විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස පවසන්නේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට අනුව jobඋසස් අධ්‍යාපනයේ ඉහළටම ගිය අය අතර දකුණු ආසියාවේ වැඩිම විරැකියා ප්‍රතිශතය වන 43%ක් අප රටේ ඇති බවත් සංවර්ධන නිලධාරීන් ගුරුවරුන් ලෙස දශක ගණනාවක් සේවය කළත් අදටත් මැතිවරණ පොරොන්දුව ලෙස ගුරු සේවයට එන්න බැරිව ඇති බවත්ය.

ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ මානව සංවර්ධන දර්ශකයට රැකියාවක් පැවතීම කරුණක් වුවත් ඒ තුළින් ලැබෙන ආදායමෙන් සෙසු දේවල් නිර්මාණය වන බවත් මේ රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් 80,000ම බරපතළ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන නිසා මොවුන් අභ්‍යාසලාභීන් ලෙස බඳවා ගෙන වත්මන් ජීවන මට්ටමට සරිලන මාසික දීමනාවක් ලබා දෙන ලෙසත්ය.

මීට අමතරව විපක්ෂ නායකවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කර සිටියේ පසුගිය මැතිවරණ තුනේදීම මෙම රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් වත්මන් රජයට බලය ලබාදුන්නේ මෙම රැකියා ලබා ගැනීමට බවත්, අවම වශයෙන් මොවුන් අභ්‍යාසලාභී පත්වීම් ලබා දී පුහුණුවක් දී රාජ්‍ය සේවයට ඇතුළත් කර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටින බවයි.

'The Radiance of an Eternal Legacy' ලෙස නම් කර ඇති මෙම කිරුළ පසුගිය නොවැම්බර් 12 වැනිදා පුවර්ටෝ රිකෝහිදී නිල වශයෙන් එළිදක්වා ඇති අතර, මෙවර මිස් යුනිවර්ස් කිරුළ දිනාගන්නා තරගකාරියට එය පිරිනැමීමට නියමිතය.

කැරට් 18ක සුදු රත්‍රන් භාවිතයෙන් නිර්මාණය කර ඇති මෙම කිරුළට දීප්තිමත් ලෙස කැපූ දියමන්ති 3,150ක් ඇතුළත් කර තිබේ.

සුප්‍රකට ස්වර්ණාභරණ නිර්මාණ ශිල්පී ජෝර්ජ් විටේල්ස් සහ පැරිස් නුවර Maison d’OR ස්වර්ණාභරණ ආයතනය එක්ව එය නිර්මාණය කර ඇත. මිස් යුනිවර්ස් තරගාවලියේ වසර 75ක ගමන්මඟ සහ එහි ඉතිහාසය හැඩගැස්වූ කාන්තාවන්ට උපහාරයක් ලෙස මෙම කිරුළ නිර්මාණය කර තිබීම විශේෂත්වයකි.

එහි ඇති ප්‍රධාන දියමන්ති තුනෙන් තරගාවලියේ අතීතය, වර්තමානය සහ අනාගතය සංකේතවත් කෙරේ.

අතීතයේදී බාධක ජයගනිමින් අනෙකුත් කාන්තාවන්ට මඟ පෙන්වූ කාන්තාවන් එක් දියමන්තියකින් නිරූපණය වන අතර, වර්තමානයේ සමාජයට වැදගත් මෙහෙවරක් ඉටුකරමින් අන් අයට ආදර්ශයක් වන කාන්තාවන් තවත් දියමන්තියකින් නිරූපණය වේ.

කිරුළේ මධ්‍යයේ ඇති ප්‍රධාන දියමන්තිය අනාගත පරපුර සංකේතවත් කරයි. මිස් යුනිවර්ස් තරගාවලියේ වසර 75ක ඉතිහාසය තුළ මේ දක්වා විවිධ කිරුළු 12ක් හඳුන්වා දී ඇති බව ද වාර්තා වේ.

මෙවර 75 වැනි මිස් යුනිවර්ස් තරගාවලියට රටවල් 121ක තරගකාරියන් එක්ව සිටින අතර, එහි අවසන් මහා තරගය නොවැම්බර් 24 වැනිදා පුවර්ටෝ රිකෝහි සැන් ජුවාන් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතය.

මෙම පද්ධතිය ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර වෙරළට ඈතින් උතුරට බරව වයඹ දෙසට ගමන් කර හෙට (15) වනවිට 'පීඩන අවපාතයක්' දක්වා වර්ධනය වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇති බව නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් එම දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කර තිබේ.

මෙම අඩුපීඩන කලාපය අද (14) පෙරවරුව වන විට මඩකලපුව සිට කි.මී. 650 ක් පමණ දුරින්, නැගෙනහිර දෙසින් ස්ථානගත වී ඇත.

මෙම කරුණු සැලකිල්ලට ගනිමින් අද පෙරවරු 05.30 සිට උතුරු අක්ෂාංශ 05ත් 15ත් සහ නැගෙනහිර දේශාංශ 80ත් 90ත් අතර මුහුදු ප්‍රදේශවල සහ කන්කසන්තුරය සිට ත්‍රිකුණාමලය සහ පොතුවිල් හරහා හම්බන්තොට දක්වා වෙරළට ඔබ්බෙන් වන මුහුදු ප්‍රදේශවලත් නැවත දැනුම් දෙනතුරු ධීවර සහ නාවුක කටයුතුවලින් වැලකී සිටින ලෙස දැනුම්දී තිබේ.

එම මුහුදු ප්‍රදේශවල ධීවර සහ නාවික කටයුතුවල යෙදෙන ප්‍රජාවන් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ කරා යාත්‍රා කරන ලෙසටත් කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව උපදෙස් ලබාදී තිබේ. මෙම පද්ධතියේ බලපෑම හේතුවෙන් හෙට දිනයේදී දිවයින පුරා අහස වළාකුලින් බරව පවතී.

උතුරු, උතුරු-මැද, නැගෙනහිර, බස්නාහිර සහ වයඹ පළාත් වල සහ ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවල විටින් විට වැසි ඇති විය හැකි බව කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.

උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල ඇතැම් ස්ථානවලට මි.මී. 75 ට වැඩි තරමක තද වැසි අපේක්ෂා කරන අතර ඌව සහ මධ්‍යම පළාත් වලත් හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේත් සවස් කාලයේදී හෝ රාත්‍රී කාලයේදී ස්ථාන ස්වල්පයක වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇති විය හැක.

බස්නාහිර, සබරගමුව, මධ්‍යම සහ ඌව පළාත්වලත් ගාල්ල, මාතර සහ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කවලත් ඇතැම් ස්ථානවල අළුයම් කාලයේදී මීදුම් සහිත තත්ත්වයක් පැවතිය හැකිය.

ජනාධිපතිවරයා විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති අයවැය තුළින් මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ ගැටලු සඳහා විසඳුම් ලබා දීමට කිසිදු පියවරක් නොගැනීම කණගාටුවට කරුණක් වන බව ශ්‍රී ලංකා මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමය පවසයි.

ශ්‍රී ලංකා මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමය පවසන්නේ මෙරට දිවයින පුරා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවට සහ පළාත්පාලන දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් 2,400ක් පමණ සේවය කරන බවත් මෙම නිලධාරීන් දිවයින පුරා රාජකාරි කටයුතු කිරීමේදී දුෂ්කරතා රැසකට මුහුණ දෙන බවත්ය.

ඒ අනුව මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ පවතින ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපතිවරයා සහ අනෙකුත් පාර්ශ්වයන් දැනුවත් කිරීමටද පියවර ගෙන තිබුණු බවද එම සංගමය පෙන්වා දී ඇත.

ඔවුන් පවසන්නේ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමය සඳහන් කර ඇත්තේ ග්‍රාම නිලධාරී එක් වසමකට පමණක් සීමාවන අනෙකුත් ක්ෂේත්‍ර නිලධාරීන්ගේ කාර්යාල දීමනාව මෙවර අයවැයෙන් වැඩි කර ඇති පසුබිමක ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 10-20 අතර ප්‍රමාණයක විශාල ක්ෂේත්‍රයකට වගකියන සහ ක්ෂේත්‍රගත කාර්යාලයක් නඩත්තු කළ යුතු මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ කාර්යාල දීමනාව පිළිබඳව මෙවර අයවැයෙන් නොසලකා හැර ඇති බවයි.

මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් පෙන්වා දෙන්නේ ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 10-20 අතර ප්‍රමාණයක විශාල ක්ෂේත්‍රයක දිනකට කි.මි. 100ක් පමණ ගමන් කරමින් රාජකාරි සිදුකරන මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ ගමන් වියදම් දීමනාවද මෙවර අයවැයෙන් නොසලකා හැර ඇති බවයි.

තවද යතුරුපැදි ලැබීමට සුදුසුකම් ලබා ඇති නමුත් යතුරුපැදි නොලබන සියලුම මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ට යතුරුපැදි ලබා දීමට වැඩපිළිවලක්ද මෙරව අයවැයෙන් යෝජනා කර නැතැයිද ඔවුන් සඳහන් කර ඇත.

ඒ අනුව අයවැය තුළින් මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සේවාව රජය විසින් නොසලකා හැර ඇති බවත් සඳහන් කර ඇති මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමය වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත්තේ පවතින ගැටලු සඳහා අයවැය තුළින්ම කඩිනම් විසඳුම් ලබාදීමට කටයුතු කරන ලෙසත්ය.

එම අවස්ථාවේදී රාජ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවා කළමනාකරණ සහකාර තනතුර සඳහා 36 දෙනෙකු, ගබඩාකරු තනතුර සඳහා 27 දෙනෙකු, සුළු සේවා පාලක තනතුර සඳහා 06 දෙනෙකු සහ සෞඛ්‍ය කාර්ය සහයක තනතුර සඳහා 154 දෙනෙකුට පත්වීම් ලබා දී ඇත.

ඒ සෞඛ්‍ය සේවාවේ මානව සම්පත් ධාරිතාව තවදුරටත් ශක්තිමත් කරමින් රෝහල් ඇතුළු සෞඛ්‍ය ආයතනවල පරිපාලනමය මෙහෙයුම් හා සහායක සේවා කටයුතු වඩාත් කාර්යක්ෂමව හා විධිමත්ව පවත්වාගෙන යාමේ අරමුණින්.

එහිදී අදහස් දක්වමින් සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතා සඳහන් කළේ දිවයිනේ විවිධ රෝහල්වල සිදුකළ නිරීක්ෂණ චාරිකාවලදී වෛද්‍යවරුන් ඇතුලු සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩල හිඟය පිළිබඳව විශාල ඉල්ලීම් ප්‍රමාණයක් ඉදිරිපත් වූ බවයි.

එබැවින් එම ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීමට රාජ්‍ය සේවයේ මානව සම්පත් අවශ්‍යතා සමාලෝචනය කර බඳවා ගැනීම් සිදු කිරීමේ විධිමත් ක්‍රමවේදයක් සකස් කිරීමට අග්‍රාමාත්‍ය ලේකම්වරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් කමිටුවක් පත් කළ බවද අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළා.

එසේම එම ක්‍රියාවලිය යටතේ අවශ්‍ය අනුමැතීන් ලබා ගනිමින් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ බඳවා ගැනීම් විධිමත්ව ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත් අනුමැතිය හිමිවූ තනතුරු වෙනුවෙන් අවශ්‍ය බඳවා ගැනීම් මේ වන විට අවසන් කර ඇති බවත් අමාත්‍යවරයා හෙළි කර ඇත.

එමෙන්ම මෙම මාසය අවසන් වීමට පෙර ප්‍රාථමික ශ්‍රේණියේ වෛද්‍ය නිලධාරීන් 1,600ක කණ්ඩායමක් බඳවා ගැනීමට නියමිත බවද අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කළා.

තවද නව ස්ථීර පත්වීම්ලාභීන්ටද රජය ක්‍රියාත්මක කරන වැටුප් සංශෝධනවල ප්‍රතිලාභ හිමිවන බව කියා සිටි අමාත්‍යවරයා ජනවාරි මාසයේ සිට මූලික වැටුප් වැඩිවීමක්ද, ජූලි මාසයේ සිට දීමනා වැඩිවීමක්ද ලබා දීමට නියමිත බව සඳහන් කළා.

මෙම පත්වීම් දේශපාලන මැදිහත්වීම්වලින් තොරව, සුදුසුකම් මත පදනම්ව සහ විනිවිද පෙනෙන ක්‍රියාවලියක් හරහා සිදු කර ඇති බව ද අග්‍රාමාත්‍යවරිය පෙන්වා දුන්නාය.

ඊයේ (13) පාර්ලිමේන්තුවේදී 2027 අයවැය යෝජනා පිළිබඳ විවාදයට එක්වෙමින් ඇය මේ බව සඳහන් කළාය. 2027 අයවැය තුළ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනය සඳහා රුපියල් බිලියන 749කට අධික මුදලක් වෙන් කර ඇති බවත්, එය සමස්ත රජයේ වියදම්වලින් සියයට 12කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් බවත් ඇය වැඩිදුරටත් පැවසුවාය.

තවද, පාසල් 4,570කට අධික සංඛ්‍යාවකට 'ස්මාර්ට් බෝඩ්' (smart board) පහසුකම් ලබා දී ඇති අතර, පාසල් 6,000කට අධික සංඛ්‍යාවකට අන්තර්ජාල පහසුකම් ද සලසා දී ඇත.

රජය විසින් රාජ්‍ය සේවය "අගය අඩු කර" (devalued) ඇති බවට විපක්ෂ නායකවරයා කළ ප්‍රකාශයට පිළිතුරු දෙමින් ඇය සඳහන් කළේ, විපක්ෂ නායකවරයාගේ පාලන කාලය තුළ රාජ්‍ය අංශයේ පත්වීම් සිදු කිරීමේදී අනුගමනය කළ නිර්ණායක පිළිබඳව මහජනතාව හොඳින් දන්නා බවයි.

"අපි දේශපාලන නිර්දේශ මත පදනම්ව කිසිදු පත්වීමක් ලබා දී නැහැ. රාජ්‍ය අංශයේ සියලුම පත්වීම් සිදු කර ඇත්තේ දැඩි ලෙස සුදුසුකම් මත පදනම්ව සහ තරඟ විභාග හරහායි." "රාජ්‍ය සේවකයින් ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනික සුදුසුකම් මත පදනම්ව පත් කරනු ලැබුවහොත් පමණයි, ඔවුන්ට ගෞරවාන්විතව සහ ස්වාධීනව තම රාජකාරි ඉටු කිරීමට හැකි වන්නේ," යැයි ඇය ප්‍රකාශ කළාය.

ඩිජිටල් ආර්ථික නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය (ඉංජිනේරු) එරංග වීරරත්න මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ඊයේ (13) ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශයේදී මෙම සාකච්ඡාව පැවැත්විණි.

මෙහිදී කසකස්තානයේ ජාතික AI දත්ත මධ්‍යස්ථානයේ ධාරිතාව, දත්ත ස්වෛරීභාවය තහවුරු කිරීම සඳහා ක්‍රියාත්මක සත්කාරක පහසුකම් සහ ඒ වෙනුවෙන් රජය සිදුකරන ආයෝජන ආකෘතිය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇත.

දත්ත ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් රජයේ සෘජු ආයෝජනය යටතේ විශාල ජාතික දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකෙරෙමින් පවතින බව කසකස්තාන නියෝජිතයන් මෙහිදී සඳහන් කර තිබේ.

එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ අවශ්‍ය දත්ත ධාරිතාව තක්සේරු කිරීම, විදුලි බල අවශ්‍යතා සහ ප්‍රාග්ධන ආයෝජන සම්බන්ධ තාක්ෂණික කරුණු හුවමාරු කර ගැනීමට ද දෙපාර්ශ්වය එකඟ වී ඇත.

කසකස්තානයේ 'Smart Bridge' ඒකාබද්ධතා වේදිකාව ඔස්සේ සෞඛ්‍ය, වෛද්‍ය, දේපළ සහ රාජ්‍ය සේවා ඇතුළු රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශයේ ඩිජිටල් සේවා එකිනෙකට සම්බන්ධ කර ඇති ආකාරය පිළිබඳව ද මෙහිදී සාකච්ඡා කර තිබේ.

පුරවැසියන්ගේ කැමැත්ත මත පදනම් වූ මධ්‍යගත දත්ත හුවමාරු ක්‍රමවේදය, ජාතික දත්ත හුවමාරු පද්ධතිය (NDX) හරහා ක්‍රියාත්මක වන ආරක්ෂක හා වංචා වැළැක්වීමේ ප්‍රමිතීන් මෙන්ම ඒකාබද්ධ සත්‍යාපන රාමුවක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන SuperApp පද්ධතිය ද සාකච්ඡාවට බඳුන් වී ඇත.

