෂ්ටිජාන විද්‍යාව මඟින් මොළයේ නිශ්චිත ස්නායු සෛල ආලෝකය භාවිතයෙන් පාලනය කිරීමට හැකි වන බවයි. එමඟින් “කුමන සෛල කුමන ක්‍රියාකාරිත්වයකට වගකිව යුතුද” යන්න සිතියම්ගත කරමින් මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය වඩාත් ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කිරීමට විද්‍යාඥයන්ට අවස්ථාව ලැබේ.

ජර්මානු විද්‍යාඥයන් වන පීටර් හෙගෙමන් සහ ජෝර්ජ් නාගල් ඇල්ගීවල ඇති ආලෝකයට සංවේදී ප්‍රෝටීනයක් වන චැනල්රොඩොප්සින් (channelrhodopsin) හඳුනා ගත්හ. පසුව ඇමරිකානු විද්‍යාඥ කාල් ඩිසෙරොත් එම ප්‍රෝටීනය භාවිත කරමින් ස්නායු සෛල ආලෝකය මඟින් පාලනය කළ හැකි “ස්විචයක්” බවට පත් කිරීමේ ක්‍රමය දියුණු කළේය.

"පස් කණ්ඩියට වැදිලා කෝච්චිය විසික් වුණා" හිටිහැටියේම සීඝ්‍රගාමී දුම්රිය පීලි පනී

නොබෙල් ත්‍යාග කමිටුව පෙන්වා දුන්නේ, මෙම සොයාගැනීම් ස්නායු විද්‍යාවේ නව යුගයකට මඟ පෑදූ බවයි. දෘෂ්ටිජාන විද්‍යාව භාවිතයෙන් පර්යේෂකයන්ට මතකයන්, හැඟීම් සහ හැසිරීම් වැනි ක්‍රියාකාරකම්වලට සම්බන්ධ නිශ්චිත ස්නායු පරිපථ හඳුනාගෙන ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය අධ්‍යයනය කිරීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

එය ස්නායු හා මානසික ආබාධ පිළිබඳ අවබෝධය වැඩිදියුණු කිරීමට ද වැදගත් දායකත්වයක් සපයයි. ක්ලැරිවේට් හි විද්‍යාත්මක තොරතුරු ආයතනයේ පර්යේෂණ විශ්ලේෂණ ප්‍රධානී ඩේවිඩ් පෙන්ඩල්බරි පැවසුවේ, මෙම සම්මානය මඟින් මොළය සහ ස්නායු පද්ධතිය පිළිබඳ විද්‍යාඥයන්ගේ අවබෝධය මූලික වශයෙන් වෙනස් කළ පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයක ඇති ගැඹුරු බලපෑම අවධාරණය කරන බවයි.

ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ, ආලෝකය භාවිතයෙන් ස්නායු ක්‍රියාකාරකම් නිශ්චිතව පාලනය කිරීමට සහ අධ්‍යයනය කිරීමට පර්යේෂකයන්ට හැකියාව ලබාදීම හරහා දෘෂ්ටිජාන විද්‍යාව ස්නායු විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය පරිවර්තනය කර ඇති බවයි.

පුංචි තිරය හොල්ලපු ආදරණීය යුවළ ඇත්තටම විවාහ වෙයි - දුශේනීටයි චතුරංගටයි ප්‍රේක්ෂකයන්ගෙන් හදපිරි සුබ පැතුම්