සතුන්ට යළි හානි කළොත් ලක්ෂ ගණනක දඩයක් සමඟ සිරදඬුවම් — සත්ව සුබසාධන පනත් කෙටුම්පතක්
සත්ව හිංසනය සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් වන පුද්ගලයින්ට රුපියල් 250,000ක් දක්වා දඩයක්, වසර දෙකක් දක්වා සිර දඬුවමක් හෝ එම දඬුවම් දෙකම ලබාදීමට හැකි වන පරිදි නව සත්ව සුබසාධන පනත් කෙටුම්පත ගැසට් කර තිබේ.
පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත මෙම පනත් කෙටුම්පත මඟින් වසර සියයකට ආසන්න කාලයක් ක්රියාත්මක වූ සතුන්ට හිංසා වැළැක්වීමේ ආඥා පනත (අංක 475) වෙනුවට වඩා ශක්තිමත් නීතිමය රාමුවක් හඳුන්වාදීමට යෝජනා කර ඇත.
නව පනත් කෙටුම්පත යටතේ සතුන්ට පහරදීම, පයින් ගැසීම, වධහිංසා පැමිණවීම, අධික බර පැටවීම, අධික ලෙස බෝ කිරීම, අතහැර දැමීම, විෂ දීම මෙන්ම ආහාර, ජලය හෝ නවාතැන් අහිමි කිරීම වරදක් ලෙස සැලකේ.
එමෙන්ම සතුන්ට නිදහසේ චලනය වීමට ප්රමාණවත් ඉඩක් නොමැති කූඩු හෝ සීමිත ස්ථානවල රඳවා තැබීමද නීතිය යටතේ දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වනු ඇත.
බරපතළ සත්ව හිංසා සිද්ධීන් සඳහා තවත් දැඩි දඬුවම් හඳුන්වා දී ඇති අතර, සතෙකු කෲර ලෙස මරා දැමීම හෝ ගැබිනි සතෙකු හිතාමතා මරා දැමීම හෝ විකිණීම සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් වන පුද්ගලයින්ට රුපියල් 500,000ක් දක්වා දඩයක් සහ වසර තුනත් හතරත් අතර සිර දඬුවමක් නියම කළ හැකිය.
සාධාරණ හේතුවකින් තොරව සතුන්ට තුවාල කිරීමට හෝ මරා දැමීමට උගුල් ඇටවීම, පක්ෂීන් කෲර ලෙස බැඳ තැබීම, නිසි සුදුසුකම් නොමැතිව සතුන්ට වෛද්ය හෝ ශල්යකර්ම සිදුකිරීම සහ ඇතැම් අවස්ථා හැර රූපලාවණ්ය පරීක්ෂණ සඳහා සතුන් යොදා ගැනීමද තහනම් කිරීමට යෝජනා කර තිබේ.
සතුන් යොදාගෙන සිදුකරන සංවිධානාත්මක හිංසාකාරී ක්රියා ද මෙම පනත මඟින් පාලනය කිරීමට නියමිතය. ඒ අනුව ක්රීඩා දඩයම්, වෙඩි තැබීමේ තරග, සත්ව සටන් සහ සතුන් එකිනෙකාට එරෙහිව යොදා ගැනීම වැනි ක්රියා තහනම් කෙරේ.
තම දේපළ තුළ මෙවැනි නීතිවිරෝධී ක්රියා සිදුවන බව දැන දැනම ඒවාට ඉඩ ලබාදෙන දේපළ හිමියන්ටද නීතිමය පියවර ගැනීමට හැකි වනු ඇත. එමෙන්ම සතුන් වෙළෙඳාම සඳහාද නව නියාමන හඳුන්වා දීමට යෝජනා කර තිබේ.
සුරතල් සතුන් අලෙවි කරන ආයතන සහ සත්ව බෝ කිරීමේ මධ්යස්ථාන ප්රාදේශීය ආයතනවලින් බලපත්ර ලබාගත යුතු අතර, වීදි හෝ පොදු ස්ථානවල සතුන් විකිණීම සහ වයස අවුරුදු 16ට අඩු පුද්ගලයින්ට සුරතල් සතුන් අලෙවි කිරීම තහනම් කෙරේ.
සතුන් ප්රවාහනය කිරීමේදීද නව සුබසාධන ප්රමිතීන් හඳුන්වා දී ඇති අතර, සුදුසු වාහන, ප්රමාණවත් ඉඩකඩ, නිසි පැටවීමේ පහසුකම් සහ දිගු ගමන්වලදී ආහාර, ජලය හා විවේකය ලබාදීම අනිවාර්ය කිරීමට යෝජනා කර ඇත.
එම නීති උල්ලංඝනය කළහොත් රුපියල් 300,000ක් දක්වා දඩයක් නියම කළ හැකිය. මෙම පනත යටතේ සිදුවන සියලුම වැරදි අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලය සහිත වැරදි ලෙස නම් කර ඇති අතර, ඒ අනුව පොලීසියට වරෙන්තුවකින් තොරව සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකි වේ.
එමෙන්ම නම් කරන ලද සත්ව සුබසාධන නිලධාරීන්ට සත්ව හිමියන්ට ආහාර, නවාතැන් හෝ පශු වෛද්ය ප්රතිකාර ලබාදෙන ලෙස නියෝග නිකුත් කිරීමේ බලයද ලබාදීමට යෝජනා කර ඇත.
වරදකරුවන් බවට පත්වූ අවස්ථාවලදී සතුන් සහ සත්ව හිංසනය සඳහා භාවිත කළ උපකරණ අධිකරණය මඟින් රාජසන්තක කිරීමටද හැකි වනු ඇත.
නව පනත් කෙටුම්පත ක්රියාත්මක කිරීම අධීක්ෂණය සඳහා රාජ්ය ආයතන, නීතිය ක්රියාත්මක කරන අංශ, විශ්වවිද්යාල, සත්ව සුබසාධන සංවිධාන සහ පශු සම්පත් ක්ෂේත්රයේ නියෝජිතයින්ගෙන් සමන්විත සත්ව සුබසාධන උපදේශක කමිටුවක් පිහිටුවීමටද යෝජනා කර තිබේ.
පාර්ලිමේන්තුව මඟින් සම්මත වුවහොත්, මෙම සත්ව සුබසාධන පනත ශ්රී ලංකාවේ සත්ව ආරක්ෂණ නීති ක්ෂේත්රයේ විශාලතම වෙනසක් වනු ඇති අතර, සත්ව හිංසනය වැළැක්වීම සඳහා දැඩි ආරක්ෂණ සහ වඩාත් බරපතළ දඬුවම් ක්රමයක් හඳුන්වා දෙනු ඇත.