තවද, හඬ සහ පෙළ භාවිතයෙන් රාජ්‍ය සේවා වෙත සෘජුව සම්බන්ධ වීමට පුරවැසියන්ට අවස්ථාව සලසන e-Gov GPT පද්ධතිය, රාජ්‍ය සේවකයන් සඳහා වන ආරක්ෂිත අභ්‍යන්තර GPT පද්ධතිය සහ කසකස්තානයේ දේශීය භාෂා ආකෘතිය වන KazLLM පිළිබඳව ද දෙපාර්ශ්වය අදහස් හුවමාරු කරගෙන තිබේ.

දිගු ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලීන් වෙනුවට පැහැදිලි නායකත්ව දැක්මක් යටතේ විශ්වාසදායී තාක්ෂණික හවුල්කරුවෙකු සමඟ සෘජුව ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම කෙරෙහි කසකස්තානය අවධානය යොමු කර ඇති ආකාරය ද මෙහිදී විශේෂයෙන් සාකච්ඡා කර ඇත.

මෙම සාකච්ඡාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ඩිජිටල් ආර්ථිකය සහ AI යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන සැලසුම් ශක්තිමත් කිරීමට මෙන්ම ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව තුළින් ආරක්ෂිත, ස්වෛරීභාවය තහවුරු කළ සහ පුරවැසි කේන්ද්‍රීය ඩිජිටල් රාජ්‍යයක් ගොඩනැගීමට වැදගත් පියවරක් වනු ඇති බව සඳහන් වේ.

මෙම අවස්ථාවට ඩිජිටල් ආර්ථිකය පිළිබඳ ජනාධිපති ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක සහ GovTech සභාපති ආචාර්ය හාන්ස් විජයසූරිය මහතා, කසකස්තාන කෘත්‍රිම බුද්ධිය සහ ඩිජිටල් සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රධාන විශේෂඥ අසෙම් කප්පාර් මහත්මිය ඇතුළු නියෝජිත පිරිසක් සහභාගී වී තිබේ.

ඒ අනුව මෙම විරෝධතා අතරතුර වෙළෙඳසැල් කොල්ලකෑම, ගොඩනැගිලිවලට හානි කිරීම සහ නගර සභා ගොඩනැගිල්ලකට ගිනි තැබීම ඇතුළු සිදුවීම් රැසක් වාර්තා වී තිබෙන අතර, තරුණ විරෝධතාකරුවන් පිරිසක් ද තුවාල ලබා ඇති බව සඳහන්.

මේ අතර ප්‍රංශය පුරා රාජ්‍ය අධිකාරියේ සහ ධනවාදයේ සංකේතවලට පහර දීම සඳහා බොහෝ දුරට සාමකාමී විරෝධතා ප්‍රයෝජනයට ගත් බව සඳහන් කරන රජයේ නිලධාරීන්, අන්ත වාමාංශික රැඩිකල්වාදීන්ට සහ "අවස්ථාවාදී අපරාධකරුවන්ට" යළි යළිත් දොස් පව‍රයි.

එසේ වුවත් බලධාරීන්ගේ දැඩි ප්‍රතිචාරය - දහස් ගණනක් අත්අඩංගුවට ගැනීම්, පොලිස් පහරදීම් සහ පෙළපාලි සීමා කිරීම් ඇතුළුව - ලබන වසරේ ජනාධිපතිවරණයට පෙර අඩු වන බවට කිසිදු සලකුණක් නොපෙන්වන රාජ්‍ය විරෝධී පදනමක් අවුලුවාලන අස්ථාවර දුක්ගැනවිලි මිශ්‍රණයට එකතු වී ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. 

ඒ අනුව අදාළ සම්මුඛ පරීක්ෂණ දෙදින පෙරවරු 8.30 සිට ආරම්භ වන අතර 2026 වසර තුළ මේ දක්වා සිසු හෙද පුහුණුවට බඳවා ගැනීම සඳහා සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් ගාල්ල, ගම්පහ, කළුතර, කොළඹ, කෑගල්ල, කුරුණෑගල, පුත්තලම, මහනුවර, නුවරඑළිය සහ මාතලේ යන ප්‍රදේශවලදී සම්මුඛ පරීක්ෂණ පවත්වා තිබේ.

මෙම බඳවා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය යටතේ සුදුසුකම් සපුරා ඇති අයදුම්කරුවන්ට හෙද පුහුණුව සඳහා අවස්ථාව සැලසීම අරමුණු කරගනිමින් අදාළ සම්මුඛ පරීක්ෂණ පැවැත්වීමටයි කටයුතු යොදා ඇත.

මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර තොරතුරු සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශයෙන් ලබාගත හැකියි.  

ඒ අනුව කෙටි කෑමවල මිල රුපියල් 5කින් සහ රයිස් හා කොත්තු මිල රුපියල් 15කින් ඉහළ දැමීමට පියවර ගන්නා බව එම සංගමයේ සභාපති හර්ෂණ රුක්ෂාන් මහතා ප්‍රකාශ කර තිබේ.

ලාෆ්ස් ගෑස් මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් ආහාර නිෂ්පාදන පිරිවැය වැඩිවීම මෙම මිල සංශෝධනයට හේතු වී ඇති බවද සංගමය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

ඒ අනුව ඇමෙරිකාවේ ජාතික මහාමාර්ග රථවාහන ආරක්ෂණ පරිපාලනය (NHTSA) මෝටර් රථ හිමියන්ට දැනුම් දී ඇත්තේ අදාළ වාහන අලුත්වැඩියා කරන තුරු ගොඩනැගිලි සහ අනෙකුත් වාහනවලින් ඈත්ව එළිමහනේ නවතා තබන ලෙසයි.

එහිදී විශේෂයෙන් මෝටර් රථයේ එන්ජිම ක්‍රියා විරහිත කර නවතා තිබියදී පවා ගිනි ගැනීමේ අවදානමක් පවතින බව BMW සමාගම පවසයි.

කෙසේ වෙතත් මෙම මෝටර් රථ 2024 වසරේදී ද ජල පොම්පයේ ඇති වූ තාක්ෂණික දෝෂයක් නිසා නැවත කැඳවා අලුත්වැඩියා කර තිබෙන අතර, එම අලුත්වැඩියාවෙන් පසුව ද ගිනි ගැනීම් 10ක් පමණ වාර්තා වී ඇත.

එබැවින් එම සිදුවීම් සහ වර්තමාන තාක්ෂණික දෝෂය අතර සම්බන්ධයක් පැවතිය හැකි බවට BMW සමාගම සැක පළ කරන බව සඳහන්.

එසේම ඇමෙරිකානු බලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ ජල පොම්පයට සම්බන්ධ විදුලි සම්බන්ධකයක් නිසි ලෙස මුද්‍රා තබා නොතිබීම නිසා එයට ජලය ඇතුළු වී විදුලි කෙටි පරිපථයක් ඇති විය හැකි බවයි.

ඒ ඔස්සේ මෝටර් රථය ගිනි ගැනීමේ අවදානම ඉහළ යා හැකි බව ද වාර්තා වේ.

ඒ අනුව මෙම නැවත කැඳවීමට BMW 2 Series, 3 Series, 4 Series, 5 Series, X1, X3, X4, X5 සහ Z4 යන මාදිලිවලට අයත් 2012 සිට 2018 දක්වා නිෂ්පාදනය කළ ඇතැම් මෝටර් රථ ඇතුළත්.

කෙසේ වෙතත් එම වාහනවල පවතින දෝෂය නිවැරදි කිරීමට BMW සමාගම මේ වනවිටත් විසඳුමක් සකස් කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ.

එබැවින් අලුත්වැඩියා කටයුතු අවසන් කරන තුරු අදාළ මෝටර් රථ නිවාස, ගොඩනැගිලි සහ අනෙකුත් වාහන ආසන්නයේ නවතා තැබීමෙන් වළකින ලෙසට බලධාරීන් අවධාරණය කර ඇති බව සඳහන්.

එමෙන්ම මෝටර් රථය ක්‍රියා විරහිත කර තිබියදී පවා මෙම අවදානම පැවතිය හැකි බැවින්, අදාළ මාදිලිවල හිමිකරුවන් විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව ඇමෙරිකානු ජාතික මහාමාර්ග රථවාහන ආරක්ෂණ පරිපාලනය වැඩිදුරටත් සඳහන් කරන බව සඳහන්.

