ලෝක නායකයන්ගේ අවධානය දිනූ සංස්කෘතික නායකයාගේ නික්ම යාම-උගන්ඩාවේ ටූරෝ රාජධානියේ ඔමුකාමා IV වන රුකිඩි රජු අභාවයට

යටත් විජිත සමයට පෙර පැවති ටූරෝ සාම්ප්‍රදායික රාජධානියේ උගන්ඩා රජු වන ඔයෝ නියම්බා කබම්බා ඉගුරු රුකිඩි IV වයස අවුරුදු 34දී අභාවප්‍රාප්ත වී තිබේ.

ටූරෝ රාජධානියේ ප්‍රාදේශීය නායක කැල්වින් ආම්ස්ට්‍රෝං ර්වොමියර් අකිකි බ්‍රහස්පතින්දා රාත්‍රියේ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ මේ බව නිවේදනය කළේ දැඩි ශෝකයෙන් යුතුවය.

“ටූරෝහි ඔමුකාමා රජු වන ඔයෝ නියම්බා කබම්බා ඉගුරු රුකිඩි IVගේ අභාවය දැඩි ශෝකයෙන් යුතුව නිවේදනය කරමි,” යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කර තිබේ.

රජුගේ මරණයට හේතුව මෙතෙක් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැත. අවමංගල්‍ය කටයුතු සහ ශෝක කටයුතු සම්බන්ධ වැඩිදුර තොරතුරු පසුව නිල වශයෙන් දැනුම් දෙන බවද ටූරෝ නායකත්වය පවසයි.

මේ අතර, මෙම දුෂ්කර අවස්ථාවේ එක්සත්ව, සන්සුන්ව සහ යාච්ඤාපූර්වකව සිටින ලෙස ටූරෝ ජනතාවගෙන් ඉල්ලා තිබේ. උගන්ඩාවේ සාම්ප්‍රදායික රජවරු උගන්ඩාව වර්තමානයේ පාර්ලිමේන්තුවක් සහ ජනාධිපතිවරයෙකු සහිත ජනරජයක් වන අතර, යොවේරි මුසවේනි එහි දීර්ඝ කාලීන ජනාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. එහෙත් යටත් විජිත සමයට පෙර පැවති රාජධානි කිහිපයක සාම්ප්‍රදායික රජවරුන් තවමත් එරට තුළ සිටිති.

ඔවුන්ට නිල දේශපාලන බලයක් නොමැති වුවද, සංස්කෘතික හා සමාජීය වශයෙන් සැලකිය යුතු බලපෑමක් පවතී. 1962දී බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් නිදහස ලැබීමෙන් පසු මෙම සාම්ප්‍රදායික රාජාණ්ඩු නැවත ස්ථාපිත කර තිබේ.

ඒ අතරින් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ රජෙකු වූයේ ඔයෝ නියම්බාය.

ඔහු 1995දී වයස අවුරුදු තුනේදී සිය පියාගේ අභාවයෙන් පසු ටූරෝ රාජධානියේ සිංහාසනයට පත් විය. කුඩා වියේදීම රජකමට 1992 අප්‍රේල් 16 වන දින උපත ලැබූ ඔයෝ, අභාවප්‍රාප්ත ඔමුකාමා පැට්‍රික් ඩේවිඩ් මැතිව් කබෝයෝ ඔලිමි III රජු සහ බෙස්ට් කෙමිගිසා කබෝයෝ රැජිනගේ දෙවැනි දරුවා විය. ඔහුට සහෝදරියන් දෙදෙනෙකුද සිටියහ.

පියාගේ මරණයෙන් පසු වයස අවුරුදු තුනේදී ඔහු ටූරෝ රාජධානියේ රජු බවට පත් වූ අතර, ඔහුගේ කුඩා වයස හේතුවෙන් මුල් කාලයේදී ඔහුගේ මව සහ අනෙකුත් උපදේශකයින් රාජකීය කටයුතු සඳහා ඔහුට මඟපෙන්වූහ.

කුඩා වියේදී රජු බවට පත්වීම හේතුවෙන් ඔහු ජාත්‍යන්තර අවධානයටද ලක්විය. හිටපු ලිබියානු නායක මුවම්මර් ගඩාෆි ඇතුළු විවිධ ලෝක නායකයින් ටූරෝ වෙත පැමිණ තිබූ බව සඳහන් වේ. 2010දී ඔහුගේ 18 වැනි උපන්දිනය වෙනුවෙන් පැවති උත්සවයකට උගන්ඩා ජනාධිපති යොවේරි මුසවේනිද සහභාගී වී තිබුණි.

2025දී ගිනස් ලෝක වාර්තා විසින්ද ඔහු තවමත් ජීවත්ව සිටින ලොව ලාබාලතම රජු ලෙස සඳහන් කර තිබේ. අධ්‍යාපනය සහ සමාජ සේවය ඔයෝ සිය අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා එක්සත් රාජධානියේ වින්චෙස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා තිබේ.

ඔහු විදේශගතව සිටි කාලය තුළ 2015දී ඔහුගේ රාජකීය තනතුරට අභියෝගයක්ද එල්ල විය. ඔහුගේ ඥාති සහෝදරයෙකු වූ කුමරු ඩේවිඩ් කිජනන්ගෝමා, ඔයෝ ටූරෝ ප්‍රදේශය නොසලකා හැර ඇති බවට චෝදනා කරමින් තමන් ටූරෝහි සැබෑ රජු බව ප්‍රකාශ කර තිබුණි.

ක්‍රීඩා ලෝලියෙකු වූ ඔයෝ, එංගලන්තයේ ආර්සෙනල් පාපන්දු සමාජයේ දැඩි රසිකයෙකු ලෙසද ප්‍රසිද්ධියට පත්ව සිටියේය. එමෙන්ම HIV වැළැක්වීම, පරිසර සංරක්ෂණය, සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ දේශගුණික විපර්යාස ඇතුළු විවිධ සමාජ හා පාරිසරික කරුණු සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු උනන්දුවක් දැක්වීය.

හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහට තවත් ලෝක නඩුවක් එක්ක රතු එළියක් - ඉදිරි සතියේදී වෙන්න යන දේ

2022දී ඔහු රුවන්සෝරි කඳුකරයේ කඳු නැගීමේ ගවේෂණයකට එක්වූයේ උගන්ඩාවේ සංචාරක හැකියාවන් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ඇතිවන අවදානම් පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේ අරමුණින් බව සඳහන් වේ.

ඔහුගේ මරණය නිවේදනය කිරීමට පෙර උගන්ඩා රජයේ අමාත්‍යවරයෙකු දේශීය මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබුණේ රජු බරපතළ ලෙස රෝගාතුරව සිටි බවත්, වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා එක්සත් ජනපදයට යාමට උත්සාහ කරමින් සිටි බවත්ය.