ශ්රී ලංකාවටම සුබ ආරංචියක් - අගෝස්තු රේගු ආදායම ඉලක්කයත් ඉක්මවමින් මාස 8ක ආදායම 25%කින් ඉහළට
ශ්රී ලංකා රේගුව අගෝස්තු මාසය සඳහා නියම කර තිබූ ආදායම් ඉලක්කය ඉක්මවා යමින් සියයට 15.3ක වර්ධනයක් වාර්තා කර ඇති අතර, 2026 වසරේ පළමු මාස අට තුළ රැස් කළ ආදායම පසුගිය වසරේ එම කාලයට සාපේක්ෂව සියයට 25කට ආසන්න ප්රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බව නිල දත්ත පෙන්වා දෙයි.
අගෝස්තු මාසය සඳහා රේගුවට ලබාදී තිබූ ආදායම් ඉලක්කය රුපියල් බිලියන 190.3ක් වූ අතර, එම මාසයේදී රුපියල් බිලියන 219.3ක ආදායමක් රැස් කර තිබේ. ඒ අනුව, නියමිත ඉලක්කය සියයට 15.3කින් පමණ ඉක්මවා යාමට රේගුව සමත්ව ඇත.
එමෙන්ම, 2026 වසරේ පළමු මාස අට සඳහා වූ සමුච්චිත ආදායම් ඉලක්කය ද සියයට 28.5කින් ඉක්මවා යමින් රුපියල් බිලියන 1,852.5ක ආදායමක් උපයාගෙන තිබේ. පසුගිය වසරේදී ශ්රී ලංකා රේගුව වාර්තාගත ලෙස රුපියල් බිලියන 2,551ක ආදායමක් රැස් කළේය.
එය එම වසර සඳහා සංශෝධනය කළ රුපියල් බිලියන 2,241ක ආදායම් ඉලක්කය ද ඉක්මවා ගිය අතර, ඊට පෙර වසරේ රුපියල් බිලියන 1,553ක ආදායමට සාපේක්ෂව සියයට 64.2ක ඉහළ යාමකි.
මේ වසර සඳහා රේගුව රුපියල් බිලියන 2,207ක ආදායම් ඉලක්කයක් නියම කර ඇති අතර, එය පසුගිය වසරේ ඉලක්කයට වඩා සියයට 13.5ක අඩුවීමකි. මෙලෙස ඉලක්කය අඩු කර ඇත්තේ වාහන ආනයනයේ සැලකිය යුතු පහළ යාමක් අපේක්ෂා කිරීම හේතුවෙනි.
මේ වසරේ පළමු මාස අට තුළ එම වාර්ෂික ඉලක්කයෙන් සියයට 83.9ක් සපුරා ගැනීමට රේගුව සමත්ව තිබේ. රේගු ආදායම ඉහළ යාමට ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ නීති ක්රියාත්මක කිරීම ශක්තිමත් කිරීම, භාණ්ඩ තක්සේරු කිරීමේ ක්රමවේද වැඩිදියුණු කිරීම සහ වසර කිහිපයක පැවති පහළ යාමෙන් පසු ආනයන ක්රියාකාරකම් යළි ඉහළ යාම බව සඳහන් වේ.
2022 වසරේ ඇති වූ ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව විදේශ විනිමය සංචිත ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ආනයන සීමා පැනවීම හේතුවෙන් මෙරට ආනයන විශාල වශයෙන් පහත වැටී තිබිණි. කෙසේ වෙතත්, විදේශ විනිමය සංචිත ස්ථාවර වීමත් සමඟ ඇතැම් ආනයන සීමා ලිහිල් කිරීම සහ පාරිභෝගික ඉල්ලුම ක්රමයෙන් යථා තත්ත්වයට පත්වීම හේතුවෙන් ආනයන බදු, නිෂ්පාදන බදු ඇතුළු විවිධ බදු හා ගාස්තු හරහා ලැබෙන රේගු ආදායම ඉහළ ගොස් තිබේ.
භාණ්ඩ අඩු වටිනාකමක් යටතේ ප්රකාශ කිරීම (under-invoicing) සහ භාණ්ඩ පිළිබඳ වැරදි තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීම (misdeclaration) වැනි ක්රියා සම්බන්ධයෙන් දැඩි අධීක්ෂණයක් සිදු කිරීම ද රාජ්ය ආදායම ඉහළ නැංවීමට දායක වී ඇති බව නිලධාරීහු පෙන්වා දෙති.
ආනයන ක්රියාකාරකම් ඉහළ යාම, විනිමය අනුපාතවල සිදුවූ වෙනස්කම් සහ නීති ක්රියාත්මක කිරීම දැඩි කිරීම යන කරුණු සියල්ලේ ඒකාබද්ධ බලපෑම හේතුවෙන් 2025 වසරේදී ශ්රී ලංකා රේගුව භාණ්ඩාගාරයේ ප්රධාන ආදායම් මාර්ගයක් බවට පත්ව තිබේ.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ සහාය යටතේ ක්රියාත්මක ආර්ථික වැඩසටහන තුළ රජයේ මූල්ය ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට ද රේගු ආදායම වැදගත් සහයක් ලබාදෙන බව සඳහන් වේ.