ප්‍රධාන ජලාශ 23 අතරින් ජලාශ 11ක වාන් දොරටු විවෘත කර ඇති බවද වාර්තා වෙයි.

ඒ අනුව මානන්කට්ටිය, රාජාංගනය, යාන් ඔය, සොරබොර වැව, බදගිරිය, ලුණුගම්වෙහෙර සහ දැදුරු ඔය ඇතුළු ජලාශ 11ක වාන් දොරටු විවෘත කර තිබේ.

මේ අතර වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව වැඩිදුරටත් සඳහන් කරන්නේ මධ්‍යම පරිමාණයේ ජලාශ 15 අතරින් ජලාශ දෙකක පමණක් වාන් දොරටු විවෘත කර ඇති බවයි.

‘දූආර්ස් රාණි’ (Dooars Rani) ලෙස නම් කර ඇති මෙම තුන් හැවිරිදි රාජකීය බෙංගාල කොටි දෙන, බිහාර් ප්‍රාන්තයේ වාල්මිකි කොටි රක්ෂිතයේ සිට බක්සා කොටි රක්ෂිතය වෙත රැගෙන විත් තිබුණේ එහි කොටි ගහනය යළි වර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහන යටතේයි.

කෙසේ වෙතත්, නව වාසස්ථානයට පැමිණි දා සිට ඇයට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ බලාපොරොත්තු නොවූ අභියෝග රැසකටයි. ඒ අනුව, පළමුව අසල්වැසි ඇසෑම් ප්‍රාන්තයට පලාගිය මෙම කොටි දෙන යළි බක්සා වෙත රැගෙන ඒමෙන් පසුව රඳවා සිටි ස්ථානයෙන් ද පලාගොස් තිබෙනවා.

මේ අතරතුර ඇයගේ ගැබ්ගැනීම අහිමි වී පැටවුන් තිදෙනෙකු ද මියගොස් ඇති බව ඉන්දීය මාධ්‍ය වාර්තා කරනවා. ආරංචි මාර්ග සඳහන් කර ඇත්තේ නොවැම්බර් 7 වැනිදා රාත්‍රියේ T-138 ලෙස හඳුන්වන මෙම කොටි දෙනගේ මාස දෙකක් පමණ වයසැති කළල තුනක් ගබ්සා වී ඇති බවයි.

ගැබ්ගැනීම හඳුනා නොගැනීම ගැනත් ප්‍රශ්න

මෙම කොටි දෙන වාල්මිකි කොටි රක්ෂිතයේදී අල්ලා නිර්වින්දනය කර බක්සා වෙත ප්‍රවාහනය කර තිබුණේ සැප්තැම්බර් 29 වැනිදා සිට ඔක්තෝබර් 2 වැනිදා අතර කාලයේදීයි.

ඇයගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා පශු වෛද්‍යවරුන් සහ විශේෂඥයන් ඇතුළු හයදෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් ද එක්ව තිබුණා.

එහෙත් එම පරීක්ෂණවලදී කොටි දෙන ගැබ්ගෙන සිටින බව හඳුනාගෙන නොතිබීම මේ වනවිට විමර්ශනයට ලක්ව ඇති ප්‍රධාන කරුණක්. එම කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු මාධ්‍ය වෙත පවසා ඇත්තේ වනයේ සිටියදී ඇය ගැබ්ගෙන සිටින බව හඳුනාගත නොහැකි වූ බවයි.

කොටි දෙන ප්‍රවාහනය කිරීමේදී පැය 17ක පමණ ගමනක් තුළ අවස්ථා දෙකකදී නිර්වින්දනය කිරීමට ද සිදුව තිබෙනවා.

කිලෝමීටර් 100කට වැඩි දුරක් පලා යයි

බක්සා කොටි රක්ෂිතයට මුදාහැරීමෙන් පසුව ඇය කිලෝමීටර් 100කට වැඩි දුරක් ගමන් කරමින් ඇසෑම් ප්‍රාන්තයේ රයිමෝනා ජාතික වනෝද්‍යානයට ඇතුළු වී තිබෙනවා.

පසුව ඇය සොයාගෙන යළි අල්ලා බටහිර බෙංගාලයට රැගෙන ඒමට බලධාරීන් කටයුතු කර තිබුණා.

මෙම සිදුවීම්වලින් දින කිහිපයකට පසුව ඇයගේ කළල තුන ගබ්සා වීම වාර්තා වී තිබෙනවා.

ගබ්සා වූ කළල පරීක්ෂණ සඳහා සංරක්ෂණය කර ඇති බව ද වාර්තා වන අතර, සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් බටහිර බෙංගාල රජය මෙතෙක් නිල ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර නැහැ.

මේ අතර, කොටි දෙන රැගෙන ඒම සහ ඉන් අනතුරුව සිදුවූ සිදුවීම් පිළිබඳව සොයා බැලීම සඳහා මධ්‍යම රජයේ විමර්ශන කණ්ඩායමක් සහ ප්‍රාන්ත මට්ටමේ කමිටුවක් ද පත්කර තිබෙනවා.

කළල අහිමිවීමට හේතුව ප්‍රවාහනයේදී ඇතිවූ පීඩනයද?

කොටි දෙන අල්ලා ගැනීම, නැවත නැවත නිර්වින්දනය කිරීම, දිගු දුරක් ප්‍රවාහනය කිරීම සහ යළි අල්ලා ගැනීම වැනි සිදුවීම් ඇයගේ ගැබ්ගැනීම අහිමිවීමට බලපාන්නට ඇතිද යන්න පිළිබඳව ද ප්‍රශ්න මතුව තිබෙනවා.

කෙසේ වෙතත්, මෙම සිදුවීම් සහ කළල අහිමිවීම අතර සෘජු සම්බන්ධයක් මෙතෙක් තහවුරු කර නැහැ. එමෙන්ම, කොටි දෙන බක්සා වෙත රැගෙන ඒමේ ව්‍යාපෘතිය නියමිත කාලසීමාවක් සපුරාලීම සඳහා කඩිනම් කර තිබුණේද යන්න පිළිබඳවත් විවේචන එල්ල වී තිබෙනවා.

ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරන්නේ මුලදී මන්දගාමීව පැවති සූදානම් කිරීම් හදිසියේ වේගවත් කරමින් ඔක්තෝබර් 2 වැනිදා වනවිට කොටි දෙන බක්සා වෙත රැගෙන ඒමට උත්සාහ කර ඇති බවයි. ඇසෑම් සිට යළි රැගෙන ආ පසු කොටි දෙන රඳවා තැබූ ස්ථානය සම්බන්ධයෙන් ද විවේචන මතුව තිබෙනවා.

වාර්තා වන පරිදි, කොටි දෙන රඳවා තැබීම සඳහා විශේෂයෙන් සකස් කළ පහසුකමක් වෙනුවට මීට පෙර මුවන් රඳවා තැබීමට භාවිත කළ ස්ථානයක් යොදාගෙන තිබෙනවා.

නව රඳවා තැබීමේ ස්ථානයක් ඉදිකිරීම සඳහා අවශ්‍ය මුදල් නිදහස් කර නොතිබීම හේතුවෙන් පැවති පහසුකම් භාවිත කිරීමට සිදුවූ බව වනජීවී දෙපාර්තමේන්තු ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරනවා.

එම ස්ථානයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳවත් මේ වනවිට සැක මතුව ඇති අතර, ඇසෑම් සිට යළි රැගෙන ආ පසු කොටි දෙන එහි මායිම යටින් හාරා පලාගිය බවට තහවුරු නොකළ වාර්තා ද පළවී තිබෙනවා.

ඉන්දියාවේ සාර්ථක කොටි සංරක්ෂණ වැඩසටහන් අතරට බක්සා එක්වෙයිද?

කොටි දෙනක් එක් වනාන්තරයක සිට තවත් වනාන්තරයකට රැගෙන යාම පමණක් කොටි සංරක්ෂණ වැඩසටහනක සාර්ථකත්වය තීරණය කරන්නේ නැහැ.

ඒ සඳහා සුදුසු වාසස්ථාන, ප්‍රමාණවත් ආහාර සපයන සත්ත්ව ගහනයක්, නිසි පශු වෛද්‍ය පහසුකම්, හුරුකරවීමේ ස්ථාන සහ දිගුකාලීන නිරීක්ෂණ කටයුතු අත්‍යවශ්‍ය වනවා.

