ඇමරිකාවට එන පළමු සුළි කුණාටුව සහ හූති ප්රහාර නිසා බොර තෙල් මිල ගිනි ගනී - අලුත්ම ගණන් මෙන්න
එක්සත් ජනපදයේ ප්රධාන තෙල් නිෂ්පාදන කලාප වෙත ගමන් කරමින් පවතින කුණාටුවක් හේතුවෙන් සැපයුම් සීමා ඇතිවිය හැකි බවට පළවූ අවධානයත්, යේමනයේ ඉරාන සහාය ලබන හූති කැරලිකරුවන් සෞදි අරාබියට එල්ල කළ ප්රහාරත් හේතුවෙන් බදාදා තෙල් මිල ඉහළ ගියේය.
ඒ සමඟම මැද පෙරදිග බොර තෙල් සැපයුම ඉහළ යාමේ බලපෑම පිළිබඳවද වෙළඳපොළ අවධානය යොමු විය. GMT වේලාවෙන් 00:22 වන විට, බ්රෙන්ට් බොර තෙල් අනාගත ගිවිසුම් මිල බැරලයකට ඩොලර් 101.51 දක්වා සෙන්ට් 93කින් හෙවත් සියයට 0.92කින් ඉහළ ගියේය.
එක්සත් ජනපදයේ වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියට් (WTI) බොර තෙල් මිලද සෙන්ට් 82කින් හෙවත් සියයට 0.92කින් ඉහළ ගොස් බැරලයකට ඩොලර් 90.25ක් විය.
එක්සත් ජනපද කාලගුණ අනාවැකිකරුවන් අඟහරුවාදා ප්රකාශ කළේ, මෙක්සිකෝ බොක්ක ආශ්රිතව වර්ධනය වෙමින් පවතින කුණාටුව ඉදිරි දින දෙක තුළ 2026 වසරේ පළමු අත්ලාන්තික් සුළි කුණාටුව බවට පත්විය හැකි බවයි. එම කුණාටුව තෙල් හා ස්වාභාවික ගෑස් නිෂ්පාදන පහසුකම්වලට බලපෑම් කළ හැකි බවටද අනතුරු අඟවා තිබේ.
කුණාටුවේ ගමන් මාර්ගයට බලපෑම් එල්ල විය හැකි මෙක්සිකෝ බොක්ක ආශ්රිත මුහුදු ප්රදේශවලින් එක්සත් ජනපදයේ බොර තෙල් නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 15ක් පමණ සහ ස්වාභාවික ගෑස් නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 5ක් පමණ සිදු කෙරේ.
KCM Trade හි ප්රධාන වෙළඳපොළ විශ්ලේෂක ටිම් වෝටරර් පැවසුවේ, දැනටමත් සැපයුම් අංශයේ ගැටලු රැසකට මුහුණ දී සිටින බොර තෙල් වෙළඳපොළට මෙම කුණාටුව තවත් අවිනිශ්චිතතාවක් එක් කර ඇති බවයි.
නිෂ්පාදන හා පිරිපහදු කටයුතු අඩාල වීමේ අවදානම මෙහිදී විශේෂයෙන් වැදගත් වන බවද ඔහු සඳහන් කළේය. මෙම කුණාටුවෙන් පිරිපහදු මධ්යස්ථාන හයකට පමණ බලපෑම් එල්ල විය හැකි බවටද වාර්තා පළ වී තිබේ.
එක්සත් ජනපදයේ බොක්ක ආශ්රිත ප්රාන්තවල පිහිටි පිරිපහදු මධ්යස්ථාන, දිනකට බැරල් මිලියන 18.2ක් වන රටේ සමස්ත පිරිපහදු ධාරිතාවයෙන් සියයට 50කට ආසන්න ප්රමාණයකට හිමිකම් කියයි.
