ඒ අනුව අද දින රන් මිල ගණන් පහතින්,

රන් අවුන්ස රු. 1,359,626.00 ක් වේ.

රන් කැරට් 1 ග්‍රෑම් 24 රු. 47,960.00 ක් වේ.

රන් කැරට් 24 ග්‍රෑම් 8 (උකස් 1) රු. 383,700.00 ක් වේ.

රන් කැරට් 22 ග්‍රෑම් 1 රු. 43,970.00 ක් වේ.

රන් කැරට් 22 ග්‍රෑම් 8 (උකස් 1) රු. 351,750.00 ක් වේ.

රන් කැරට් 21 ග්‍රෑම් 1 රු. 41,970.00 ක් වේ.

රන් කැරට් 21 ග්‍රෑම් 8 (උකස් 1) රු. 335,750.00 ක් වේ.

කෙසේ වුවත් මෙම මිල ගණන් නිතර උච්චාවචනය වන බැවින් මිල දී ගැනීමට පෙර වෙළඳපොළ මිල ගණන් නැවත වතාවක් පරික්ෂා කිරීම සුදුසු වේ

මෙම නඩුව අද (31) කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු රශ්මි සිංගප්පුලි මහතා ඉදිරියේ කැඳවනු ලැබීය. එහිදී රජයේ නීතිඥවරයා අධිකරණයට දැනුම් දුන්නේ මෙම නඩුකරයට සම්බන්ධ කරුණකට අදාළව විත්තිකරු විසින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කර ඇති බවත් එය සැප්තැම්බර් මස 04 වනදා සලකා බැලීමට නියමිතව තිබෙන බවය.

තවද මෙම නඩුකරය ඉන් පසුව එළැඹෙන දිනයක කැඳවන ලෙසත් අධිකරණය හමුවේ ඉල්ලීම් කෙරුණි. ඉදිරිපත් වූ කරුණු සලකා බැලූ විනිසුරුවරයා මෙම නඩුව නැවත සැප්තැම්බර් මස 28 වනදා කැඳවන ලෙස නියෝග කළේය.

අයතා ලෙස උපයා ගත් රුපියල් මිලියන 57කට ආසන්න මුදලක් බැංකු ගිණුම් තුනක තැන්පත් කිරීම තුළින් මුදල් විශුද්ධීකරණය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ වරදක් සිදුකළ බවට චෝදනා කරමින් යෝෂිත රාජපක්ෂ සහ ඩේසි ෆොරස්ට් යන අයට එරෙහිව නීතිපතිවරයා විසින් මෙම නඩුව ගොනුකර ඇත

මෙවර ඩයමන්ඩ් ලීග් අවසන් අදියර සැප්තැම්බර් 4 සහ 5 යන දෙදින බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතය. කෙසේ වෙතත්, පුහුණුවීම් අතරතුර චොප්රාගේ විලුඹ ප්‍රදේශයේ ආබාධයක් හටගැනීම හේතුවෙන් ඔහු තරගාවලියේ අවසන් අදියරෙන් ඉවත් වී ඇති බව ඉන්දීය මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබේ.

ඔලිම්පික් රන් පදක්කම්ලාභියෙකු වන චොප්රා, ඩයමන්ඩ් ලීග් ලුසෑන් අදියරේදී මෙම වසරේ සිය හොඳම දක්ෂතාව වාර්තා කරමින් කැපී පෙනෙන දස්කම් දැක්වීමට සමත් විය.

මේ අතර, මෙම ආබාධ තත්ත්වය හේතුවෙන් චොප්රාට ඉදිරියේදී පැවැත්වීමට නියමිත ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලද අහිමි විය හැකි බවට වාර්තා පළ වී තිබේ.

ඒ අනුව අදාළ ටැංකි දෙක සම්බන්ධයෙන් සිදුකෙරෙන පරීක්ෂණ සාර්ථක වී ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසුවේය. ඉතිරි ටැංකි ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ඉදිරි සැලසුම් පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂවරයා ප්‍රකාශ කළේ, තවත් තෙල් ටැංකි 3ක් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා වන ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලිය මේ වන විටත් ආරම්භ කර ඇති අතර එය දැනට ලංසු ඇගයීම් මට්ටමේ පවතින බවයි.

"අපි තවත් ටැංකි තුනක් සඳහා ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කර තිබෙනවා. ඒවායේ කටයුතු අවසන් වූ පසු අපි ටැංකි පහක් සංවර්ධනය කර අවසන්. ඉතිරි ටැංකි 19 ද අදියර කිහිපයක් යටතේ මේ ආකාරයෙන්ම සංවර්ධනය කෙරෙනවා," යැයි ඔහු පවසා ඇත.

මේ අතර ඉදිරි ටැංකි තුන ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා වසර දෙකක පමණ කාලයක් ගතවනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. මෙම ටැංකි සංවර්ධන කටයුතුවලට සමාන්තරව ත්‍රිකුණාමලය වරායේ නව ජැටියක් ඉදිකිරීමේ කටයුතු ද මේ වන විට ආරම්භ කර තිබේ. ආචාර්ය නෙත්තිකුමාරගේ පැහැදිලි කළේ දැනට සංවර්ධනය කර ඇති ටැංකි දෙකේ සහ ඉදිරියේදී සංවර්ධනය කිරීමට නියමිත ටැංකි තුනෙහි වාණිජ කටයුතු ආරම්භ කරනු ලබන්නේ මෙම නව ජැටියේ ඉදිකිරීම් අවසන් වීමෙන් පසුව බවයි.

ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසුවේ මෙම ටැංකි පහ ප්‍රධාන වශයෙන් විදේශයන් වෙත ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන අලෙවි කිරීම සඳහා යොදා ගැනීමට සැලසුම් කර ඇති නමුත්, අවශ්‍යතාවය අනුව දේශීය වෙළඳපොළට තෙල් සැපයීම සඳහා ද ඒවා යොදා ගත හැකි බවයි. 2022 ජනවාරි 4 වැනිදා අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය හිමිවූ ත්‍රිකුණාමලය තෙල් ටැංකි සංකීර්ණය සංවර්ධනය කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ, මුළු ටැංකි 99න් ටැංකි 24ක් ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවට ද, ටැංකි 14ක් ලංකා IOC සමාගමට ද ලබා දීමට තීරණය විය. ඉතිරි ටැංකි 61 'ට්‍රින්කෝ පෙට්‍රෝලියම් ටර්මිනල්' (TPTL) සමාගම වෙත වසර 50ක බදු පදනම මත පැවරුණු අතර, එහි වැඩිම කොටස් හිමිකාරිත්වය (51%) පවතින්නේ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවටයි.

