‘විකල්ප නොබෙල් ත්‍යාගය’ දිනූ ශ්‍රී ලාංකික මානව හිමිකම් ප්‍රවීණයා නික්ම යයි - බැසිල් ප්‍රනාන්දු මහතා අභාවප්‍රාප්ත වෙයි

හොංකොං කේන්ද්‍ර කරගත් ආසියානු මානව හිමිකම් කොමිසමේ (Asian Human Rights Commission) හිටපු ප්‍රධානියෙකු වූ ශ්‍රී ලාංකික නීති විශාරදයෙකු සහ ප්‍රකට මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන බැසිල් ප්‍රනාන්දු මහතා වයස අවුරුදු 81 දී අභාවප්‍රාප්ත වී තිබේ.

1944 ඔක්තෝබර් 14 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලැබූ බැසිල් ප්‍රනාන්දු මහතා නීතිඥයෙකු, ලේඛකයෙකු සහ කවියෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, දශක ගණනාවක් පුරා ආසියානු කලාපය තුළ මානව හිමිකම් සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය සම්බන්ධ ගැටලු වෙනුවෙන් සිය වෘත්තීය ජීවිතය කැප කළේය.

1989 සිට 1992 දක්වා කාලය තුළ එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගතයින් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ (UNHCR) අනුග්‍රහයෙන් ක්‍රියාත්මක වූ ව්‍යාපෘතියක් යටතේ හොංකොංහි සිටි වියට්නාම සරණාගතයින් වෙනුවෙන් අභියාචනා නීතිඥවරයෙකු ලෙස ඔහු සේවය කළේය.

අනතුරුව, 1992 සිට 1993 දක්වා කාලය තුළ කාම්බෝජයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංක්‍රාන්ති අධිකාරිය (UNTAC) යටතේ විමර්ශන ඒකකය භාර ජ්‍යෙෂ්ඨ මානව හිමිකම් නිලධාරියෙකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහු, 1993 සිට 1994 දක්වා එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මධ්‍යස්ථානයේ කාම්බෝජ කාර්යාලයේ නීතිමය ආධාර අංශයේ ප්‍රධානියා සහ භාර නිලධාරියා ලෙස ද සේවය කළේය.

1994 වසරේදී ආසියානු මානව හිමිකම් කොමිසම සමඟ එක් වූ ප්‍රනාන්දු මහතා එහි විධායක අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.

එහිදී මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් වාර්තා කිරීම මෙන්ම, ආයතනික හා නීතිමය ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා වූ ව්‍යාපාර සමඟ බිම් මට්ටමේ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධ කිරීමට ද ඔහු කැපී පෙනෙන දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය.

ආසියාව තුළ මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ ඒ සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් වාර්තා කිරීම වෙනුවෙන් ඔහුට 2005 වසරේදී ‘අශෝකා සාමාජිකත්වය’ (Ashoka Fellowship) හිමි වූ අතර, 2014 වසරේදී ‘රයිට් ලයිව්ලිහුඩ් සම්මානය’ (Right Livelihood Award) පිරිනැමිණි.

එම සම්මානය ඇතැම්විට ‘විකල්ප නොබෙල් ත්‍යාගය’ ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි. ඊට පෙර, 2001 වසරේදී මානව හිමිකම් ක්ෂේත්‍රයට කළ දායකත්වය වෙනුවෙන් ‘ග්වංජු මානව හිමිකම් සම්මානය’ (Gwangju Prize for Human Rights) ද ඔහු විසින් හිමිකරගෙන තිබිණි.

මහජන බැංකු ගිණුම් හිමියන්ට හදිසි දැනුම්දීමක් - දින දෙකකදී බැංකු සේවාවලට බාධා

කාම්බෝජයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සමඟ සේවය කිරීම ඇතුළු ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් රැසකින් සමන්විත වූ ප්‍රනාන්දු මහතා, පසුව ආසියාවේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් සිය ජීවිතයේ සැලකිය යුතු කාලයක් කැප කළේය.

බැසිල් ප්‍රනාන්දු මහතාගේ අභාවය ආසියානු කලාපයේ මානව හිමිකම් සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය වෙනුවෙන් දශක ගණනාවක් පුරා ක්‍රියා කළ ප්‍රමුඛ ශ්‍රී ලාංකිකයෙකුගේ නික්ම යාමක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

පළාත් කිහිපයකට මිලිමීටර් 75 ඉක්මවූ තද වැසි - ආරක්ෂිත පියවර ගන්නැයි මහජනතාවට අවවාද