ලංකාවේ බීම වර්ගවල ‘ට්‍රැෆික් ලයිට්’ ලේබල් පිටුපස මහා රහසක් හෙළිවෙයි

සීනි පරිභෝජනය අඩු කිරීම සහ බෝ නොවන රෝග (Non-Communicable Diseases -NCDs) පාලනය කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ක්‍රියාත්මක කරන ප්‍රතිපත්තිවල කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳව නව කනස්සල්ලක් මතුව තිබේ.

නවතම පර්යේෂණ සොයාගැනීම්වලට අනුව, පවතින නියාමන හිඩැස් සහ කර්මාන්ත අනුවර්තන හේතුවෙන් මෙම වැඩසටහන්වල අපේක්ෂිත සෞඛ්‍ය ප්‍රතිඵල අඩපණ විය හැකි බවට අනතුරු ඇඟවෙයි.

සීනි අඩංගු පාන වර්ග සඳහා බදු පැනවීම සහ රථවාහන ආලෝක ලේබල්කරණ (Traffic Light Labelling) ක්‍රමවේදය හඳුන්වාදීම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපත්ති දෙකක් ලෙස සැලකේ. කෙසේ වෙතත්, Institute of Policy Studies of Sri Lanka (IPS) විසින් සිදු කළ නවතම අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම පියවරවල බලපෑම සීමා කරන ප්‍රධාන දුර්වලතා පවතින බවයි.

පර්යේෂණයට අනුව, පාරිභෝගිකයින්ගෙන් බහුතරයක් රථවාහන ආලෝක ලේබල් තේරුම් ගන්නා අතර බීම වර්ගවල මිල ඉහළ යාමත් සමඟ කාබනීකෘත සිසිල් බීම සඳහා ඇති ඉල්ලුම පහළ ගොස් තිබේ. එහෙත්, රට තුළ පරිභෝජනය කරන පැණිරස පාන වර්ගවලින් සියයට 75කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වත්මන් නියාමන රාමුවෙන් පිටත පවතින බව වාර්තා වේ.

විශේෂයෙන්ම අඩු ආදායම්ලාභී පවුල් බොහෝවිට අවිධිමත් වෙළඳපොළවලින්, ලිහිල් ලෙස අලෙවි කරන පාන වර්ගවලින් සහ ලේබල්කරණ නීතිවලින් නිදහස් කිරි පදනම් කරගත් නිෂ්පාදනවලින් තම පැණිරස පාන ලබා ගන්නා බව සඳහන් වේ.

මේ හේතුවෙන්, අනතුරු ඇඟවීමේ ලේබල් නොමැති අධික සීනි සහිත නිෂ්පාදන තවදුරටත් ජනප්‍රියව පවතින අතර, තරබාරුකම, දියවැඩියාව සහ අනෙකුත් බෝ නොවන රෝග සඳහා අවදානම වැඩි කරන බව සෞඛ්‍ය විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

තවත් සැලකිය යුතු කරුණක් වන්නේ බදුකරණයෙන් වැළකීම සඳහා නිෂ්පාදකයින් සීනි නොවන කෘතිම රසකාරක භාවිතය වැඩි කිරීමයි. සීනි ප්‍රමාණය අඩු කළද, එම පාන වර්ගවල කෘතිම රසකාරක අඩංගු වීම නිසා ඒවා සෞඛ්‍ය සම්පන්න විකල්ප ලෙස පාරිභෝගිකයන්ට පෙනී යා හැකි බවට විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.

"එක සතයක්වත් තවම අත තිබ්බේ නෑ, හැම රුපියලක්ම භාණ්ඩාගාරයේ සුරක්ෂිතයි" - නියෝජ්‍ය ඇමතිට මල පනී

ස්වාධීන ඇගයීම්වලට අනුව, 'හරිත' ලේබල් සහිත පාන වර්ගවලින් සියයට 70කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සහ 'ඇම්බර්' ලේබල් සහිත බීමවලින් සැලකිය යුතු කොටසක් කෘතිම රසකාරක අඩංගු නිෂ්පාදන බව හෙළි වී තිබේ.

මේ අතර, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) ද දිගුකාලීන කෘතිම රසකාරක පරිභෝජනය සහ හෘද රෝග, දියවැඩියාව ඇතුළු සෞඛ්‍ය අවදානම් අතර සම්බන්ධතා පිළිබඳව අවධානය යොමු කර ඇත.

විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, සීනි බදු ප්‍රතිපත්තිය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම, කෘතිම රසකාරක අඩංගු පාන වර්ග සඳහාද බදු පැනවීම, පරිමාව මත පදනම් වූ බදු ක්‍රම හඳුන්වාදීම සහ උද්ධමනය අනුව බදු සීමාවන් යාවත්කාලීන කිරීම වැනි ප්‍රතිසංස්කරණ අවශ්‍ය බවයි.

එවැනි පියවර නොගතහොත්, අධික සීනි පරිභෝජනයෙන් ඇතිවන ගැටලුව වෙනුවට කෘතිම රසකාරක මත යැපීම වැඩිවීමේ නව සෞඛ්‍ය අභියෝගයක් මතුවිය හැකි බවට මහජන සෞඛ්‍ය විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.

මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ දශක ගණනාවක ඉල්ලීමක් ඉටුවෙයි – වරලත් ආයතනය ගැසට් කරයි

අද දවසේ මහා ග්‍රහ මාරුවෙන් ලග්න කිහිපයකට බලාපොරොත්තු නොවූ අනතුරු ඇඟවීම්