පසුගිය දශක දෙක තුළ ඉන්දියාව කොටි නැවත හඳුන්වාදීමේ වැඩසටහන් කිහිපයකින් සාර්ථක ප්‍රතිඵල අත්කරගෙන තිබෙනවා.

රාජස්ථානයේ සරිස්කා කොටි රක්ෂිතය සහ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි පන්නා කොටි රක්ෂිතය ඊට උදාහරණ වන අතර, දඩයම් කිරීම හේතුවෙන් එම ප්‍රදේශවලින් වඳවී ගිය කොටි ගහනය නැවත ස්ථාපිත කිරීමට එම වැඩසටහන් සමත් වී තිබෙනවා.

බක්සා කොටි රක්ෂිතයේ ද මීට පෙර සංචාරක කොටි වාර්තා වී තිබුණත්, එහි ස්ථිරව වාසය කරන සහ බෝවීම සිදුකරන කොටි ගහනයක් ස්ථාපිත කිරීම අභියෝගයක් වී තිබෙනවා.

එවැනි පසුබිමක ‘දූආර්ස් රාණි’ගේ පැමිණීම එම රක්ෂිතයේ නව පරිච්ඡේදයක ආරම්භය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළත්, මේ වනවිට එම වැඩසටහනේ සැලසුම් සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්න මතුව තිබෙනවා.

දැනට කොටි දෙන බක්සා වනාන්තර ප්‍රදේශය තුළ රැඳී සිටින අතර, ඇයගේ රේඩියෝ කරපටියෙන් ලැබෙන සංඥා ඔස්සේ ගමන් මාර්ග නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා වන නිලධාරීන් 60ක් පමණ සහ පුහුණු අලි තිදෙනෙකු යොදවා ඇති බව ද මාධ්‍ය වාර්තා කරනවා.

ඒ අනුව ඊයේ (13) උතුරු පේරු ප්‍රදේශයේදී පාප් වහන්සේගේ සංචාරයේ ප්‍රධානතම අවස්ථාවක් වශයෙන් සැලකෙන එළිමහන් දේව මෙහෙය පැවැත්වුණ බව සඳහන්.

රෝමයේ සිට කිලෝමීටර් 10,700 (සැතපුම් 6,650) දුරින් පිහිටි චික්ලායෝ නගරයෙන් පිටත ශුෂ්ක කෙතකට මිනිසුන් පයින් සහ වාහන පේළිවලින් පැමිණ තිබුණා.

ඒ අනුව එම අවස්ථාවේ රැස්ව සිටි ජනතාව අමතමින් පාප් වහන්සේ සඳහන් කර ඇත්තේ තමන් ජීවත්ව සිටිමින් නැවතත් ඔවුන් දැකගැනීමට හැකිවීම පිළිබඳ දෙවියන් වහන්සේට ස්තූතිවන්ත වන බවයි.

කෙසේ වෙතත් පාප් වහන්සේ වශයෙන් තේරී පත්වීමට පෙර රොබට් ප්‍රෙවොස්ට් ලෙස හැඳින්වුණු එතුමා, චිකලායෝ නගරයේ රදගුරු හිමි ලෙස සේවය කර ඇත. එබැවින් එම ප්‍රදේශයේ ජනතාව තවමත් එතුමාට “පියාණන්” සහ “මිතුරා” යන ආදරණීය නාමවලින් ආමන්ත්‍රණය කරන බව ද වාර්තා වේ.

එමෙන්ම, මෙවර අයවැය මගින් කළමනාකරණ සේවා නිලධාරීන් ඇතුළු සියලුම රාජ්‍ය සේවකයින් සඳහා අවම වශයෙන් රුපියල් 25,000ක අතුරු දීමනාවක් ලබා නොදීමට විරෝධය පළ කරමින් ඉදිරියේදී වෘත්තීය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට ශ්‍රී ලංකා කළමනාකරණ සේවා සංගමය ද තීරණය කර ඇත.

මේ අතර, මෙවර අයවැය යෝජනා සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කර ඉදිරි තීරණ ගැනීම සඳහා රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමයේ විශේෂ මහ සභා රැස්වීමක් මේ මස 19 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිතව තිබේ.

අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) විසින් ගොනු කරන ලද සංශෝධිත පෙත්සම කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු ලාල් රණසිංහ බණ්ඩාර මහතා ඉදිරියේ කැඳවූ අවස්ථාවේදී මෙම තීරණය දැනුම් දී ඇත.

පසුගිය නොවැම්බර් 3 වැනිදා කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් නාමල් රාජපක්ෂ මහතා ඇප මත මුදාහැරීමට ගත් තීරණයට එරෙහිව අල්ලස් කොමිසම මෙම පෙත්සම ඉදිරිපත් කර තිබේ. එම ඇප නියෝගය නීතියට පටහැනි බව කොමිසමේ පාර්ශ්වය තර්ක කරයි.

අල්ලස් කොමිසම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරුන් අධිකරණය හමුවේ පෙන්වා දී ඇත්තේ දූෂණ විරෝධී පනතේ 149(1) වගන්තිය අනුව විශේෂිත තත්ත්වයක් නොමැති අවස්ථාවලදී එම පනත යටතේ චෝදනා ලැබූ සැකකරුවන් නඩු විභාගය අවසන් වන තෙක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ යුතු බවයි.

ඒ අනුව, මහේස්ත්‍රාත්වරයා ලබාදුන් ඇප නියෝගය අදාළ නීතිමය විධිවිධානවලට පටහැනි බවද ඔවුන් පෙන්වා දී තිබේ. එමෙන්ම සැකකරු ඇප මත මුදාහැරීම හේතුවෙන් නඩුවට අදාළ සාක්ෂිකරුවන්ට බලපෑම් එල්ල වීමේ අවදානමක් පවතින බවද අල්ලස් කොමිසම අධිකරණයට දැනුම් දී ඇත.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉල්ලීමට විරෝධය පළ කරමින් නාමල් රාජපක්ෂ මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ අලි සබ්රි මහතා සඳහන් කර ඇත්තේ අල්ලස් කොමිසම ඉල්ලා සිටින අතුරු සහනය, අවසාන තීන්දුවකින් ලබාදිය හැකි සහනයකට සමාන බවයි.

එවැනි සහනයක් ලබාදීම ස්ථාපිත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ පූර්වාදර්ශවලට පටහැනි බවද ඔහු තර්ක කර තිබේ. තවද, නාමල් රාජපක්ෂ මහතාගේ මව දරුණු හෘද රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළීම ඇතුළු විශේෂිත කරුණු සලකා බලා මහේස්ත්‍රාත්වරයා නීතියට අනුකූලව ඇප ලබාදීමට තීරණය කර ඇති බව ජනාධිපති නීතිඥවරයා පෙන්වා දී ඇත.

ඒ අනුව අල්ලස් කොමිසමේ අතුරු තහනම් නියෝගයක් ලබා ගැනීමේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලෙසද ඔහු අධිකරණයෙන් ඉල්ලා තිබේ. දෙපාර්ශ්වයේම කරුණු සලකා බැලීමෙන් අනතුරුව, නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට ලබාදී ඇති ඇප නියෝගය අත්හිටුවන්නේද නැද්ද යන්න පිළිබඳ තීරණය නොවැම්බර් 18 වැනිදා ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට මහාධිකරණය තීරණය කර ඇත.

එහිදී ඔහු රටේ ගෑස් සැපයුමේ ව්‍යුහාත්මක බිඳවැටීම පැහැදිලි කළ අතර පුද්ගලික අංශයේ LAUGFS ගෑස් සිලින්ඩර වටා ඇති මිලකරණ ගැටළුවලට ද ප්‍රතිචාර දැක්වූවා.

