නැගී එන වෙළඳපලවලට අනතුරු ඇගවීම්-Fitch Ratings
එක්සත් ජනපදය, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර පවතින ගැටුම හේතුවෙන් නැගී එන වෙළඳපල ආර්ථිකයන් වැඩි ආර්ථික හා මූල්යමය පීඩනයකට ලක්විය හැකි බව ගෝලීය ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ ආයතනයක් වන ෆිච් රේටින්ග්ස් අනතුරු අඟවා තිබේ.
"ඉරාන ගැටුම නැගී එන වෙළඳපල ස්වෛරී රටවල් සඳහා නව ණය අවදානම් මතු කරයි" යන මාතෘකාව යටතේ ෆිච් සිය වාර්තාවෙන් අවධාරණය කළේ ගල්ෆ් කලාපයෙන් බලශක්ති සැපයුම් සඳහා අඛණ්ඩ බාධා කිරීම් ආනයන මත යැපෙන රටවලට බරපතල ප්රතිවිපාක ඇති කළ හැකි බවයි.
බලපෑමට ලක් වූ නැගී එන වෙළඳපලවල ප්රේෂණ, විනිමය අනුපාත සහ ආයෝජක හැඟීම් පීඩනයට ලක්විය හැකි බවට වාර්තාව අනතුරු ඇඟවීය.
"අපගේ මූලික තත්ත්වය තුළ දැනට උපකල්පනය කර ඇති ප්රමාණයට වඩා බලශක්ති ප්රවාහයන්ට අඛණ්ඩ බාධා ගෝලීය ආයෝජකයින්ගේ හැඟීම් සැලකිය යුතු ලෙස හානි කළ හැකිය" යනුවෙන් ෆිච් පැවසුවේ එවැනි කම්පන මූල්ය පීඩනයන් සහ අවදානමට ලක්විය හැකි රජයන් සඳහා ගෙවුම් ශේෂ අභියෝග වැඩි කළ හැකි බව සඳහන් කරමිනි.
බලශක්ති පිරිවැය තියුනු ලෙස ඉහළ ගියහොත් හෝ ප්රාග්ධන ප්රවාහයන් අස්ථාවර වුවහොත්, ණය ගැනීමේ පිරිවැය වැඩි කළ හැකි අතර රාජ්ය මූල්ය පීඩාවට පත් වුවහොත් නැගී එන වෙළඳපලවල ස්වෛරී ණය පැතිකඩවලට බලපෑම් ඇති විය හැකි බව ආයතනය අවධාරණය කළේය.
ෆිච්ගේ අනතුරු ඇඟවීම භූ දේශපාලනික අවදානම් සහ නැගී එන වෙළඳපල ස්ථාවරත්වයේ අන්තර් සම්බන්ධිත ස්වභාවය අවධාරණය කරයි, බලශක්තිය වැනි තීරණාත්මක අංශවල බාහිර කම්පනවලට මෙම ආර්ථිකයන්ගේ සංවේදීතාව ඉස්මතු කරයි.
“මෙය ශක්තිමත් ඇමරිකානු ඩොලරයකට හේතු වනු ඇතැයි අපි අපේක්ෂා කරන අතර ණය නිකුත් කිරීමේ වෙළඳපොළ දුර්වල කරනු ඇත, විශේෂයෙන් ඉතා සමපේක්ෂණීය ශ්රේණියේ නිකුත් කරන්නන් සඳහා. ‘‘ඉහළ බලශක්ති මිල ගණන් උද්ධමනය මත ඉහළ පීඩනයක් ඇති කළ හැකි අතර එය ගෝලීය වශයෙන් මුදල් ප්රතිපත්ති තීරණවලට බලපායි,” වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් කෙරෙහි එහි බලපෑම සැලකිල්ලට ගෙන, ගැටුමෙන් බෝවන වඩාත් සෘජු මාර්ගය තෙල් හා ගෑස් ආනයන බව ෆිච් පැවසීය. ඉන්දියාව වැනි විශාල ආර්ථිකයන් සඳහා, ශුද්ධ පොසිල ඉන්ධන ආනයන දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 3 ක් හෝ ඊට වැඩි ප්රමාණයකට සමාන වේ.
“ඉරාන ගැටුම බලශක්ති ආනයන, ප්රේෂණ, මූල්ය සහනාධාර, විනිමය අනුපාත සහ ජාත්යන්තර මූල්ය සඳහා ප්රවේශය වැනි මාර්ග හරහා සමහර නැගී එන වෙළඳපොළ ස්වෛරී රාජ්යයන්ට අමතර අභියෝග මතු කළ හැකිය,” ෆිච් රේටින්ග්ස් පැවසීය.