අගවිනිසුරුවරයාට එරෙහිව එල්ල වී ඇති අදාළ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තු මට්ටමින් මේ වන විට ගෙන ඇති හෝ ඉදිරියේදී ගැනීමට නියමිත පියවර මොනවාද යන්න පිළිබඳව විමසමින් මෙම ලිපිය යොමුකර ඇති බව වාර්තා වේ.

මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වය හමුවේ පාර්ලිමේන්තුවේ ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ගය සහ නීතිමය ප්‍රවේශය කථානායකවරයා විසින් පැහැදිලි කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

එමලිපිය පහතින් උපුටා ඇත .

'' මෑත කාලීනව පාර්ලිමේන්තු සභා ගර්භය තුළ ගරු මන්ත්‍රිවරුන් කිහිපදෙනෙකු විසින් වත්මන් අගවිනිසුරු ගරු ප්‍රීති පද්මන් සූරසේන මහතා සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ස්වභාවයේ කරුණු හා චෝදනා කිහිපයක් ප්‍රසිද්ධියේ ඉදිරිපත් කර තිබේ. එම කරුණු අතර, අගවිනිසුරුතුමාගේ පුත්‍රයා ලෙස සඳහන් වන දිමුතු සූරසේන මහතා සම්බන්ධයෙන් කොළඹ ප්‍රදේශයේ රුපියල් මිලියන 185ක් පමණ වටිනා මහල් නිවාසයක් ලබාගැනීම හෝ හිමිකරගැනීම සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී ඉදිරිපත් වූ කරුණු, එම දේපළ අත්පත් කරගැනීමේ ස්වභාවය, මූලාශය සහ අදාළ වත්කම් ප්‍රකාශ සමඟ එහි ඇති සම්බන්ධතාව පිළිබඳ මතු කර ඇති ප්‍රශ්න, X-Press Pearl නඩුව හා ඒ සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට හිමිවිය යුතු වන්දි මුදල් අයකර ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් අගවිනිසුරුතුමාගේ කාර්යභාරය, අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගවල ප්‍රගතිය හෝ ප්‍රමාදය පිළිබඳ මතුකර ඇති කරුණු ඇතුළත් වේ.

ඒ අනුව ඔබතුමාගෙන් පහත කරුණු සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි කිරීමක් ඉතා ගෞරවයෙන් ඉල්ලා සිටිමි. ඉහත සඳහන් චෝදනා හෝ ඒ හා සමාන කරුණු සම්බන්ධයෙන් කුමන හෝ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රිවරයෙකු විසින් පාර්ලිමේන්තුවට හෝ ඔබතුමාට කරුණු ඉදිරිපත් කර හෝ ඒ සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි හෝ ලේඛන සභාගත කර තිබේද? එසේ ඉදිරිපත් වී ඇත්නම්, ඒ සම්බන්ධයෙන් ඔබතුමා විසින් මේ වන විට කිසියම් මූලික පරීක්ෂණයක්, විමසීමක් හෝ වෙනත් ක්‍රියාමාර්ගයක් ගෙන තිබේද? පාර්ලිමේන්තුව තුළ මන්ත්‍රිවරු විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන්, ඒවා සත්‍යද, අසත්‍යද යන්න තහවුරු කරගැනීම සඳහා අදාළ නීතිමය බලය ඇති ස්වාධීන ආයතන වෙත කරුණු යොමු කර තිබේද? X- Press Pearl නඩුව හා ශ්‍රී ලංකා රජයට හිමිවිය යුතු වන්දි මුදල් අයකර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුව තුළ මතු කර ඇති කරුණු පිළිබඳව රජයේ අදාළ ආයතනවලින් හෝ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවෙන් කිසියම් නිල පැහැදිලි කිරීමක් ලබාගෙන තිබේද?"

ඇය ප්‍රථම වරට විවාහ වන්නේ අතුල අධිකාරි සමඟයි.

ඉන් අනතුරුව ප්‍රසිද්ධ ගායක හර්ෂ දනෝශ් සමග යුග ජීවිතයක් ගත කළ ඇයට පළමු විවාහයෙන් සහ දෙවැනි විවාහයෙන් දරුවන් තිදෙනකු සිටිනවා.

කෙසේ නමුත් යම් යම් අඩුපාඩු නොගැළපීම් මත අමායා සහ හර්ෂමය වන විට වෙන් වෙන් වී සිටින අතර පසුගිය දින අමායා නැවත වතාවක් තවත් කඩවසම් තරුණයෙක් සමග යුග ජීවිතයට පිවිසුණා.

ඒ අතරතුර මේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් අමා යගේ හිටපු පෙම්වතා හර්ෂ සඳහන් කර තිබුණේ පහත ආකාරයේ කතාවකි.

"මට ජීවිතේ වුණු ලොකුම අසාධාරණය තමයි මගේ දරුවන්ගෙන් මාව වෙන්කළ එක, ඒ ගැන මම කාටවත් චෝදනා කරන්නෙ නැහැ. මම කර්මය විශ්වාස කරන කෙනෙක්. කවදහරි දවසක කැරකිලා මගේ චාන්ස් එක එයි කියලා මම විශ්වාස කරනවා. ඒ නිසා මම කාටවත් හිංසා කරන්නවත්, කාගෙන්වත් පළිගන්නෙවත් නෑ...! මම ඉමෝෂනලි ගොඩක් ඩැමේජ් වුණු කෙනෙක්. මගේ දරුවන් මගේ ළඟ නැති එක ගැන ගොඩක් පසුතැවෙනවා සහ ඒ අය වෙනුවෙන් ඕනෙම දෙයක් කරන්න ලෑස්තියි. පුතාලා දෙන්නා නිසා මම මේ තැන මෙහෙම ඉන්නෙත්. ඒ දෙන්නා වෙනුවෙන් කරන්න ඕනේ දේවල් ඉක්මණින් ම දවසක කරනවා."

නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ඔහු සඳහන් කළේ, ඉන්ධන භාවිතය සම්බන්ධයෙන් අනුමත කර ඇති ක්‍රියා පටිපාටි නිසි ලෙස පරීක්ෂා කිරීමකින් තොරව, තම කීර්ති නාමයට හානි කිරීමේ අරමුණින් සමාජ මාධ්‍ය සහ අනෙකුත් විද්‍යුත් මාධ්‍ය ඔස්සේ අසත්‍ය තොරතුරු ප්‍රචාරය කර ඇති බවයි.

තම ධුර කාලය තුළ නීත්‍යානුකූලව හිමි ඉන්ධන ප්‍රතිපාදන සහ අනුමත සීමාවන්ට අනුකූලව පමණක් ඉන්ධන ලබාගත් බවද ඔහු අවධාරණය කළේය. ඒ සම්බන්ධ සියලු නිල ලේඛන සහ වාර්තා තමන් සතුව පවතින බවද ඔහු සඳහන් කර තිබේ.