ඒ අනුව අමාත්‍යවරයා කියා සිටියේ,

"මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ ගෑස් වෙළඳපොළෙන් 90% ක් සපයන්නේ ලිට්‍රෝ ගෑස් එක. එහෙම නැත්තම් නිල් පාට ගෑස් එක. ඔවුන් මාසිකව පුරවනවා රජයේ ලිට්‍රෝ සමාගම මිලියන 2 ක්. ඔය කහ පාට ගෑස් සිලින්ඩරය ලක්ෂ 3යි මාසෙට පුරවන්නේ. එතකොට ලංකාවේ ගෑස් ප්‍රශ්නයක් දැන් පෙන්නන්න හදනවනේ. අයවැයේ නැතුව ගෑස් මිල වැඩි කරා කියලා. හැබැයි ගෑස් මිල වැඩි වුණා නම් වැඩි වෙලා තියෙන්නේ කහ පාට ගෑස් සිලින්ඩරේ තියෙන පෞද්ගලික අංශයේ තියෙන ඒවා.. දැන් ලිට්‍රෝ එකේ සිලින්ඩර තියෙනවා 40000ක්. තව ලක්ෂයක් ගෙන්වන්න ඇනවුම් කරලා තියෙනවා. මේ දෙසැම්බර් වෙනකොට ඒකෙන් 35000ක් එනවා. එතකොට ඒවත් පිරෙනවා. හැබැයි මම එක දෙයක් පිළිගන්නවා. කහ පාට ගෑස් සිලින්ඩර තමයි, කිලෝ 37.5 ලොකු එක තමයි පෞද්ගලික අංශයේ හෝටල්වලට වැඩිපුර පාවිච්චි කරන්නේ. මොකද මෙතන වුණේ මේගොල්ලෝ ලාෆ්ස් ගෑස් එක එනකොට තරගකාරී මිල ප්‍රශ්නේ ආවම එදා රජය තීරණය කරලා තියෙනවා ලාෆ්ස් එකට දෙනකොට 60% ක් අපනයනය කරන්න ඕන, 40% ක් දේශීය වෙළඳපොළට දෙන්න පුළුවන්. ඒ 60% ක් අපනයන වෙළඳපොළට දෙනවා නම් තමයි BOI පහසුකම් දෙන්නේ කියලා. හැබැයි 2019 ඉඳලා ලාෆ්ස් එක, වෑගපිටිය සමාගම BOI පහසුකම් ලබා ගෙන තියෙනවා හැබැයි ඒ සැපයුම කරලා නෑ. ඒ කාලේ මේ කවුරුත් නිදියගෙන ඉඳලා තියෙනවා. ඒ දේශපාලන ගනුදෙනුත් අපි දන්නවා.. ඕක තමයි ඇත්ත කතාව. ඒ නිසා අපි කිව්වා රජය හැටියට ඕගොල්ලෝ එක්කෝ BOI පහසුකම් ගන්නවා නම් BOI වෙන්න. නැත්තම් BOI එකෙන් අයින් වෙලා දේශීය වෙළඳපොළටම සම්පූර්ණ දෙන්න. හැබැයි ඒ විදිහට බදු ගෙවන්න. මොකද හරි පරතරයක් එනවානේ. රජයේ ලිට්‍රෝ සමාගම දේශීය වෙළඳපොළට නිකුත් කරනවා දේශීය මිල ගණන්වලට බදු ගෙවලා. හැබැයි ලාෆ්ස් එක BOI පහසුකම් බදු සහන ඔක්කොම ගන්නවා හැබැයි දේශීය වෙළඳපොළට විකුණන්න ඉල්ලනවා බදු නැතුව. දැන් ඒ ගොල්ලෝ බිලියන දහයක් විතර ලොස්ට් කොහොමත්. මොකද ඒ ගොල්ලොන්ට පහුගිය කාලේ රාජපක්ෂ සමාගමෙන් හම්බෙච්ච පහසුකම් දැන් හම්බෙන්නේ නෑ කොහොමත්. 2019 ඉඳලා ඒ ගොල්ලෝ බදු ගෙවලා නෑ. එතකොට ඒ ගොල්ලෝ BOI පහසුකම් බදු සහන අරගෙන BOI ක්‍රමයට නෙවේ වෙළඳපොළේ ඉන්නේ ඒක තමයි අර්බුදේ. ඒ අර්බුදේ දැන් ජනතාව පිට පටවන කොට මේ අයවැය වෙලාවේ මොකෝ මේක ගේන්නේ. අයවැය ජීවන වියදමට සහන ගොඩක් දීලා තියෙනවා. ඒ සහන ටික මාතෘකාව මකලා දැන් මේ ගොල්ලොන්ට ඕනේ අයවැයේ එකක් කියලා රෑට ගෑස් මිල වැඩි කරනවා කියලා කතාවක් හදන්න. ඒ දේශපාලන මාතෘකාව ගේන්න තමයි දැන් මේ ගෑස් මිල වැඩි කරලා තියෙන්නේ. මන් දන්නවා ඒ වැඩිකිරීම නිසා ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. නමුත් ඒ ප්‍රශ්නය අපි කියන්නේ රජය භාරගන්න ලෑස්තියි. මොකද හරි නම් ගෑස් එක මොන පාට වුණත් කමක් නෑ ඒ ගෑස් එක ගන්න රජයෙන් වැඩපිළිවෙළ හදන්න ඕනේ. ඒ ක්‍රමෙ හදන්න රජයේ ගෑස් සැපයුම, ටැංකි ප්‍රමාණය වැඩි කරන්න ඕනේ. ඒක ලිට්‍රෝ එකෙන් කරනවා. ඒ නිසා මේක මුළු රටේම ප්‍රශ්නයක් නෙවේ. මේක ලක්ෂ තුනක ගෑස් සිලින්ඩර් තියෙන අයගේ ප්‍රශ්නයක්. ඒකත් ප්‍රශ්නයක් බව දන්නවා. එච්චරයි. හැබැයි පෞද්ගලික අංශයේ අර 37.5 ලොකු සිලින්ඩර් විසිදාස් හත්සීයක් තියෙනවා වෙළඳපොළේ. ඒ ලිට්‍රෝ ලාෆ්ස් දෙකේම ඒවා. නමුත් මම කියනවා ලංකාවේ 90%, 12.5 පාරිභෝගිකයන්ට ගෑස් සපයන්නේ ලිට්‍රෝ සමාගම. දැන් වැඩි පාරිභෝගික පහසුවක් තියෙන්නේ ලිට්‍රෝ අයට "  

එහිදී පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී රවුෆ් හකීම් විසින් ආණ්ඩුව ඊශ්‍රාලයෙන් හදිසියේම කිසිම මිල ගණන් කැඳවීමකින් තොරව මිනිසුන් රහිත ගුවන් යානා (unmanned aerial vehicle) මිලදී ගැනීමක් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල කළේය.

හදිසියේම මෙම මිලදී ගැනීම පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවට ඇතුළත් කරන මෙන් හර්ෂද සිල්වා වෙත පැවසූ බවත් මීට හේතුව ඇමරිකාවට හා ඊශ්‍රායලයට, ඉරානයට විරුද්ධව ඔත්තු බැලීමට බව චෝදනා එල්ල කළේය.

එම අවස්ථාවේදී සභානායක අමාත්‍ය බිමල් රත්නායක මහතා විසින් යම් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීමත් ඊට විරුද්ධව පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අර්චුනා රාමනාතන් මහතා පැමිණීමත් සමඟ උණුසුම් තත්ත්වයක් මතුවිය.

එහිදී අර්චුනා මන්ත්‍රීවරයා පැවසුවේ, " 92 ඊ හි තවත් සාමාජිකයකු කතා කරන අවස්ථාවේදී නිශ්ශබ්දව සිටින ලෙස තියෙන්නේ.. මේ කටවහන් ඉන්න කියන්නකෝ බිමල් රත්නායකට කෑ ගහන්නේ" ලෙසයි.

ඔහුගේ නම සඳහන් කිරීමත් සමඟ නැගී සිටි අමාත්‍ය බිමල් රත්නායක පැවසුවේ," මම කියන්න කැමතියි මේ කතා කරපු පුද්ගලයා තරම් පාර්ලිමේන්තුවේ නමයි කාලයයි කැත කරපු තවත් මන්ත්‍රීවරයෙක් මේ පාර්ලිමේන්තු ඉතිහාසයේම නෑ.. ඒ නිසා මුළු පාර්ලිමේන්තුවටම අගෞරවයක් මෙයා..." ලෙසයි.    

ඒ අනුව මෙම සතියේදී මෙසේ විරෝධතාවයේ නිරතව ඇත්තේ නවසීලන්තයේ විශාලතම සිල්ලර වෙළෙඳ සමාගමක් වන The Warehouse Group හි ඕක්ලන්ඩ් සහ ක්‍රයිස්ට්චර්ච් නගරවල පිහිටි බෙදාහැරීමේ මධ්‍යස්ථානවල සේවකයින්.

ඔවුන් චෝදනා කරන්නේ AI තාක්ෂණයෙන් වැසිකිළි යන කාලය නිරීක්ෂණය කිරීම නිසා ඇතැම් සේවකයින්ට ගබඩා අංශ තුළම මළපහ කිරීමට සිදුවූ බවටයි.

