ට්රම්ප්ගේ නියෝගයෙන් ඉරාන නැව් දෙක ආපසු හැරවෙයි
එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ අවහිර කිරීම ක්රියාත්මක වීමෙන් දිනකට පසු අඟහරුවාදා, ඉරානයෙන් පිටවීමට උත්සාහ කළ තෙල් ටැංකි දෙකක් එක්සත් ජනපද නෞකාවකින් අත්හිටුවා ආපසු හැරවීමට උපදෙස් දුන් බව එක්සත් ජනපද නිලධාරියෙකු පවසයි.
ඕමාන් බොක්කෙහි චබ්හාර් වරායෙන් පිටත්ව ගිය මෙම නැව් දෙක සමඟ යුද නෞකාව ගුවන් විදුලි සන්නිවේදනයෙන් සම්බන්ධ වී ඇති අතර, ඔවුන්ට ආපසු හැරවීමට අනතුරු ඇඟවීම් ද ලබා දී තිබුණි.
ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් 20%කට ආසන්න ප්රමාණයක් හුස්ම හිරවන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය ඵලදායී ලෙස වසා දැමීම නතර කිරීමට ඉරානයට බලපෑම් කිරීම අරමුණු කරගත් ට්රම්ප්ගේ මෙම අවහිර කිරීම, යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා ඉරානයට බල කිරීමේ උපාය මාර්ගයක තවත් පියවරක් ලෙස සැලකේ.
පෙබරවාරි 28 වැනි දින එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය විසින් ආරම්භ කළ යුද්ධය නතර කිරීම සඳහා ඉරානය ඇමරිකානු කොන්දේසි පිළිගැනීමට බල කිරීම මෙහි අරමුණ වන අතර, එහිට සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම ද ඇතුළත් බව ට්රම්ප් බලාපොරොත්තු වේ. ලබන සතියේ කල් ඉකුත් වීමට නියමිත සටන් විරාමයේ කොන්දේසි ද මෙහි ඇතුළත් බව ඔහු පවසයි.
විශේෂඥයින් ප්රවේශම්ව සිටිති. වොෂින්ටන්හි අවුත් නැගෙනහිර ප්රතිපත්ති ආයතනයේ නොම් රේඩන් පවසන්නේ, අවහිර කිරීම ආරම්භ වීමෙන් පසු එක් ටැංකියක් යූ-ටර්න් ගත් බව පෙන්නුම් කළත්, ඉරාන තෙල් සමඟ වැඩ කරන බොහෝ නැව් තවමත් “අඳුරු” ගමනක් ගන්නා බවට අනතුරු ඇඟවීමක් කළ බවයි. “එය කොතරම් ඵලදායීදැයි අපි තවමත් නොදනිමු.
අපි තවමත් දෙවන දිනයේ සිටිමු,” රේඩන් පැවසීය. එක්සත් ජනපද මධ්යම අණදෙන නිලධාරියෙකු පැවසුවේ, අඟහරුවාදා පෙර නිකුත් කළ නිවේදනය අනුව “ඕමාන් බොක්කෙහි ඉරාන වරායකට නැවත ඇතුළු වීමට ආපසු හැරවීමට” නියෝග අනුගමනය කළ වෙළඳ නැව් අතර තෙල් ටැංකි දෙක ද ඇතුළත් බවයි. සඳුදා උදෑසන 10 සිට බලාත්මක වූ දා සිට කිසිදු නෞකාවක් අවහිරය ඉක්මවා ගොස් නොමැති බව මධ්යම අණදෙන නිලධාරියා සඳහන් කළේය.
දැවැන්ත හමුදා මෙහෙයුමක්
මෙම අවහිර කිරීම යනු එක්සත් ජනපද හමුදාවේ භට පිරිස් 10,000කට වැඩි ප්රමාණයක්, යුද නැව් දුසිමකට අධික සංඛ්යාවක් සහ ගුවන් යානා දුසිම් ගණනක් සම්බන්ධ දැවැන්ත කාර්යයක් බව එක්සත් ජනපද හමුදාව පවසයි. හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන යාත්රා සඳහා නිදහසේ නාවික කටයුතු සඳහා සහාය දෙන බවත්, ඉරානයට නොයන හෝ ඉන් පිටතට නොයන තාක් කල් එම සහාය දිගටම පවත්වන බවත් ඔවුන් සඳහන් කරති.
සති අන්තයේ සාකච්ඡා බිඳ වැටීමෙන් පසු ට්රම්ප් මෙම අවහිර කිරීම නිවේදනය කළ අතර, එම කාලයේදී තෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 100 ට වැඩි වී තිබිණි. ට්රම්ප්ගේ උපායමාර්ගය සාර්ථක වුවහොත් ඉරානයේ විශාලතම ලීවරය ඉවත් වී ගෝලීය වෙළඳාම සඳහා සමුද්ර සන්ධිය නැවත නිදහස් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
නමුත් විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ, අවහිර කිරීමක් යනු සැලකිය යුතු යුද නැව් සංඛ්යාවක දිගුකාලීන කැපවීමක් අවශ්ය වන බරපතල යුද ක්රියාවක් බවයි. මෙය ටෙහෙරානයෙන් පළිගැනීමක් ඇති කළ හැකි අතර, දැනටමත් බිඳෙනසුලු සටන් විරාමයට දැවැන්ත පීඩනයක් එල්ල වීමේ අවදානමක් පවතී.
ඉරානයේ තර්ජන නිසා ගෝලීය තෙල් මිල 50%කට ආසන්න ප්රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, සතුරුකම්වලදී දහස් ගණනක් මිය ගොස් ඇති බව වාර්තා වේ. එක්සත් ජනපද හමුදා ප්රහාර දහස් ගණනකින් ඉරාන හමුදාව දුර්වල කර ඇතත්, ටෙහෙරානය තවමත් වොෂින්ටනයට සැලකිය යුතු ගැටලුවක් ලෙස පවතින බවත්, අධික පොහොසත් යුරේනියම් තොගයක් ඇති බවත් විශ්ලේෂකයින් පවසති.
අවහිර කිරීම දිගුකාලීනව සාර්ථක වුවහොත් ඉරානයෙන් පළිගැනීමක් අපේක්ෂා කළ හැකි බව රේඩන් පවසන අතර, ගල්ෆ් රාජ්යයන්ට එල්ල වන ඉරාන තර්ජන සහ නැව්වලට ඉරානයේ අතීත ප්රහාර ගැන ද සඳහන් කළේය.
“අපි පරීක්ෂණ කාල පරිච්ඡේදයක සිටිමු,” ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. මෙම තත්ත්වය ගෝලීය තෙල් වෙළඳපොළට සහ මධ්යප්රාච්ය කලාපයේ ස්ථාවරත්වයට බලපාන බරපතල සිදුවීමක් ලෙස ජාත්යන්තරයේ සැලකෙයි.