නිසි විමර්ශනයක් සිදු නොකර මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙවැනි පදනම් විරහිත චෝදනා එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් තම කනගාටුව පළ කරන බවද හිටපු නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා පැවසීය. නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා ලෙස රාජකාරි ඉටු කිරීම සඳහා සුදුසු නිල වාහනයක් තමන්ට නොතිබූ බැවින්, බාහිර පාර්ශ්වයකින් වාහනයක් කුලී පදනම මත ලබාගැනීමේ හැකියාව තිබූ බවද ඔහු පැවසීය.

කෙසේ වෙතත්, එවැනි ක්‍රියාමාර්ගයක් ගැනීමෙන් සැලකිය යුතු අමතර පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බැවින්, කුලී ගාස්තු සඳහා වැය කිරීමට සිදුවන මුදල් ඉතිරි කර ගැනීම සඳහා තමන් කටයුතු කළ බවද රාජපක්ෂ සඳහන් කළේය.

හිටපු කථානායකවරුන් සහ නියෝජ්‍ය කථානායකවරුන් සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක වන සම්ප්‍රදායන්, නීති සහ රෙගුලාසිවලට අනුකූලව තම රාජකාරි ඉටු කළ බව අවධාරණය කළ ඔහු, කිසිදු නීති විරෝධී ක්‍රියාවකට තමන් සම්බන්ධ වී නොමැති බවද ප්‍රකාශ කළේය.

මේ අතර, වර්තමානයේ රජයේ තනතුරු දරන පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කළ යුතු දූෂණ චෝදනා පවතින අවස්ථාවක, එම කරුණු වලින් මහජන අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමේ අරමුණින් තමන්ට එරෙහිව මෙම ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇති බවටද හිටපු නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා චෝදනා කළේය.

එය 2025 සිව්වන කාර්තුවේ (Q4) වාර්තා වූ සංඛ්‍යාවට සාපේක්ෂව දස ගුණයක පමණ ඉහළ යාමකි. Kaspersky හි Malware Expert ඇලෙක්සැන්ඩර් කොලෙස්නිකොව් පවසන්නේ මෙවලම්, ප්ලගීන සහ AI තාක්ෂණයන් මඟින් කාර්යයන් කාර්යක්ෂමව ස්වයංක්‍රීය කළ හැකි වුවද, ආයතන තුළ AI වේගයෙන් භාවිතයට ගැනීම නව ආරක්ෂක අභියෝග නිර්මාණය කරමින් පවතින බවයි.

ඔහුට අනුව, ප්‍රවේශ පාලනය (Access Control), සත්‍යාපනය (Authentication) සහ Injection ආශ්‍රිත දුර්වලතා මේ වනවිට වඩාත් බහුලව හඳුනාගන්නා ආරක්ෂක ගැටලු අතරට එක්ව තිබේ.

එබැවින් ආයතන සාම්ප්‍රදායික මෘදුකාංග යාවත්කාලීන කිරීම් හා Patch Management මත පමණක් රඳා නොසිට, තම යටිතල පහසුකම් සහ ප්‍රවේශ පාලන ක්‍රමවේද පිළිබඳ තත්‍ය කාලීන අවබෝධයක් පවත්වා ගැනීම වැදගත් බව ඔහු අවධාරණය කරයි.

2026 දෙවන කාර්තුවේදී හඳුනාගෙන ඇති අතිශය බරපතළ (Critical) ආරක්ෂක දුර්වලතා සංඛ්‍යාව 119ක් වන අතර, එය 2025 අවසානයේ වාර්තා වූ සංඛ්‍යාව මෙන් පස් ගුණයකට ආසන්න ඉහළ යාමකි.

මෙම සම්බන්ධයෙන් Kaspersky විසින් නිකුත් කළ සම්පූර්ණ වාර්තාව Securelist ඔස්සේ ලබාගත හැක. විශ්ලේෂණයට අනුව, AI ආශ්‍රිත මෘදුකාංගවල බහුලව දක්නට ලැබෙන ගැටලු අතර තීරණාත්මක පද්ධති වස්තූන් වෙත ප්‍රවේශය පාලනය කිරීමේ දුර්වලතා, Authentication සහ Authorization ක්‍රියාවලීන් නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක නොකිරීම සහ Injection ආශ්‍රිත ආරක්ෂක දුර්වලතා ප්‍රධාන වේ.

මේ අතර, Kaspersky හි මෑතකදී නිකුත් කළ SMB වාර්තාවකට අනුව, 2026 පළමු මාස හතර තුළ කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර ඉලක්ක කරගත් ප්‍රහාර 33,300කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් Kaspersky ආරක්ෂක විසඳුම් මඟින් හඳුනාගෙන තිබේ.

මෙම ප්‍රහාරවලදී පරිගණක සඳහා නිර්මාණය කළ අනිෂ්ට හෝ අනවශ්‍ය මෘදුකාංග ජනප්‍රිය AI සේවා ලෙස ව්‍යාජ ලෙස හඳුන්වා දී තිබූ බව වාර්තාව සඳහන් කරයි. 2025 එම කාලසීමාව හා සැසඳීමේදී මෙම ප්‍රහාර සංඛ්‍යාව පස් ගුණයකට ආසන්නව ඉහළ ගොස් තිබේ. එමඟින් AI සේවා භාවිතය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන තරමට ඒවා ඉලක්ක කරගත් සයිබර් ප්‍රහාර සහ ආරක්ෂක අවදානම්ද තවදුරටත් ඉහළ යා හැකි බවට අවධානය යොමු වේ.

හිටපු අමාත්‍ය රවී කරුණානායකට චෝදනා එල්ලවී ඇත්තේ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ විශේෂ ව්‍යාපෘතියක් සඳහා බඳවාගත් සේවකයින් තිදෙනෙකු සිය දේශපාලන කටයුතුවලට යොදවා රජයට පාඩු සිදුකළ බව කියන සිද්ධියක් සම්බන්ධයෙන්ය.

මෙම විමර්ශනයට අදාළව අල්ලස් කොමිසම හමුවේ පෙනී සිටින ලෙස රවී කරුණානායක මන්ත්‍රීවරයාට අවස්ථා කිහිපයකදීම දැනුම් දී තිබුණ ද ඔහු එම කොමිසම හමුවට පැමිණ තිබුණේ නැත.

මේ නිසා එම කොමිසමේ නිලධාරීන් පිරිසක් පෙරේදා මන්ත්‍රීවරයාගේ නිවස වෙත ද ගොස් තිබූ බවද වාර්තා වේ.

මෙම පෙත්සම අද දින අභියාචනාධිකරණය හමුවේ කැඳවූ අවස්ථාවේදී අර්ච්චුනා මන්ත්‍රීවරයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ සෙනානි දයාරත්න මහතා විසින් මෙම මූලික නෛතික ඉල්ලීම ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය.

