ලෝක නාවික ගමනාගමනයට දැඩි තර්ජනයක්- බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් හිදී නෞකාවකට ප්‍රහාරයක්, 6ක් ජීවිතක්ෂයට

 ඉරානයේ සහාය ලබන හවුති කැරලිකරුවන් අඟහරුවාදා බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් සමුද්‍ර සන්ධිය ආසන්නයේදී භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකාවකට ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමෙන් පුද්ගලයන් හය දෙනෙකු මියගොස් තිබේ.

වසරකට වැඩි කාලයකින් පසු රතු මුහුදේ වාණිජ නෞකා ඉලක්ක කරගත් හවුති ප්‍රහාරයකින් වාර්තා වූ පළමු මරණ සංඛ්‍යාව මෙය බව සඳහන් වේ.

මෙම සිදුවීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුව, එක්සත් ජනපද හමුදාව පැවසුවේ ඕමාන් බොක්කේ ඉරාන වරායන් වෙත පනවා ඇති ඇමරිකානු නාවික අවහිරය උල්ලංඝනය කිරීමට උත්සාහ කළ බවට සැලකෙන බහාලුම් නෞකාවකට මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කළ බවයි.

මෙම සිදුවීම් දෙකම සිදුවන්නේ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීම සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා පැවැත්වෙමින් තිබියදීය.

ඒ අනුව, මාස හයක් දක්වා දිග්ගැස්සී ඇති යුද තත්ත්වය ලෝකයේ වඩාත්ම වැදගත් නාවික වෙළෙඳ මාර්ග දෙකකට බලපෑම් එල්ල කරමින් සිටින බව පැහැදිලි වේ.

යේමනයේ ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශය සඳහන් කළේ ප්‍රහාරයට ලක් වූ “ටිහාමා” නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් සිව්දෙනෙකු ඇතුළු පිරිසක් තුවාල ලබා ඇති බවයි. ඊජිප්තුවට අයත්, ටැන්සානියානු ධජය යටතේ යාත්‍රා කළ මෙම නෞකාවේ තුවාල ලැබූ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් අතර පකිස්ථාන ජාතිකයන් තිදෙනෙකු සහ ඉන්දුනීසියානු ජාතිකයෙකු සිටින බව වාර්තා වේ.

එමෙන්ම, යේමනයේ වෙරළාරක්ෂක බලකාය පැවසුවේ ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුමක් අතරතුර සිදුවූ පසු විපරම් ප්‍රහාරයකින් යේමන රජයට පක්ෂ ජාතික ප්‍රතිරෝධක බලකායේ සාමාජිකයන් දෙදෙනෙකු මියගිය බවයි.

යේමන ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශය ප්‍රහාරයෙන් සිදුවූ මරණ, තුවාල සහ දේපළ හානි සම්බන්ධයෙන් හවුති කණ්ඩායම සම්පූර්ණයෙන්ම වගකිව යුතු බවට චෝදනා කළේය. මේ අතර, හවුති හිතවාදී මාධ්‍ය ආයතනයක් ප්‍රකාශ කළේ සෞදි හමුදා උපකරණ රැගෙන යන නෞකාවක් ඉලක්ක කර ප්‍රහාරය සිදු කළ බවයි.

කෙසේ වෙතත්, හවුති සංවිධානය මෙතෙක් මරණ සහ තුවාල පිළිබඳ නිල සංඛ්‍යාලේඛන ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැත. වෙනම සිදුවීමකදී, එක්සත් ජනපද මධ්‍යම අණදෙන නිලධාරී කාර්යාලය සඳහන් කළේ ඇමරිකානු නාවික හමුදා හෙලිකොප්ටරයක් පැනමා ධජය යටතේ යාත්‍රා කළ “වේලා නෝවා” නෞකාවට මිසයිල දෙකක් එල්ල කළ බවයි.

එම ප්‍රහාරයෙන් නෞකාවේ සුක්කානම් සහ ප්‍රචාලන පද්ධති අක්‍රීය වූ බවත්, ජීවිත හානි පිළිබඳ වාර්තා නොවූ බවත් එම කාර්යාලය සඳහන් කළේය. එක්සත් ජනපද හමුදාවට අනුව, අප්‍රේල් මැද භාගයේදී ඉරාන වරායන් වෙත යළි පනවන ලද නාවික අවහිරය හරහා ගමන් කිරීමට උත්සාහ කළ වාණිජ නෞකාවක් එයයි.

ලෝක දේශපාලනික ආතතීන් ඉහළ යාම නිසා තෙල් සහ රන් මිලට බලපෑම්

අවහිරය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පසු වාණිජ නෞකා 55ක් පමණ හරවා යවා ඇති අතර, අනුකූල නොවූ නෞකා තුනක් අක්‍රීය කර තවත් දෙකක් නැංගුරම් ලා ඇති බවද එක්සත් ජනපද හමුදාව පවසයි. මේ අතර, එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා ඇණහිට ඇති පසුබිමක මුහුදේ ගැටුම් තවදුරටත් උත්සන්න වෙමින් පවතී.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීම සඳහා ඉරානයේ උත්තරීතර ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලය නාවික අවහිරය අවසන් කිරීම, සම්බාධක ලිහිල් කිරීම, ඇමරිකානු හමුදා ඉවත් කිරීම සහ යුද හානි සඳහා වන්දි ලබාදීම ඇතුළු ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කර තිබේ. ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ඉරානය විසින්ම වන්දි ගෙවිය යුතු බව ප්‍රකාශ කර ඇත.

ඉරානය සහ ඕමානය අතර හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා නව සංක්‍රමණ කොරිඩෝවක් සම්බන්ධයෙන් යම් එකඟතාවක් ඇතිවෙමින් තිබුණද, පවතින ආතතීන් හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර නාවික ගමනාගමනය තවමත් සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වී නොමැත.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තෙල් මිල ඉහළ යමින් පවතින අතර, ගෝලීය ආර්ථිකයටද එහි බලපෑම් පැතිරෙමින් තිබේ. බදාදා වන විට ඔක්තෝබර් බෙදාහැරීම සඳහා බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් අනාගත මිල බැරලයකට ඩොලර් 89.44ක් දක්වා 0.6%කින් ඉහළ ගොස් තිබූ අතර, මෙම සතිය තුළ එය 7%කට වැඩි වර්ධනයක් වාර්තා කර තිබිණි.

සැප්තැම්බර් බෙදාහැරීම සඳහා එක්සත් ජනපද WTI බොරතෙල් මිලද 0.7%කින් ඉහළ ගොස් බැරලයකට ඩොලර් 83.80ක් විය. ING ආයතනයේ භාණ්ඩ උපායමාර්ග ප්‍රධානී වොරන් පැටර්සන් පෙන්වා දෙන්නේ වත්මන් තත්ත්වය අනුව එකඟතාවක් ඇතිවීමට තවදුරටත් කාලයක් ගතවිය හැකි බැවින් තෙල් මිල ඉහළ යාමේ අවදානම තවදුරටත් පවතින බවයි.