ඉරාන යුද්ධය නිසා ඇමෙරිකාවට ඩොලර් බිලියන 38ක දැවැන්ත පාඩුවක්- කොංග්‍රස් අයවැය කාර්යාලයෙන් තක්සේරුවක්

ඉරානය සමඟ පවතින යුද්ධය හේතුවෙන් අගෝස්තු 1 වන විට එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවට ආසන්න වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 38ක පිරිවැයක් දැරීමට සිදුව ඇති බව පක්ෂග්‍රාහී නොවන කොංග්‍රස් අයවැය කාර්යාලය  ඊයේ දින   ප්‍රකාශ කළේය.

ගැටුම තවදුරටත් පැවතුණහොත්, එහි තීව්‍රතාව අනුව සෑම මසකම තවත් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2ත් 3ත් අතර හෝ ඊට වැඩි මුදලක් වැය විය හැකි බවද CBO පෙන්වා දී තිබේ. CBO වාර්තාවට අනුව, 2026 අගෝස්තු 1 වන විට ඉරානය සමඟ පැවති සන්නද්ධ ගැටුම හේතුවෙන් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවට සිදුව ඇති පිරිවැය ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 38කි

. මෙම වියදමට ගැටුමේදී භාවිත කර විනාශ වූ යුදෝපකරණ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ වියදම් මෙන්ම හමුදාව සඳහා ඉන්ධන පිරිවැය ඉහළ යාම ඇතුළු කරුණු රැසක් ඇතුළත් වේ. අගෝස්තු 1 වන විට භාවිත කළ යුදෝපකරණ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා පමණක් වැය වන මුදල ඩොලර් බිලියන 21.7ක් ලෙස CBO ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

එය ගැටුම හේතුවෙන් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව දැරූ වියදම් අතර විශාලතම තනි වියදම් අංගය බවද එම කාර්යාලය සඳහන් කළේය. මිසයිල තොගය පිළිබඳ අවධානය මේ අතර, එක්සත් ජනපදයට ඇතිවූ ප්‍රධාන “අවස්ථා පිරිවැයක්” ලෙස CBO හඳුන්වා දී ඇත්තේ මිසයිල ආරක්ෂණ පද්ධති සඳහා භාවිත කරන අන්තර්ක්‍රියාකාරී මිසයිල (interceptors) විශාල ප්‍රමාණයක් ක්ෂය වීමයි.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ එක්සත් ජනපදය සතු එම මිසයිල තොගය අඩු මට්ටමක පැවතිය හැකි බව CBO අනතුරු අඟවා තිබේ. මිසයිල ආරක්ෂණ අන්තර්ක්‍රියාකාරී මිසයිල සඳහා වාර්තා වී ඇති වියදම් සහ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මිලදී ගෙන ඇති සමස්ත මිසයිල සංඛ්‍යාව සංසන්දනය කිරීමේදී, 2025 ජූනි මාසයේ සිට එක්සත් ජනපදය එම තොගයෙන් අඩක සිට තුනෙන් දෙකක් දක්වා ප්‍රමාණයක් භාවිත කර ඇති බව CBO පෙන්වා දී ඇත.

ඩිමොක්‍රටික් නීති සම්පාදකයින්ගේ ඉල්ලීමක් මෙම CBO විශ්ලේෂණය සකස් කර ඇත්තේ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ අයවැය කමිටුවේ ප්‍රමුඛ ඩිමොක්‍රටික් සාමාජික බ්‍රෙන්ඩන් බොයිල් ඇතුළු ඩිමොක්‍රටික් නීති සම්පාදකයින් පිරිසකගේ ඉල්ලීමකට අනුවය.

මීට පෙර ජූලි මාසයේදී ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් සඳහන් කර තිබුණේ ඉරානය සමඟ ඇති වූ යුද්ධය සඳහා එක්සත් ජනපදයට ඩොලර් බිලියන 37.5ක පමණ පිරිවැයක් දැරීමට සිදුව ඇති බවයි. ආර්ථිකයට බලපෑම ඉරානය සමඟ ඇති වූ ගැටුමෙන් එක්සත් ජනපද ආර්ථිකයට ඇති විය.

හැකි ප්‍රධාන බලපෑමක් ලෙස CBO පෙන්වා දෙන්නේ තෙල් හා ස්වභාවික ගෑස් සැපයුම්වලට ඇතිවන බාධා හේතුවෙන් බලශක්ති හා ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාමයි. ඒ අනුව, ආහාර හා බලශක්ති මිල ගණන් වැනි අස්ථාවර අංග ඉවත් කර ගණනය කරන “මූලික” (core) උද්ධමනය පෙර පුරෝකථනය කළ මට්ටමට වඩා ප්‍රතිශත ලක්ෂ්‍ය 0.3කින් ඉහළ යා හැකි බව වාර්තාව සඳහන් කරයි.

ලෝක ශූර රුමේෂ් තරංගගේ හෙල්ලවලට හානි සිදු වීම නිසා තුර්කි ගුවන් සේවයට එරෙහිව දැඩි සමාජ මාධ්‍ය විවේචන

එම උද්ධමන පීඩනය ඉහළ යාමත් සමඟ භාණ්ඩාගාර සුරැකුම්පත් සඳහා වන පොලී අනුපාතද ඉහළ යා හැකි බව CBO වැඩිදුරටත් පෙන්වා දී තිබේ