ඉදිරිපත් වූ කරුණු සලකා බැලූ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල සඳහන් කළේ, අදාළ ඉල්ලීම සම්බන්ධයෙන් සුදුසු අවස්ථාවේදී අභියාචනාධිකරණය විසින් තීරණය සහ නියෝගය නිකුත් කිරීමට කටයුතු කරන බවයි.

ට්‍රම්ප් විසින් පසුගිය බ්‍රහස්පතින්දා මෙම නම වෙනස් කිරීම නිවේදනය කළේ කැනඩාව සමඟ පවතින වෙළෙඳ ආරවුල උත්සන්න වෙමින් පවතින පසුබිමකය. එම වෙළෙඳ ගැටුම හේතුවෙන් දෙරට අතර ඩොලර් බිලියන ගණනක භාණ්ඩ සඳහා අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු පැනවී තිබේ.

ජනාධිපතිවරයාගේ විධායක නියෝගය එක්සත් ජනපදයේ නිල සිතියම් සඳහා භූගෝලීය නම් පිළිබඳ ප්‍රමිතීන් සකසන එක්සත් ජනපද භූගෝලීය නම් තොරතුරු පද්ධතිය (GNIS) වෙත බලපාන නමුත්, කැනඩාවේ නිල නාමකරණයට හෝ ලොව අනෙකුත් රටවල් විල හඳුන්වන ආකාරයට එය බලපෑමක් ඇති නොකරයි.

ගූගල් සඳහන් කරන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ Google Maps භාවිත කරන පුද්ගලයන්ට “Lake America” ලෙසත්, කැනඩාවේ පරිශීලකයන්ට තවදුරටත් “Lake Ontario” ලෙසත් නම පෙන්වන බවයි. එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාවෙන් පිටත සිටින පරිශීලකයන්ට නම් දෙකම දැකගත හැකි වනු ඇත.

මීට පෙරද ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ විධායක නියෝගයකට අනුව Google Maps විසින් “Gulf of Mexico” යන නාමය එක්සත් ජනපද පරිශීලකයන් සඳහා “Gulf of America” ලෙස වෙනස් කර තිබුණි. කැනේඩියානු අගමැති මාර්ක් කාර්නි වැවේ නම වෙනස් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, නිව්යෝර්ක් ආණ්ඩුකාර කැතී හොචුල් ද සඳහන් කර ඇත්තේ නිව්යෝර්ක් ප්‍රාන්තය එම නම භාවිත නොකරන බවයි.

මේ අතර, ඔන්ටාරියෝ අගමැති ඩග් ෆෝඩ් සෙනසුරාදා වැව් ඉවුරේ “Lake Ontario: Now and Forever” යනුවෙන් ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ භාෂාවලින් සඳහන් කළ දැවැන්ත පුවරුවක් නිරාවරණය කළේය. “ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ට එය කැමති ඕනෑම නමකින් හැඳින්විය හැකි නමුත්, ලෝකයේ සෙසු රටවල් එය සැමවිටම ඔන්ටාරියෝ විල ලෙස හඳුන්වනු ඇත,” යනුවෙන් ෆෝඩ් ප්‍රකාශ කළේය.

ගූගල් සිතියම් දත්ත භාවිත කරන ඇතැම් ඔන්ටාරියෝ රජයේ වෙබ් අඩවිවලද නව නාමය දිස්වීමෙන් පසු, එම වෙබ් අඩවි සමාලෝචනය කර නිවැරදිව “Lake Ontario” යන නම පෙන්වන බව තහවුරු කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටින බව ඔන්ටාරියෝ අමාත්‍ය ස්ටීවන් ක්‍රෝෆර්ඩ් පැවසීය.

මේ හේතුවෙන් හලාවත සිට කොළඹ දක්වා සහ ගාල්ල සිට මාතර දක්වා ප්‍රදේශවල මුහුදු රළ ගොඩබිමට ළඟා වීමට ඉඩ ඇති බව කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව පවසයි.

ඒ අනුව වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ජීවත් වන නාවිකයින්ට සහ ජනතාවට මේ පිළිබඳව දැනුවත් වන ලෙස අනතුරු අඟවා ඇත.

මීට අමතව නැගෙනහිර පළාතේ සමහර ප්‍රදේශවල, පොළොන්නරුව, යාපනය, කිලිනොච්චිය, මුලතිව්, වවුනියාව සහ මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කවල මිනිස් සිරුරට දැනෙන උෂ්ණත්වය අවධානය යොමු කළ යුතු මට්ටමක පවතින බව කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව පවසයි.

ඒ අනුව, හැකිතාක් ජලය පානය කරන ලෙසත්, සෙවන සහිත ස්ථානවල විවේක ගන්නා ලෙසත් මහජනතාවට උපදෙස් දෙනු ලැබේ.

ආපදා අවස්ථාවලදී දෙරටේ ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාවන් ශක්තිමත් කිරීම අරමුණු කරගත් මෙම අභ්‍යාසයට එක්සත් ජනපද සහ ශ්‍රී ලංකා හමුදා නිලධාරීන් මෙන්ම විවිධ ක්ෂේත්‍රවල විශේෂඥයන් ද එක්ව සිටිති.

C-130 ගුවන් යානා නඩත්තුව, නාගරික සෙවීම් හා ගලවා ගැනීම්, සිදුවීම් විධාන පද්ධති, ඉදිකිරීම් ඉංජිනේරු කටයුතු, නායයෑම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සහ රසායනික, ජීව විද්‍යාත්මක, විකිරණශීලී, න්‍යෂ්ටික හා පුපුරන ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිත උපද්‍රව කළමනාකරණය ඇතුළු ක්ෂේත්‍ර රැසක් සම්බන්ධයෙන් මෙහිදී පුහුණුව ලබාදෙනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා කඳවුර සහ මහනුවර කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පැවැත්වෙන මෙම අභ්‍යාසයට මොන්ටානා ජාතික ආරක්ෂක බළකාය, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව සහ එක්සත් ජනපද පැසිෆික් ගුවන් හමුදාව සහභාගී වන අතර, එක්සත් රාජධානිය සහ බංග්ලාදේශය නිරීක්ෂකයින් ලෙස එක්ව සිටී.

එක්සත් ජනපද තානාපති එරික් මේයර් සඳහන් කළේ, ඇට්ලස් ඒන්ජල් අභ්‍යාසය දෙරට අතර හවුල්කාරිත්වය ප්‍රායෝගිකව පෙන්නුම් කරන අවස්ථාවක් බවයි.

