“වෛරසයට නිවාඩුවක් නැති නිසා සෑම දිනක්ම ජලභීතිකා දිනයක් විය යුතුයි” - ජලභීතිකාවේ දරුණු තත්ත්වය සුබසාධන සංවිධානයක් හෙළිකරයි

ලෝක ජලභීතිකා දිනය සැමරෙන අද (28) ශ්‍රී ලංකාවේ ජලභීතිකා පාලන වැඩපිළිවෙළ සම්බන්ධයෙන් සත්ව සුබසාධන සන්ධානය (AWC) දැඩි විවේචනයක් එල්ල කර තිබේ.

එම සංවිධානයේ පශු වෛද්‍යවරයකු චෝදනා කර ඇත්තේ, ජලභීතිකා රෝගය මූලික මට්ටමින් පාලනය කිරීමට වඩා සුනඛයකු සපාකෑමෙන් පසු ජනතාවට ප්‍රතිකාර ලබාදීම කෙරෙහි බලධාරීන් වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති බවයි.

ඔහු පවසන්නේ මිනිසුන්ට සපාකෑම් හෝ සැකසහිත සතුන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් පසු ලබාදෙන එන්නත් සඳහා විශාල මුදලක් වැය කළද, මිනිසුන්ට ජලභීතිකාව සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් වන සුනඛයන්ට විශාල පරිමාණයෙන් එන්නත් ලබාදීම සඳහා ප්‍රමාණවත් අවධානයක් යොමු නොවන බවයි.

'මෙම තත්ත්වය “ජාවාරමක්” බවට පත්ව ඇති බවටද ඔහු චෝදනා කළ අතර, සුනඛයන් සඳහා අඩු ගුණාත්මක එන්නත් භාවිත කරන අතර, මිනිසුන්ට ලබාදීම සඳහා මිල අධික එන්නත් ආනයනය කරන බවටද චෝදනා කළේය.

“වෛරසයට නිවාඩු නැති නිසා සෑම දිනක්ම ජලභීතිකා දිනයක් විය යුතුයි” යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කර ඇති අතර, ජලභීතිකාව තුරන් කිරීම සඳහා සුනඛයන්ට අඛණ්ඩව සහ ඉහළ ගුණාත්මක එන්නත් ලබාදීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කර තිබේ.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ඇතුළු පාර්ශ්වයන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් 2020 වසරේදී සකස් කළ පස් අවුරුදු ජලභීතිකා තුරන් කිරීමේ වැඩසටහනද සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක කර නොමැති බවට ඔහු චෝදනා කර තිබේ.

2025 වසරේ සිදුකළ ඇගයීමකදී එම වැඩසටහන ප්‍රමාණවත් ලෙස ක්‍රියාත්මක වී නොමැති බව අනාවරණය වී ඇතැයිද ඔහු පවසා ඇත. AWC නියෝජිතයාට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ ජලභීතිකා පාලන වැඩපිළිවෙළේ වැඩි අවධානය යොමු වී ඇත්තේ සපාකෑම්වලට ලක්වන හෝ ජලභීතිකාව වැළඳී ඇතැයි සැක කෙරෙන සතුන් සමඟ සම්බන්ධ වූ පුද්ගලයන්ට ප්‍රතිකාර ලබාදීම කෙරෙහිය.

එහෙත් සුනඛයන් අතර ප්‍රමාණවත් එන්නත් ආවරණයක් ලබාගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වැඩපිළිවෙළ ප්‍රමාණවත් නොවන බව ඔහු චෝදනා කරයි. එමෙන්ම, ක්ෂේත්‍ර මට්ටමින් සුනඛ එන්නත් ලබාදීමේ වැඩසටහන සඳහා සිටින්නේ පශු එන්නත්කරුවන් 250කට පමණක් බවත්, ඔවුන්ගෙන් අවම වශයෙන් 100 දෙනෙකු ස්ථිර සේවකයන් නොවන බවත් ඔහු සඳහන් කර තිබේ.

වාහන ඇතුළු අවශ්‍ය පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නොවීම හේතුවෙන් දිවයින පුරා ඵලදායී සුනඛ එන්නත්කරණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සීමා වී ඇති බවටද ඔහු චෝදනා කළේය.

පාස්කු වින්දිතයන් වෙන වෙනම රදවා තබයි - ඔවුන් ගැන විමර්ශනයට බුද්ධි අංශ යොදවයි

සුනඛ ගහනය පාලනය සඳහා වෙන්කර ඇති මුදල් භාවිතය සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු ප්‍රශ්න මතු කර තිබේ. ඔහු සඳහන් කර ඇත්තේ 2024 වසරේ සුනඛ ගහනය පාලනය සඳහා රුපියල් මිලියන 200ක් වෙන්කර තිබුණද, ඉන් භාවිත කර ඇත්තේ රුපියල් මිලියන 100ක් පමණක් බවයි.

ඉතිරි මුදල මහා භාණ්ඩාගාරයට ආපසු යවා ඇති බවටද ඔහු චෝදනා කර තිබේ. 2025 වසරේදීද මේ සඳහා වෙන් කළ රුපියල් මිලියන 200කින් වැය කර ඇත්තේ රුපියල් මිලියන 32ක් පමණක් බව ඔහු පවසා ඇත.

මේ අතර, ජලභීතිකා පාලනය ශක්තිමත් කිරීම සහ සුනඛ ගහනය නියාමනය කිරීම සඳහා නව නීති හඳුන්වාදීමට රජය සූදානම් වෙමින් සිටින බව වාර්තා වේ. යෝජිත නව වැඩපිළිවෙළ යටතේ සුනඛයන්ට එන්නත් ලබාදීම සහ සුනඛ ගහනය පාලනය කිරීමේ වගකීම සත්ව නිෂ්පාදන හා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවට පැවරීමටත්, සුනඛයන් ලියාපදිංචි කිරීමේ වගකීම පළාත් පාලන ආයතන වෙත පැවරීමටත් යෝජනා වී තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, ඉහත චෝදනා ස්වාධීනව තහවුරු කර නොමැති අතර, මේ සම්බන්ධයෙන් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය ඇතුළු ජලභීතිකා පාලනයට වගකිව යුතු ආයතනවල ප්‍රතිචාරය මෙතෙක් ඉදිරිපත් වී නොමැත.

AWC නියෝජිතයා පවසා ඇත්තේ ලෝක ජලභීතිකා දිනය උත්සව සහ දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්වලට පමණක් සීමා නොවිය යුතු බවයි. ජලභීතිකාව සම්පූර්ණයෙන්ම රටෙන් තුරන් කරන දිනය සැබෑ ලෙසම ලෝක ජලභීතිකා දිනය සැමරිය හැකි දිනය වනු ඇති බවද ඔහු සඳහන් කර තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ 2024 වසරේදී මිනිසුන් 20 දෙනෙකු ජලභීතිකා රෝගය හේතුවෙන් මියගොස් ඇති අතර, එමගින් මෙම රෝගය තවදුරටත් රටේ මහජන සෞඛ්‍යයට පවතින තර්ජනයක් බව පෙන්වා දෙයි.

විශේෂ දැනුම්දීමක් - හෙට මේ ප්‍රදේශ කිහිපයකට පැය 9ක ජල කප්පාදුවක්