හසීනා නැති පාඩුව දරුණුවටන දැනෙයි.. දේශපාලන තුළ කාන්තාවන්ගේ කැපී පෙනෙන අඩුවක්

පෙබරවාරි 12 වන දින පැවැත්වෙන බංග්ලාදේශ 13වැනි ජාතික සභා මැතිවරණයේ කාන්තා අපේක්ෂකයින් සංඛ්‍යාව ඉතා අල්ප බව මැතිවරණ විශ්ලේෂකයින් හා කාන්තා අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරකයින් පෙන්වා දෙති.

බංග්ලාදේශයේ ඉතිහාසයේ කාන්තා අගමැතිනියන් දෙදෙනෙකු බිහි වී ඇති අතර (අවාමි ලීගයේ ෂෙයික් හසීනා සහ බංග්ලාදේශ ජාතිකවාදී පක්ෂයේ කලීඩා සියා), මෙම මැතිවරණයේදී කාන්තාවන්ගේ නියෝජනය ඉතා දුර්වල ය.

ලියාපදිංචි දේශපාලන පක්ෂ 51ක් මැතිවරණයට තරඟ කළද, ඉන් 30කට වැඩි ප්‍රමාණයක් (බංග්ලාදේශ ජමාත්-ඊ-ඉස්ලාමි ඇතුළුව) එක කාන්තා අපේක්ෂකයෙකුවත් නම් කර නැත. නාමයෝජනා පත්‍ර 2,568ක් ඉදිරිපත් වූ අතර, ඉන් කාන්තාවන් විසින් ගොනු කළේ 109ක් පමණි (සියයට 4.24).

නාමයෝජනා පත්‍ර සමාලෝචනය හා සංශෝධනයෙන් පසු, අවසන් අපේක්ෂකයින් 1,981ක් තරඟ වදින අතර, ඉන් කාන්තාවන් 76 දෙනෙකු පමණි. එය මුළු සංඛ්‍යාවෙන් සියයට 3.84කි.

කෙසේ වෙතත්, ඡන්දදායකයින් අතර කාන්තාවන් සහ පිරිමින් සංඛ්‍යාවෙන් ආසන්න වශයෙන් සමාන බව මැතිවරණ කොමිෂමේ දත්තවලින් පැහැදිලි වේ. ඡන්දදායකයින් මිලියන 128කට ආසන්න වන අතර, කාන්තාවන් මිලියන 62කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සිටිති.

2025 ජූලි ජාතික සම්මුති චාටර් (National Consensus Charter) යටතේ, සෑම දේශපාලන පක්ෂයකම අවම වශයෙන් සියයට 5ක කාන්තාවන් නම් කළ යුතු බවත්, දිගුකාලීනව එය සියයට 33 දක්වා වැඩි කළ යුතු බවත් එකඟ විය. නමුත් මෙම චාටර් නිර්ලජ්ජිත ලෙස නොසලකා හැර ඇති බව කාන්තා අයිතිවාසිකම් සංවිධාන ප්‍රකාශ කර ඇත.

මෙම තත්ත්වය මගින් බංග්ලාදේශ දේශපාලනයේ පිතෘමූලික ස්වභාවය (patriarchal structure) තවදුරටත් ඉස්මතු වී ඇති අතර, කාන්තාවන්ගේ දේශපාලන සහභාගීත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම සඳහා පක්ෂවලට වගවීම් බලාත්මක කළ යුතු බව විශ්ලේෂකයින් අවධාරණය කරති.

පෙර මැතිවරණවලදී (2024 වසරේ 12වැනි සභාවේ) කාන්තා මන්ත්‍රීවරුන් සියයට 6.67ක් පමණ සිටියද, මෙවර එය තවදුරටත් පහළ ගොස් ඇත.

ලංකාවට සතුටු හිතෙන ආරංචියක් - ඇඳුම්වලින් ලොකු ලාභයක්