ඇමරිකානු සහ ශ්‍රී ලාංකික කණ්ඩායම් එක්ව පුහුණුව ලබමින්, විශේෂඥ දැනුම හුවමාරු කරගනිමින් සහ එකිනෙකාගෙන් ඉගෙන ගනිමින් ජීවිත හා ජීවනෝපායන් ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය සූදානම ශක්තිමත් කරන බව ඔහු පැවසීය. ස්වාභාවික විපත්වලට දේශසීමා නොමැති බැවින්, මානුෂීය ආධාර සහ ආපදා සහන මෙහෙයුම් සඳහා බහුජාතික සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කිරීම මෙම අභ්‍යාසයේ තවත් අරමුණකි.

මෙම අභ්‍යාසය 2021 වසරේදී එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය හවුල්කාරිත්ව වැඩසටහන යටතේ මොන්ටානා ජාතික ආරක්ෂක බළකාය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර ආරම්භ වූ සහයෝගීතාව මත පදනම් වී තිබේ. 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී අත්සන් කළ අවබෝධතා ගිවිසුමක් මගින් ආපදා ප්‍රතිචාර, ගුවන් සේවා සහ සමුද්‍රීය ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් දෙරට අතර සහයෝගීතාව තවදුරටත් ශක්තිමත් කර ඇත.

ඇට්ලස් ඒන්ජල් II යටතේ සංස්කෘතික හුවමාරු වැඩසටහන් ද පැවැත්වෙන අතර, වෘත්තීය සහ ජනතාව අතර සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමේ අරමුණින් එක්සත් ජනපද පැසිෆික් ගුවන් හමුදා තූර්ය වාදක කණ්ඩායමේ සංගීතඥයන් ශ්‍රී ලාංකික සගයන් සමඟ එක්ව ප්‍රසංග ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.

හදිසි ආපදා තත්ත්වයන් ඇතිවීමට පෙර දෙරටේ කණ්ඩායම් එක්ව පුහුණුව ලැබීම, සැබෑ අර්බුදකාරී අවස්ථාවලදී වඩාත් කාර්යක්ෂම හා සුමට සම්බන්ධීකරණයක් සහතික කිරීමට උපකාරී වනු ඇති බව එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය සඳහන් කරයි.

2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී එක්සත් ජනපද සහ ශ්‍රී ලංකා හමුදා එක්ව C-130J ගුවන් යානා භාවිත කරමින් අත්‍යවශ්‍ය සැපයුම් ප්‍රවාහනය කළ අවස්ථාවද දෙරටේ මෙම සහයෝගීතාවයේ ප්‍රායෝගික ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පෙන්වා දී තිබේ.

එම සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් එල්. රෝහණ පෙරේරා මහතා සඳහන් කළේ ත්‍රිරෝද රථ ගාස්තු නියාමනයට අදාළ මිල ගණන් ජාතික ගමනාගමන කොමිෂන් සභාව විසින් සකස් කර අවශ්‍ය කටයුතු සඳහා අමාත්‍යාංශය වෙත භාරදී ඇති බවයි.

එම ගාස්තු නියාමනයට අදාළ නීතිමය කටයුතු මේ වනවිට සිදුවෙමින් පවතින බවත්, අදාළ නීතිය පාර්ලිමේන්තුවේදී අනුමත කර ක්‍රියාත්මක වන තෙක් නව ගාස්තු ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකි බවත් ඔහු පැවසීය.

මේ අතර, ත්‍රිරෝද රථ ගාස්තු සංශෝධනයක් සම්බන්ධයෙන් බස්නාහිර පළාත් මාර්ගස්ථ ප්‍රවාහන අධිකාරියෙන් ඉල්ලීමක් කිරීමටද මේ වනවිට හැකියාවක් නොමැති බව රෝහණ පෙරේරා මහතා සඳහන් කළේය.

ඊට හේතුව එම ගාස්තු සම්බන්ධයෙන් නියාමන බලතල ජාතික ගමනාගමන කොමිෂන් සභාව සතු වීම බවද ඔහු පැවසීය. ඒ අනුව නව නීත්‍යානුකූල ගාස්තුවක් ප්‍රකාශයට පත් කරන තෙක් දැනට පවතින ගාස්තුම අය කිරීමට සිදුවන බව සංගමය පෙන්වා දෙයි.

දැනට පවතින ගාස්තු අනුව පළමු කිලෝමීටරය සඳහා රුපියල් 110ක් සහ දෙවැනි කිලෝමීටරයේ සිට කිලෝමීටරයකට රුපියල් 90ක් අය කෙරෙන බවද එම සංගමය සඳහන් කරයි. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රායෝගිකව මාර්ගයේ ධාවනය වන ත්‍රිරෝද රථ සඳහා මෙම ගාස්තු සීමාවන්ට වඩා වෙනස් මුදල් අය කෙරෙන අවස්ථා පවතින බවද රෝහණ පෙරේරා මහතා පැවසීය.

එමෙන්ම ඉන්ධන මිල අඩු කළද, අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් ජනතාවට එහි ප්‍රතිලාභය සම්පූර්ණයෙන් නොලැබෙන බවටද ඔහු චෝදනා කළේය. ත්‍රිරෝද රථ ගාස්තු සම්බන්ධයෙන් නව නියාමනය හැකි ඉක්මනින් නීතියක් බවට පත් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවද ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේය.

ආසියා-පැසිෆික් අධ්‍යයනය මගින් ශ්‍රී ලංකාව ඉහළ බලපෑමක් ඇතිවිය හැකි රටවල් අතරට පත් කර ඇති අතර දෙවන අන්තර් මෝසම් ආරම්භ වන විට ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබිය හැකිය.

වාර්තාවේ සඳහන් වූයේ අතිරේක වර්ෂාව ජලාශ නැවත පිරවීමට උපකාරී විය හැකි නමුත්, මහා වගා කිරීමේදී අධික වර්ෂාපතනය ගංවතුර, ජලයෙන් යටවීම සහ කෘෂිකාර්මික කටයුතු ප්‍රමාද වීමට හේතු විය හැකි බවයි.

ඉන්ධන සහ පොහොර පිරිවැය ඉහළ යාම ආහාර නිෂ්පාදනයට ඇති බලපෑම තීව්‍ර කළ හැකි බවට ද අනතුරු ඇඟවීය. ඩීසල් සහ පෙට්‍රල් මිල ගණන් පෙර මැද පෙරදිග අර්බුද මට්ටමට වඩා පිළිවෙලින් 44% සහ 41% ක් පමණ පවතින අතර ශ්‍රී ලංකාව ආනයනික පොහොර සහ ජාත්‍යන්තර තිරිඟු මිල ගණන් වලට නිරාවරණය වී ඇත.

මෙම වාර්තාව FAO, WFP, UN Women, WMO සහ UN මානුෂීය ආයතන විසින් ඒකාබද්ධව නිෂ්පාදනය කරන ලදී.