එසේම වෘත්තීය සමිති සංවිධායක හේලි කෝට්නි ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ වැසිකිළි විවේක ලබාගන්නා සේවකයින්ට ඉහළ කළමනාකාරීත්වයෙන් අවවාද කිරීම් සිදුව තිබෙන බවයි.

එමෙන්ම ඇය දන්වා ඇත්තේ මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් තමන් මාස අටක පමණ කාලයක සිට සටන් කරන බවටයි.

ඊට අමතරව භාණ්ඩ තෝරාගැනීමේ කටයුතු සඳහා විශාල රොබෝ යන්ත්‍රයක් හඳුන්වා දී ඇති අතර, භාණ්ඩ තොග පරීක්ෂා කරන කණ්ඩායමේ ඇතැම් සේවකයින් වෙනුවට AI තාක්ෂණයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ඩ්‍රෝන යානා යොදාගෙන ඇති බවට ද ඇය චෝදනා කරයි.

කෙසේ වෙතත් වෘත්තීය සමිති පෙන්වා දෙන්නේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නංවන තාක්ෂණයට සේවකයින් විරුද්ධ නොවූවත්, එම වෙනස්කම් හමුවේ තම රැකියාවල අනාගතය පිළිබඳ සහතිකයක් අවශ්‍ය බවටයි. 

ගුණදාස කපුගේ මහතාගේ පුත් මිත්‍ර කපුගේ සහ බිරිඳ ප්‍රේමා කපුගේ මහත්මිය විසින් පාලි බාග්‍රා මහතාට එරෙහිව ගොනු කරන ලද නඩුවක් සලකා බැලීමෙන් අනතුරුව අධිකරණය මෙම නියෝගය නිකුත් කර ඇත.

අදාළ වාරණ නියෝගයට ඇතුළත් ගීත 20 අතරට “සීතල සඳ එළියේ”, “දොඹ මල් කැලෑවේ”, “අහස උසට”, “බිම්බරක් සෙනඟ”, “නින්ද නැති රැයේ”, “අභිසාරිකාවන්ගේ”, “දෑස නිලපුල් තෙමා”, “සිංහල සිංදු කියන”, “අයියණ්ඩියේ”, “විදුලි මිනි පහන්”, “මං මුලාවී පාර සොයාගෙන”, “දම් පියාවී”, “දවසක් පැල”, “සිටු කුමාරියේ”, “සඳ හැංගි හැංගි”, “කවුරුත් එන්නැති”, “බිංදු බිංදු තාරකා”, “මගේ සඳ මඬල”, “ඔබ පෙම් කරනා ඔබේ කුමාරි” සහ “රුවක් ඇදෙනවා” යන ගීත ඇතුළත් වේ.

එම ගීත ගායනා කිරීම වාරණය කිරීමට අමතරව, පැමිණිලිකරුවන්ගේ ලිඛිත අවසරයකින් තොරව අදාළ ගීත වෙනත් පාර්ශ්වයන් වෙත ලබාදීම ද අධිකරණය විසින් තහනම් කර ඇත.

පැමිණිලිකරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරයා අධිකරණයට කරුණු දක්වමින් සඳහන් කර ඇත්තේ අදාළ ගීත සම්බන්ධයෙන් පවතින බුද්ධිමය දේපළ හිමිකම් කිසිදු පාර්ශ්වයකට උල්ලංඝනය කළ නොහැකි බවයි.

පාලි බාග්‍රා මහතා පැමිණිලිකරුවන්ගේ අවසරයකින් තොරව එම ගීත තමන්ගේ ගීත ලෙස ගායනා කරමින් සිටින බවත්, එමඟින් පැමිණිලිකරුවන්ගේ බුද්ධිමය දේපළ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වී ඇති බවත් නීතිඥවරයා වැඩිදුරටත් පෙන්වා දී තිබේ.

අදාළ නඩුව වැඩිදුර විභාගය සඳහා නොවැම්බර් 27 වැනිදා යළි කැඳවීමට වාණිජ මහාධිකරණය නියෝග කර තිබේ පැමිණිලිකරුවන් වන ප්‍රේමා කපුගේ මහත්මිය සහ මිත්‍ර කපුගේ මහතා වෙනුවෙන් නීතිඥ ඉසුරු අබේවික්‍රම මහතාගේ උපදෙස් මත නීතිඥ සඳුන් සේනාධිපති මහතා පෙනී සිට ඇත.

ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය ආණ්ඩු සමයේ රාජ්‍ය සතු ඉන්ධන හා ගෑස් සමාගම්වල ඒකාධිකාරය බිඳ දැමීම සහ පෞද්ගලික සමාගම්වලට වෙළෙඳපොළට පිවිසීමට අවස්ථාව ලබාදීම හේතුවෙන් වර්තමානයේ මෙම තත්ත්වය මතුව ඇති බවයි.

“අපේ රටේ ඉන්ධන සහ ගෑස්. මේ සියලුම ක්‍රියාවලිය තිබුණේ පසුගිය කාලසීමාව ඇතුළත රජය සතුවයි. රජයේ ඒකාධිකාරිය තුළ රජයේ සමාගම් විදිහට තමයි ක්‍රියාත්මක කළේ. අපි දැක්කා පසුගිය දවස්වල හිටපු ආණ්ඩු ජනතාවට අමුතු ජාතියේ ලොජික් හදලා, මේවා විකුණාහම තරගකාරී වෙළෙඳපොළක් ඇති වෙනවා. ඒ තරගකාරීත්වය ඇතුළේ තමයි මිල අඩු වෙන්නේ කියලා රාජ්‍ය සමාගම් විකුණන්න හිටපු ආණ්ඩු පාර කපාගත්තා. ඒ අනුව තමයි අද ඉන්ධන වෙළෙඳපොළේ මේ තියෙන හැලහැප්පීම්වලට, ගැටලුවලට හේතු වෙලා තියෙන්නේ. ගෑස් සමාගම ගත්තහමත් එහෙමයි. ලංකාව සතු ගෑස් සමාගමේ 20%ක හෝ ඊට ආසන්න ප්‍රමාණයක කොටස් පෞද්ගලික අංශයේ තවත් සමාගමකට පිරිනැමුණා ඒ වකවානුවේ. අද ඒ සමාගම් සතුව තියෙන විවිධ අවස්ථාවන් සහ ගිවිසුම් ප්‍රකාරව ඔවුන් තමන්ගේ භාණ්ඩ අලෙවි කිරීමේදී විවිධාකාරයේ මිල ගණන් ඉහළ පහළ දැමීම් සිදුවෙනවා. ඉතින් මේක අපි දැක්කා. විශේෂයෙන්ම ඒ ගෑස් සමාගම පසුගිය කාලසීමාව ඇතුළේ තමන්ගේ පාරිභෝගිකයන්ට අවශ්‍ය කරන ගෑස් ප්‍රමාණය වෙළෙඳපොළට සපයන්නේ නැතුව විවිධ සීමා කිරීම් තිබුණා. ඒ නිසාම රජයේ ගෑස් සමාගමට වෙනදාට තිබිච්ච නැති බරක්, ඒ වගේම සර්විස් එකක් ලබා දෙන්න සිද්ධ වුණා ඒ පාරිභෝගිකයන්ට, වර්ග දෙකේම ගෑස් පාවිච්චි කරන පාරිභෝගිකයන්ට. ඉතින් ඒ නිසා පසුගිය කාලසීමාව ඇතුළේ අපේ රටේ විශේෂයෙන්ම බලශක්තිය, ඒ වගේම මේ ක්ෂේත්‍රය ඇතුළේ රජය සතු තබාගත යුතු වූ ඒ ඒකාධිකාරිය සහ ඒ වැඩපිළිවෙළ බිඳවට්ටලා දුර්වල කරලා තියෙන නිසා තමයි යම් ප්‍රමාණයකින් නිතරම පාරිභෝගික ජනතාවට විවිධ ප්‍රශ්නවලට මුහුණ පාන්න දෙන්නේ. ඉතින් අපි දන්නවා දැන් ඉන්ධන ගත්තත්, සිපෙට්කෝ එකේ මිලට වඩා ඉහළ මිලයන්වලට ඉන්ධන මිල තීරණය කරන්න ඒ වෙනත් සමාගම්වලට ගිවිසුම් අනුව අවස්ථාව තියෙනවා. ඒ වගේම ගෑස් මේ විෂය ගත්තත් ඒ විදිහ තමයි. ඉතින් ඒ නිසා මේ මිල වැඩිවීම් තීරණය වෙන්නේ සමාගම් සතුව තියෙන ඒ එළඹිච්ච ගිවිසුම්වල විවිධ කොන්දේසි අනුව. ඉතින් අපි මේ වෙලාවේ මතු කරන්නේ කුමන ආකාරයකින් ජනතාවට ඇතිවෙන මේ පීඩාව අවම කරන්න රජය විශාල මැදිහත්වීමක් කරනවා. මේක තේරුම් ගන්න ඕන ජනතාව. අපි දැක්කා විශේෂයෙන්ම ඉන්ධන මිල ඉහළ යද්දිත් සැලකිය යුතු මුදල් ප්‍රමාණයක් භාණ්ඩාගාරයෙන් තෙල් සංස්ථාවට ලබා දෙමින් තමයි ඒ මිල පාලනය සහ ඉහළ යන මිල, අධික මිල ජනතාවට නොයෙන විදිහට ඒ කටයුතු ටික කරමින් තියෙන්නේ.

