ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම අවසන් වුණත් අවදානම එලෙසමයි - IMF එකෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්
ශ්රී ලංකාවේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලිය අවසන් අදියරට පැමිණ තිබුණද, රටේ ණය තිරසාරභාවය සම්බන්ධ අවදානම් තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් 2026 මැයි මාසයේදී නිකුත් කළ වාර්තාවේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සඳහන් කර ඇත්තේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම අවසන් වීමත් සමඟ ණය තිරසාරභාවය යළි ස්ථාපිත වන නමුත්, ඉහළ ණය මට්ටම් සහ විශාල දළ මූල්ය අවශ්යතා හේතුවෙන් ණය අවදානම් තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බවයි.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලහි ධාරිතාව අනුව, ශ්රී ලංකාවට ණය ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව මූලික ආර්ථික පුරෝකථනය යටතේ ප්රමාණවත් වුවද, එය සැලකිය යුතු අවදානම්වලට යටත් වේ. එම තත්ත්වය පවත්වා ගැනීම සඳහා අඛණ්ඩ ප්රතිසංස්කරණ, රාජ්ය මූල්ය විනය සහ ආදායම් ඉහළ නැංවීමේ ක්රියාමාර්ග අවශ්ය බව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල අවධාරණය කර ඇත.
වත්මන් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල වැඩසටහනේ අවසන් වසර 2027 වන අතර, එම වසරේදී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 2.3ක ප්රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් පවත්වා ගැනීමට ශ්රී ලංකා බලධාරීන් කැපවී ඇති බවද ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සඳහන් කරයි.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ණය මට්ටම් තවදුරටත් අඩු කර ගැනීම සඳහා ආදායම් මත පදනම් වූ රාජ්ය මූල්ය ඒකාබද්ධකරණය, ශක්තිමත් රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණයක් සහ අඛණ්ඩ ප්රතිසංස්කරණ අවශ්ය බවයි. බාහිර ආර්ථික කම්පන, දේශගුණික අවදානම් සහ ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීමේ දුර්වලතා ශ්රී ලංකාවේ ණය තත්ත්වයට බලපෑ හැකි අවදානම් ලෙසද ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල හඳුනාගෙන ඇත.
මේ අතර, 2026 මැයි 27 වනදා ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විධායක මණ්ඩලය ශ්රී ලංකාවේ විස්තීර්ණ ණය පහසුකම් වැඩසටහනේ (EFF) පස්වන සහ හයවන ඒකාබද්ධ සමාලෝචන සම්පූර්ණ කළ අතර, ඒ අනුව ශ්රී ලංකාවට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 695කට ආසන්න මුදලක් ලබා ගැනීමට අවස්ථාව හිමි විය. එමගින් වැඩසටහන යටතේ මෙතෙක් ලබා දී ඇති ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල මූල්ය සහාය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.4කට ආසන්න විය.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල ශ්රී ලංකා මෙහෙයුම් ප්රධානී Evan Papageorgiou මහතාද මැයි 28 වනදා පැවති මාධ්ය හමුවකදී සඳහන් කළේ ණය තිරසාරභාවය සම්බන්ධ අවදානම් තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බවයි. කෙසේ වෙතත්, මූලික ආර්ථික පුරෝකථන සහ ශක්තිමත් ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීම යටතේ එම අවදානම් කළමනාකරණය කළ හැකි බවද ඔහු පැවසීය.
ඔහු වැඩිදුරටත් පෙන්වා දුන්නේ 2028දී සිදුවීමට නියමිත විශාල ණය ආපසු ගෙවීම්ද ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල හි ණය තිරසාරභාවය පිළිබඳ පුරෝකථනවල දැනටමත් ඇතුළත් කර ඇති බවයි.
මේ අතර, 2027දී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ නව ණය වැඩසටහනකට ශ්රී ලංකාව යොමුවීම සම්බන්ධයෙන් නිල තීරණයක් ගෙන ඇති බවට ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල වාර්තාවල සඳහනක් නොමැත. එබැවින් එවැනි වැඩසටහනක් අනිවාර්යයෙන්ම ක්රියාත්මක වන බවට ප්රකාශ කිරීම වෙනුවට, එය මෙතෙක් තහවුරු නොවූ කරුණක් ලෙස සැලකිය යුතුය.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා සහ ශ්රී ලංකාවට පැමිණි ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල නියෝජිත පිරිස අතර පැවති සාකච්ඡාවලදීද ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණවල ප්රතිලාභ ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීමට යොදා ගැනීම රජයේ අරමුණ බව ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කර තිබේ.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල හි නවතම තක්සේරුව අනුව, ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රතිසාධනය ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ණය කළමනාකරණය, රාජ්ය ආදායම් වැඩිදියුණු කිරීම සහ අඛණ්ඩ ප්රතිසංස්කරණ තීරණාත්මක සාධක වනු ඇත.