මෙම තීරණය ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත්තේ ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදිගේ උස්බෙකිස්තාන දෙදින රාජ්‍ය සංචාරය අතරතුර අගෝස්තු 30 වැනිදා ටෂ්කෙන්ට් නුවරදී පැවති සාකච්ඡාවලදී එරට ජනාධිපති ෂව්කට් මීර්සියොයෙව් විසිනි.

නව වීසා නිදහස් ක්‍රමය හරහා දෙරට අතර සංචාරක, වෙළෙඳ සහ සංස්කෘතික සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම අරමුණු කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම නිවේදනය අලුත් බැවින් සංචාරය සැලසුම් කිරීමට පෙර එය ක්‍රියාත්මක වන නිශ්චිත දිනය, ගමන් බලපත්‍රයේ වලංගුභාවය සහ අනෙකුත් ඇතුළුවීමේ කොන්දේසි පිළිබඳව අදාළ උස්බෙකිස්තාන බලධාරීන්ගෙන් තොරතුරු තහවුරු කර ගැනීම වැදගත් වේ.

උස්බෙකිස්තානයේදී නැරඹිය හැකි ස්ථාන

දින 30ක වීසා රහිත කාලයක් හිමිවීමත් සමඟ කෙටි සංචාරයකට පමණක් සීමා නොවී උස්බෙකිස්තානයේ විවිධ ප්‍රදේශ ගවේෂණය කිරීමට සංචාරකයන්ට වැඩි ඉඩක් ලැබේ.

ටෂ්කෙන්ට් නගරයෙන් ආරම්භ කරන්න

උස්බෙකිස්තානයේ අගනුවර වන ටෂ්කෙන්ට් නගරය නවීන නාගරික ජීවිතය සමඟ උස්බෙක්, සෝවියට් සහ ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ සලකුණු එකට දැකගත හැකි ස්ථානයකි.

එහි විශේෂ ආකර්ෂණයක් වන්නේ අලංකාර මොසෙයික්, විශාල පහන්, මූර්ති සහ බිතු සිතුවම්වලින් සරසා ඇති ටෂ්කෙන්ට් මෙට්‍රෝ දුම්රිය ස්ථානයි.

සමර්කන්ඩ්හි රෙජිස්තාන් චතුරශ්‍රය

උස්බෙකිස්තානය පිළිබඳ ඡායාරූපවල බොහෝ විට දැකගත හැකි රෙජිස්තාන් චතුරශ්‍රය සමර්කන්ඩ් නගරයේ ප්‍රධාන ආකර්ෂණයකි. යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් වන එහි ඓතිහාසික ප්‍රදේශය තුළ රෙජිස්තාන්, බිබී-ඛානිම් පල්ලිය, ෂාහි සින්දා සහ ගුර්-ඊ-අමීර් සොහොන් ගැබ වැනි ස්ථාන දැකගත හැකිය.

බුහාරා නගරය ගවේෂණය කරන්න

පුරාණ සේද මාවතේ වැදගත් නගරයක් වූ බුහාරා, පැරණි මද්‍රසා, පල්ලි, වෙළෙඳපොළ, කැරවාන්සරායි සහ ඓතිහාසික වෙළෙඳ ගොඩනැගිලිවලින් සමන්විතය. නිදහසේ ඇවිදිමින් පැරණි නගරයේ වාතාවරණය අත්විඳීමට කැමති සංචාරකයන්ට එය විශේෂ අත්දැකීමක් ලබාදෙයි.

උස්බෙක් ආහාර රස බලන්න

උස්බෙකිස්තානයට යන සංචාරකයන්ට එරට සාම්ප්‍රදායික ආහාර අත්හදා බැලීමද අමතක කළ නොහැකි අත්දැකීමකි. ප්ලොව් එරට ජනප්‍රියම ආහාරයක් වන අතර, මැන්ටි නමින් හැඳින්වෙන වාෂ්පයෙන් පිසූ ඩම්ප්ලිං සහ ෂෂ්ලික් වැනි ආහාරද ජනප්‍රියය.

ෆර්ගානා නිම්නයට යන්න

සාම්ප්‍රදායික සංචාරක මාර්ගවලින් ඔබ්බට ගමන් කිරීමට කැමති අයට ෆර්ගානා නිම්නය නැරඹිය හැකිය.

රිෂ්තාන් ප්‍රදේශය එහි සාම්ප්‍රදායික මැටි භාණ්ඩ කර්මාන්තය සඳහා ප්‍රසිද්ධ අතර, මාර්ගිලාන්හි යොද්ගොර්ලික් සේද කර්මාන්ත ශාලාව හරහා සාම්ප්‍රදායික සේද නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය නැරඹිය හැකිය.

කාන්තාරයේ යර්ට් කඳවුරක රාත්‍රියක්

වෙනස් ආකාරයේ අත්දැකීමක් සොයන සංචාරකයන්ට කාන්තාර ප්‍රදේශවල පිහිටි යර්ට් කඳවුරුවල රාත්‍රියක් ගත කළ හැකිය.

සාම්ප්‍රදායික වටකුරු කූඩාරම්වල නවාතැන් ගැනීමට අමතරව දේශීය ආහාර, සංස්කෘතික වැඩසටහන් සහ කාන්තාර අත්දැකීම්ද එහිදී ලබාගත හැකිය.

දින 30ක වීසා රහිත සංචාරයෙන් ලැබෙන වාසිය

මෙතෙක් උස්බෙකිස්තානය කෙටි කාලීන සංචාරයක් ලෙස සැලසුම් කළ සංචාරකයන්ට, නව වීසා රහිත ක්‍රමය හේතුවෙන් දින 30ක් පුරා වඩාත් නිදහස්ව රට ගවේෂණය කිරීමට අවස්ථාව හිමිවනු ඇත.

එමෙන්ම ඉන්දියාව සහ උස්බෙකිස්තානය අතර ආර්ථික හා සංස්කෘතික සබඳතාද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී. උස්බෙකිස්තානයේ ලාල් බහදූර් ශාස්ත්‍රි ඉන්දීය සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය සහ මහත්මා ගාන්ධි ඉන්දීය අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානය වැනි ආයතන ක්‍රියාත්මක වන අතර, යෝගා සඳහාද එරට තුළ වැඩි ජනප්‍රියත්වයක් ලැබී තිබේ. ඒ අනුව, ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය, ආහාර, කඳුකර සහ කාන්තාර අත්දැකීම් එකම සංචාරයකදී විඳීමට කැමති ඉන්දියානු සංචාරකයන්ට උස්බෙකිස්තානය වඩාත් පහසු ගමනාන්තයක් බවට පත්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.        