ඉතින් ඒ නිසා මේ ඉන්ධන සහ ගෑස් වෙළෙඳපොළේ ඇතිවෙන මේ මිල ඉහළ යෑම්, පහළ යෑම් වලදී තේරෙන දේ, දැනෙන දේ තමයි මේ සමාගම් සතුව තියෙන විවිධ ගිවිසුම්වල තියෙන ඉඩකඩ පාවිච්චි කරමින් ඔවුන් තම පාරිභෝගිකයන්ට විවිධ විදිහට බර පැටවීම් සහ මිල වැඩි කිරීම් කරමින් තියෙනවා. ඉතින් රජය මේ පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින් තියෙනවා. අපි දැක්කා පසුගිය දවස්වලත් වෙළෙඳ අමාත්‍යාංශය ගෑස් සමාගම සම්බන්ධයෙන් යම් යම් ක්‍රියාමාර්ග ගන්න උත්සාහ කරනවා තමන්ගේ වගකීම් ඉටු නොකිරීම පිළිබඳව. ඉතින් මෙවැනි තත්ත්වයක් මේ වෙළෙඳපොළේ තියෙනවා. ඉතින් ඒක අපි ක්‍රමානුකූලව විසඳාගත යුතුව තියෙනවා. මොකද ඒ ගිවිසුම්වල ඒ සමාගම්වලට තියෙන බලය සහ අයිතිය ගත්තට පස්සේ ඉතින් ඒවටත් නීතිමය පදනම් තියෙනවා. ඉතින් ඒ සියල්ල අපි නිරාකරණය කරගන්න වෙන්නේ ඒ අනුව. ඒ නිසා හිටපු ආණ්ඩු මේ රටත්, ආර්ථිකයත්, මේ සමාගනුත් පඹ ගාලක පටලවලා තියෙන්නේ. ඉතින් ඒ නිසා ඒවා ලිහා ගනිමින් ජනතාවට එවැනි පීඩාවක් ඇති නොවෙන ආකාරයට කටයුතු කරන්න පුළුවන් කොහොමද කියන එක පිළිබඳව අපි අවධානය යොමු කළ යුතුයි. ඒ පිළිබඳවත් අවධානය යොමු කරමින් තියෙනවා.”

අනතුරට ලක් වූ එක් බස් රථයක් බන්ධනාගාර බස් රථයක් වන අතර, එය නුවරඑළිය දෙසට ධාවනය වී ඇත.

ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවෙන් පැමිණි අනෙක් බස්රථය නුවරඑළිය සිට අගරපතන දක්වා ධාවනය වී ඇත. මෙම අනතුර සම්බන්ධයෙන් නානුඔය පොලිසිය විසින් වැඩිදුර විමර්ශන සිදුකරයි.

ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කලේ ජනගහනයෙන් 30% ක් පමණ පිරිසක් තමන්ට දියවැඩියාව ඇති බව හෝ තමන් පූර්ව දියවැඩියා අවධියේ පසුවන බව නොදැන සිටීම බරපතළ ගැටලුවක් බවයි.

එමෙන්ම කායික රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය රවි ජයවර්ධන මහතා වැඩිදුරටත් පැවසුවේ නිසි පාලනයකින් තොරව දියවැඩියාව පැවතීම නිසා ශරීරයේ අභ්‍යන්තර අවයවවලට දැඩි හානි සිදුවන බවයි.

එමෙන්ම දියවැඩියා රෝගීන් 100 දෙනෙකු ගතහොත් ඉන් 54 දෙනෙකුටම තම ජීවිත කාලය තුළ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීමේ අවදානම පවතින අතර රෝගීන්ගෙන් 20% කට ආසන්න පිරිසකට හෘදයාබාධ සහ අංශභාග තත්ත්වයන් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.

දියවැඩියාව හේතුවෙන් ඇස් අන්ධ වී රෝහල්ගත වන බහුතරය වයස අවුරුදු 35 ත් 50 ත් අතර වයස් කාණ්ඩයේ පසුවන අතර දියවැඩියා රෝග තත්ත්වයේ ඇති බරපතළකම වන්නේ පෙනීම අහිමි වන තුරුම රෝගියාට කිසිදු පූර්ව රෝග ලක්ෂණයක් නොදැනීම බව කායික රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය රවි ජයවර්ධන මහතා පැවසුවේය.

ගෑස් මිල ඉහළ දැමීමේ ගැටලුව හදිසි මහජන ගැටලුවක් ලෙස මතු කරමින් විපක්ෂ නායකවරයා පාර්ලිමේන්තු ස්ථාවර නියෝග 92(2) යටතේ රීති ප්‍රශ්නයක් මතු කිරීමට උත්සාහ කිරීමත් සමඟ මෙම තත්ත්වය ආරම්භ වී ඇත.

එහිදී මහජනතාව වෙනුවෙන් අදහස් දැක්වීමට තමන්ට අයිතියක් ඇති බව අවධාරණය කරමින් සජිත් ප්‍රේමදාස ගෑස් මිල ඉහළ දැමීම පිළිබඳව කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට උත්සාහ කර තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, කථානායකවරයා සහ ආණ්ඩු පක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් පෙන්වා දී ඇත්තේ ආර්ථික ගැටලු හෝ භාණ්ඩ මිල ඉහළ දැමීම රීති ප්‍රශ්නයක් ලෙස මතු කළ නොහැකි බවයි.

පාර්ලිමේන්තු රැස්වීම් අතරතුර ඡන්ද විමසීමක් හෝ වෙනත් පාර්ලිමේන්තු ක්‍රියාපටිපාටියක් සම්බන්ධයෙන් ඇතිවන ගැටලු සඳහා පමණක් රීති ප්‍රශ්න මතු කළ හැකි බව කථානායකවරයා පැහැදිලි කර තිබේ.

ඒ අනුව, නියමිත ස්ථාවර නියෝග 27(2) යටතේ ඇති ප්‍රශ්නය ඉදිරිපත් කරන ලෙස හෝ අසුන් ගන්නා ලෙස කථානායකවරයා අවස්ථා කිහිපයකදීම විපක්ෂ නායකවරයාට දැනුම් දී ඇත.

එහෙත් ගෑස් මිල ඉහළ දැමීම සම්බන්ධයෙන් විනිවිදභාවයක් සහ මහජනතාවට සහනයක් ලබාදීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කරමින් විපක්ෂ නායකවරයා දිගින් දිගටම කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට උත්සාහ කිරීමත් සමඟ පාර්ලිමේන්තුව තුළ උණුසුම් තත්ත්වයක් ඇති වී තිබේ.

එම ආයතනය නිකුත් කළ නවතම වාර්තාව මගින් පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය නොවැම්බර් 11 වැනිදායින් අවසන් වූ සතිය තුළ පමණක් කලාපය ආශ්‍රිතව සමුද්‍රීය සිදුවීම් අටක් වාර්තා වී ඇති බවයි.

ඉරානයට එරෙහිව අමෙරිකානු සහ ඊශ්‍රායල යුද්ධය ආරම්භ වූ පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනිදා සිට මේ දක්වා ගැටුම්වලට සම්බන්ධ සමුද්‍රීය සිදුවීම් 163ක් වාර්තා වී ඇති අතර, එම ප්‍රහාර හා ගැටුම් හේතුවෙන් නෞකා 141කට හානි සිදුව ඇති බව ද එම වාර්තාවේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.