"හොඳින් හැසිරුනේ නැත්නම් බලාගමු" - ට්‍රම්ප්ගේ අනතුරු ඇඟවීමෙන් පසු ඇමරිකාවෙන් ඉරානයට දැවැන්ත ප්‍රහාර මාලාවක්

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ටෙහෙරානයට “වඩා හොඳින් හැසිරෙන ලෙස” අනතුරු ඇඟවීමෙන් පසු, බදාදා දිනයේදී ඉරානයට එරෙහිව නව ප්‍රහාර මාලාවක් දියත් කළ බව එක්සත් ජනපදය ප්‍රකාශ කළේය. එක්සත් ජනපද හමුදාව සඳහන් කළේ, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන නෞකා සඳහා තර්ජනයක් වූ ඉරාන හමුදා හැකියාවන් ඉලක්ක කරමින් මෙම ප්‍රහාර සිදු කළ බවයි.

මේ අතර, ටෙහෙරාන් අගනුවර ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සක්‍රීය වූ බව ඉරාන රාජ්‍ය මාධ්‍ය වාර්තා කළේය.

මේ අතර, ඉරානය පැවසුවේ බහරේන් සහ කුවේට් ඇතුළු කලාපයේ එක්සත් ජනපද හමුදා ස්ථාන වෙත ප්‍රහාර එල්ල කළ බවයි. යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා පැවති මූලික එකඟතාව බිඳ වැටෙමින් පවතින බවද එරට සඳහන් කළේය.

ඉරානයේ ප්‍රධාන සාකච්ඡාකරු මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් පැවසුවේ, එකඟතාවයෙන් ප්‍රතිලාභ නොලැබේ නම් එයට අනුකූලව කටයුතු කිරීමට “කිසිදු හේතුවක් නොමැති” බවයි. ට්‍රම්ප් මීට පෙර ප්‍රකාශ කර තිබුණේ, ඉරානය ලබන සතියේ සාකච්ඡාවලට සහභාගි නොවන්නේ නම් පාලම් සහ විදුලි බලාගාර ඇතුළු යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කළ හැකි බවයි. අවසන් දිනයක් ලබා දෙන්නේදැයි මාධ්‍යවේදීන් විමසූ අවස්ථාවේදී ට්‍රම්ප් පැවසුවේ, “මම අවසන් දිනයක් ලබා දීමට කැමති නැහැ.

බ්‍රිතාන්‍යය ඉරාන ආතතිය උග්‍ර අතට හරවමින් ඉරානයේ සිටි බ්‍රිතාන්‍ය තානාපතිත් කැඳවයි

නමුත් ඔවුන්ට තත්ත්වය පිළිබඳ අවබෝධයක් තිබෙනවා” යනුවෙනි. පසුව ආරක්ෂක සමුළුවකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ ඉරානය මේ වන විට සතුටුදායක තත්ත්වයක නොමැති බවත්, දෙපාර්ශවය අතර ගැටලුව සාකච්ඡාවෙන් විසඳන්නේද නැතිනම් එය අවසන් කරන්නේද යන්න තීරණය කළ යුතු බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, ගලිබාෆ් සඳහන් කළේ ඉරානයේ ජාතික ආරක්ෂාව සඳහා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ තම බලපෑම පවත්වා ගැනීම වැදගත් බවයි.

එක්සත් ජනපදය සමඟ පවතින ගැටුම “පැවැත්ම සම්බන්ධ ගැටලුවක්” ලෙස ඔහු විස්තර කළේය. ඉරානයේ සිවිල් යටිතල පහසුකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට ට්‍රම්ප් මීට පෙර කළ තර්ජන සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ හිටපු මානව හිමිකම් ප්‍රධානී වොල්කර් ටර්ක් විවේචනය කර තිබූ අතර, එවැනි ක්‍රියා යුද අපරාධයක් විය හැකි බව සඳහන් කළේය.

මේ අතර, සටන් තත්ත්වය පැවතියද, 2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී රඳවාගෙන සිටි ඇමරිකානු පුරවැසියෙකු නිදහස් කිරීම ඉරානයෙන් ලැබුණු යහපත් සංඥාවක් ලෙස තමන් සලකන බව ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කළේය. එම කාන්තාව ආරක්ෂිතව ඉරානයෙන් පිටවී ඇති බවත්, ඇය ඇමරිකාව බලා ගමන් කරමින් සිටින බවත් ඇගේ නීතිඥවරයා සඳහන් කළේය.

එක්සත් ජනපද මධ්‍යම අණදෙන නිලධාරී (CENTCOM) සඳහන් කළේ නවතම ප්‍රහාර මාලාව මඟින් ඉරානයේ වෙරළබඩ ආරක්ෂක පද්ධති, මිසයිල ගබඩා සහ දියත් කිරීමේ ස්ථාන ඇතුළු හමුදා ඉලක්ක වෙත පහර දුන් බවයි.

බන්ඩාර් අබ්බාස් ඇතුළු ප්‍රදේශවල ඉරාන අණ මධ්‍යස්ථාන, ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති, මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන හැකියාවන් ඉලක්ක කරමින් ප්‍රහාර සිදු කළ බවද CENTCOM පැවසීය. ඉරානය ප්‍රතිචාර වශයෙන් ජෝර්දානයේ පිහිටි එක්සත් ජනපද හමුදා සන්නිවේදන පද්ධති සහ ගබඩා පහසුකම් ඉලක්ක කර ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කළ බව රාජ්‍ය මාධ්‍ය වාර්තා කළේය.

කෙසේ වෙතත්, ජෝර්දාන බලධාරීන් පැවසුවේ ඩ්‍රෝන යානා අටක් බිම හෙළූ බවත්, කිසිදු ජීවිත හානියක් හෝ සැලකිය යුතු දේපළ හානියක් සිදු නොවූ බවත්ය. මෙම ගැටුමේ ප්‍රධාන කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය පත්ව ඇති අතර, එය ගෝලීය තෙල් සැපයුම් සඳහා අතිශය වැදගත් නාවික මාර්ගයකි.

එක්සත් ජනපද ක්‍රියාමාර්ගවලට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ඉරාන විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) අනතුරු ඇඟවූයේ, එක්සත් ජනපදය සහ එහි හිතවාදී රටවලට සම්බන්ධ තවත් තෙල් හා ගෑස් අපනයන මාර්ගවලට බාධා ඇති විය හැකි බවයි. මෙම ආතතිය හේතුවෙන් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා නෞකා ගමනාගමනය දැඩි ලෙස සීමා වී ඇති අතර, ගෝලීය වෙළඳපොළේ තෙල් මිලද ඉහළ යාමට බලපා තිබේ.