ඇමරිකන් පෙට්රෝලියම් ආයතනයේ දත්ත උපුටා දක්වමින් වෙළඳපොළ ආරංචි මාර්ග අඟහරුවාදා සඳහන් කළේ, පසුගිය සතියේ එක්සත් ජනපදයේ බොර තෙල් සහ ගැසොලින් තොග පහත වැටී ඇති අතර ආසවනය කළ ඉන්ධන තොග සුළු වශයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
ඔක්තෝබර් 2 වැනිදායින් අවසන් වූ සතිය තුළ එක්සත් ජනපදයේ බොර තෙල් තොග බැරල් මිලියන 2.09කින් පහත වැටී ඇත. මේ අතර, සෞදි බලශක්ති අමාත්ය කුමරු අබ්දුලාසීස් බින් සල්මාන් අඟහරුවාදා ප්රකාශ කළේ, නැගෙනහිර-බටහිර නල මාර්ගය හරහා දිනකට බොර තෙල් බැරල් මිලියන 5.8ක් පමණ ප්රවාහනය කරමින් සැපයුම් මට්ටම් ඉහළ නංවා ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මැද පෙරදිග ආරක්ෂක තත්ත්වයද වෙළඳපොළට බලපෑම් කරමින් පවතී. සෞදි ගුවන් සේවා අධිකාරිය සඳහන් කළේ, සඳුදා සවස සෞදි අරාබියේ ජසාන් සහ නජ්රාන් ගුවන් තොටුපළවල් ප්රහාර දෙකකින් ඉලක්ක කර ඇති බවයි.
සෞදි අරාබිය සහ යේමනයේ ඉරාන සහාය ලබන හූති කැරලිකරුවන් අතර සතුරුකම් තවදුරටත් උත්සන්න වෙමින් පවතින පසුබිමක මෙම ප්රහාර සිදුව තිබේ.
සති කිහිපයක් පුරා හූති කැරලිකරුවන්ගේ ඉදිරි ගමනෙන් පසු, සෞදි අරාබියේ සහාය ලබන යේමන රජයේ හමුදා හූතිවරුන්ගෙන් භූමි ප්රදේශ නැවත අත්පත් කර ගැනීම සඳහා ප්රධාන හමුදා මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර තිබේ.
ඒ සමඟම රියාද් නගරයද ගුවන් ප්රහාර තීව්ර කර ඇත. සිඩ්නිහි X හි ප්රධාන තෙල් විශ්ලේෂක මුකේෂ් සහදේව් පැවසුවේ, මෙම ප්රහාර සහ පිරිපහදු කටයුතු අඩාල වීම හේතුවෙන් ඉන්ධන වෙළඳපොළේ “ක්රැක් ස්ප්රෙඩ්” ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇති බවත්, එහි බලපෑම බොර තෙල් වෙළඳපොළටද සම්ප්රේෂණය විය හැකි බවත්ය.
“ද්රව්යමය මට්ටමේ උත්සන්න වීමක් සිදු නොවන්නේ නම්, තෙල් මිල ඩොලර් 100 සීමාව ආසන්නයේ ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇත,” යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කළේය. මේ අතර, එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර සබඳතා යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ අපේක්ෂාවද දුර්වල වී තිබේ.
ඉරානය සමඟ මාස අටක් පුරා පැවති එක්සත් ජනපද-ඊශ්රායල යුද්ධයෙන් පසුව, ඉරානය පාලනය කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව පවා පැහැදිලි අවබෝධයක් නොමැති බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අඟහරුවාදා ප්රකාශ කළේය.
“ඔවුන්ගේ නායකයන් ගොස් තිබෙනවා. ඔවුන්ගේ දෙවැනි පෙළේ නායකත්වයත් ගොස් තිබෙනවා. මට තිබෙන විශාලතම ගැටලුව වන්නේ රට පාලනය කරන්නේ කවුරුන්දැයි කිසිවෙකු නොදැන සිටීමයි,” යනුවෙන් ට්රම්ප් පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශයේ ප්රකාශකයා ඉරිදා ප්රකාශ කර තිබුණේ, ඉරානයේ තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලිය සහ එහි ප්රධාන හවුල්කරුවන් පිළිබඳව පවතින සැකයන්ට පිළිතුරු ලබාදීම සඳහා ඉරානයේ ස්වෛරී තීරණ ගැනීමේ ක්රමවේදය පැහැදිලි බවයි.