එමෙන්ම ඉකුත් 24 වෙනිදා සිට 30 වෙනිදා දක්වා අධිවේගී මාර්ග පද්ධතියට අයත් දක්ෂිණ අධිවේගී මාර්ගය, කොළඹ පිටත වටරවුම් මාර්ගය, කොළඹ කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය සහ මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගයන්හි ගමන් ගත් වාහන ප්‍රමාණය 1,095,895ක් බව ද සඳහන්.

මේ අතර දින පහක නිවාඩු කාලය තුළ පමණක් අධිවේගී මාර්ගවලින් රුපියල් කෝටි 35කට අධික වාර්තාගත ආදායමක් උපයා ඇති බව ද මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය වැඩිදුරටත් සඳහන් කර සිටී.

මින් පෙර අගෝස්තු 26 සහ 27 යන නිවාඩු දින දෙක තුළ අධිවේගී මාර්ග භාවිත කළ වාහනවලින් රුපියල් 124,574,925ක ආදායමක් උපයා ඇති බව මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය වාර්තා කළේය.

එම දින දෙක තුළ සමස්ත අධිවේගී මාර්ග පද්ධතියේ ධාවනය වූ මුළු වාහන සංඛ්‍යාව 325,316ක් වන අතර, අගෝස්තු 26 වනදා වාහන 163,763ක් ධාවනය වී ඇති අතර, එදින ලැබූ ආදායම රුපියල් 60,409,995කි.

අගෝස්තු 27 වනදා අධිවේගී මාර්ග භාවිත කළ වාහන සංඛ්‍යාව 161,553ක් වන අතර, එදින රුපියල් 64,164,930ක ආදායමක් උපයා ඇත. ඒ අනුව පසුගිය සතියේ දින පහක නිවාඩු කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ අධිවේගී මාර්ග අධික වාර්තාගත ආදායමක් උපයා ඇති බව පැහැදිලි වේ. 

ඒ අනුව ලංකා ඉන්දියන් ඔයිල් සමාගම විසින් ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල රුපියල් 15කින් අඩුකර ඇති අතර, එහි නව මිල රුපියල් 399කි.

ඔක්ටේන් 95 පෙට්‍රල් ලීටරයක මිලද රුපියල් 20කින් අඩුකර ඇති අතර, එහි නව මිල රුපියල් 475ක් වේ.

අනෙකුත් ඉන්ධන වර්ගවල මිල ගණන් සංශෝධනය නොකිරීමට ලංකා ඉන්දියන් ඔයිල් සමාගම පියවර ගෙන තිබේ.

සෙලාන් බැංකුවේ ඇමරිකානු ඩොලරයේ මිලදී ගැනීමේ අනුපාතිකය රු. 323.75ක් ලෙසත්, විකුණුම් අනුපාතිකය රු. 333.00ක් ලෙසත් පෙර දිනයට සාපේක්ෂව වෙනසක් නොමැතිව පවතී.

NDB බැංකුවේ ඩොලරයේ මිලදී ගැනීමේ අනුපාතිකය රු. 323.50 සිට රු. 323.30 දක්වාත්, විකුණුම් අනුපාතිකය රු. 332.50 සිට රු. 332.30 දක්වාත් පහත වැටී තිබේ.

මහජන බැංකුවේ මිලදී ගැනීමේ අනුපාතිකය රු. 323.96 සිට රු. 323.86 දක්වාත්, විකුණුම් අනුපාතිකය රු. 331.99 සිට රු. 331.89 දක්වාත් අඩු වී ඇත.

කොමර්ෂල් බැංකුවේ ඩොලරයේ මිලදී ගැනීමේ අනුපාතිකය රු. 322.11 සිට රු. 322.35 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, විකුණුම් අනුපාතිකය රු. 332.25 සිට රු. 332.00 දක්වා පහත වැටී තිබේ.

මේ අතර, සම්පත් බැංකුවේ ඇමරිකානු ඩොලරයේ මිලදී ගැනීමේ අනුපාතිකය රු. 324.00ක් ලෙසත්, විකුණුම් අනුපාතිකය රු. 332.00ක් ලෙසත් වෙනසකින් තොරව පවතී.

එම මධ්‍යස්ථානයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම් ප්‍රගීත් දනන්සූරිය මහතා සඳහන් කළේ, පීඩාවට පත් ජනතාව වෙත පානීය ජලය සැපයීමේ කටයුතු ජාතික ආපදා සහන සේවා මධ්‍යස්ථානය, දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල සහ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල සමඟ ඒකාබද්ධව මේ වන විටත් සිදුකරමින් පවතින බවයි.

මෙම වියළි කාලගුණයෙන් වැඩිම බලපෑමක් එල්ල වී ඇත්තේ මොනරාගල සහ මඩකලපුව යන දිස්ත්‍රික්ක දෙකටය. ඊට අමතරව අම්පාර, බදුල්ල, පොළොන්නරුව, හම්බන්තොට සහ රත්නපුර යන දිස්ත්‍රික්කවලට ද මෙම පානීය ජල හිඟය දැඩි ලෙස බලපා තිබේ.

අදාළ ප්‍රදේශවල ජනතාවට බෝසර් රථ මඟින් පානීය ජලය බෙදා හැරීම සඳහා අවශ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන මේ වන විටත් අදාළ දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන් වෙත නිකුත් කර ඇති බව ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම්වරයා පෙන්වා දෙයි.

ඉදිරි කාලගුණ අනාවැකි සලකා බලමින් මෙම පීඩාව තවදුරටත් වර්ධනය වුවහොත් ඊට මුහුණ දීම සඳහා අවශ්‍ය අතිරේක ප්‍රතිපාදන ද මුදා හැරීමට කටයුතු යොදා ඇත.

පානීය ජලය සපයා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් යම් ගැටලුවක් පවතින්නේ නම්, වහාම අදාළ වසමේ ග්‍රාම නිලධාරීවරයා හෝ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා දැනුවත් කරන ලෙස ජාතික ආපදා සහන සේවා මධ්‍යස්ථානය මහජනතාවගෙන් වැඩිදුරටත් ඉල්ලා සිටියි.

ශ්‍රී ලංකා එක්දින සහ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් නියෝජනය කරන ක්‍රීඩකයින් සහ ක්‍රීඩිකාවන් පිරිසක් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද පෙත්සම් සලකා බැලීමෙන් අනතුරුව අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල විසින් මෙම තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණයට අදාළව දේශීය ආදායම් කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා විසින් ඉදිරියේදී ගනු ලබන නීත්‍යානුකූල තීරණ සඳහා මෙම තීන්දුවෙන් බාධාවක් නොවන බව ද විනිසුරු මඩුල්ල වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

එහි සභාපති ඒ. එම්. පී. සි. ටී. බණ්ඩාර මහතා සඳහන් කළේ, උනච්චි වැවේ ජල මට්ටම පහළ යාම හේතුවෙන් දිනපතා පෙරවරු 11.00 සිට පස්වරු 3.00 පමණ දක්වා ජල සැපයුම අත්හිටුවීමට සිදුව ඇති බවයි.

සභාපතිවරයා සඳහන් කළේ දිවයින පුරා ජාතික ජල සම්පාදන හා ජලාපවහන මණ්ඩලයට අයත් ජල පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියාත්මක වන බවයි. එම මධ්‍යස්ථානවල උපරිම ධාරිතාවයෙන් ජලය නිෂ්පාදනය කර බෙදාහැරීමට කටයුතු කරන බවද ඔහු සදහන් කර තිබේ

තවද සභාපතිවරයා සඳහන් කළේ ශ්‍රී ලංකාවේ දිනකට ජලය ඝන මීටර් ලක්ෂ 28ක් පමණ නිෂ්පාදනය කරන අතර, ඉන් සියයට 23ත් 24ත් අතර ප්‍රමාණයක් මහා ජලාශවලින් ලබාගන්නා බවයි.

තවත් සියයට 65කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ගංගා සහ ඇළදොළ ආශ්‍රිත ජල මූලාශ්‍රවලින් ලබාගන්නා බවත්, ඉන් ඝන මීටර් ලක්ෂ 6කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් කැලණි ගඟෙන් ලබාගන්නා බවත් ඔහු සදහන් කර තිබේ.

දිවයින පුරා ලබාගන්නා ජලයෙන් තුනෙන් එකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් කැලණි ගඟෙන් ලබාගන්නා බවද ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කර තිබේ මේ අතර, වියළි කාලගුණ තත්ත්වයෙන් යම් බලපෑමක් එල්ල වී ඇත්තේ මඩකලපුව සහ මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කවලට පමණක් බව සභාපතිවරයා සඳහන් කළේය.

මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ බිබිල සහ මැදගම ප්‍රදේශවල ජල මූලාශ්‍රවල ජල හිඟයක් පවතින බැවින් ජල සැපයුම පාලනය කරමින් ලබාදීමට කටයුතු කරන බවද ජාතික ජල සම්පාදන හා ජලාපවහන මණ්ඩලයේ සභාපති ඒ. එම්. පී. සි. ටී. බණ්ඩාර මහතා වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කර තිබේ 

චීන ජාතික ඡායාරූප ශිල්පියෙකු විසින් ලබාගෙන ඇති මෙම දර්ශනවල දැක්වෙන්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 7,200කට වැඩි උසකින් පිහිටි ලැන්ටැන්ග් ලිරුං කඳු මුදුන ආසන්නයේ දැවැන්ත පාෂාණ සහ ග්ලැසියර අයිස් කොටස් කඳු බෑවුමකින් කඩා වැටෙන ආකාරයයි.

ග්ලැසියරය සහ පාෂාණ කඩා වැටීමත් සමඟ විශාල දූලි වලාකුළු කඳුකර ප්‍රදේශය පුරා පැතිර යන අයුරුද ඩ්‍රෝන දර්ශනවල දැකගත හැකිය. අනතුරුව අයිස්, පාෂාණ, මඩ සහ විශාල සුන්බුන් ප්‍රමාණයක් මීටර් 1,200ක් පමණ පහළින් පිහිටි නිම්නය වෙත වේගයෙන් ඇදී ගොස් ඇති අතර, එමගින් භෝටෙකෝෂි සහ ත්‍රිශූලි ගංගාවල ජල මට්ටම් දැඩි ලෙස ඉහළ ගොස් හදිසි ගංවතුර තත්ත්වයක් හටගෙන තිබේ.

අගෝස්තු 26 වැනිදා සිදුවූ මෙම ආපදාවෙන් නේපාලයේ පුද්ගලයින් 903 දෙනෙකු සහ ටිබෙට් ප්‍රදේශයේ 16 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව වාර්තා වන අතර, නේපාලයේ පමණක් තවත් පුද්ගලයින් 4,500කට අධික පිරිසක් අතුරුදන්ව සිටින බව සඳහන් වේ.

නේපාලය මුහුණ දී ඇති දැවැන්ත ආපදාව

නේපාල අග්‍රාමාත්‍ය බාලේන්ද්‍ර ෂා සඳහන් කර ඇත්තේ රට “කල්පනා කළ නොහැකි තරම් හද කම්පා කරවන ස්වභාවික ආපදාවකට” මුහුණ දී සිටින බවයි.

රසුහා දිස්ත්‍රික්කයේ භෝටේකෝෂි ගඟ ආශ්‍රිතව ඇති වූ ගංවතුර හේතුවෙන් ජීවිත හානි, දේපළ හානි සහ යටිතල පහසුකම්වලට සිදුවූ හානි පිළිබඳ සම්පූර්ණ තොරතුරු රැස් කිරීම පවා අතිශය දුෂ්කර වී ඇති බවද ඔහු පවසා තිබේ.

අයහපත් කාලගුණය, දුෂ්කර කඳුකර භූමි සහ තවදුරටත් පවතින අවදානම් හමුවේ වුවද ජනතාවගේ ජීවිත ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කටයුතු කරමින් සිටින බව නේපාල අග්‍රාමාත්‍යවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත.

හිමාලය ආශ්‍රිත මෙවැනි ආපදා වැඩිවෙමින්

හිමාලය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ග්ලැසියර සහ පාෂාණ කඩා වැටීම් හේතුවෙන් මහා පරිමාණ ආපදා සිදුවීම මෑත වසරවලදී කිහිපවරක් වාර්තා වී තිබේ.

2021 වසරේදී ඉන්දියාවේ උත්තරාඛාන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ රොන්ටි කඳු මුදුනෙන් දැවැන්ත පාෂාණ හා අයිස් ප්‍රමාණයක් කඩා වැටීමෙන් ජල විදුලි බලාගාරයකට දැඩි හානි සිදුවූ අතර පුද්ගලයින් 200කට ආසන්න පිරිසක් මියගොස් හෝ අතුරුදන් විය.

2023දී සිකිම් ප්‍රාන්තයේ දකුණු ලෝනාක් විලට පාෂාණ කඩා වැටීමෙන් ග්ලැසියර විලක ජලය විශාල වශයෙන් පිටතට ගලා ගිය අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගොඩනැගිලි සහ පාලම් රැසකට හානි සිදුවිය.

එමෙන්ම 2025දී ස්විට්සර්ලන්ත ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ බර්ච් ග්ලැසියරයෙන් දැවැන්ත පාෂාණ සහ අයිස් ප්‍රමාණයක් කඩා වැටීමෙන් බ්ලැටන් ගම්මානයේ විශාල කොටසක් යටවී තිබිණි.

මෙවැනි සිදුවීම් හේතුවෙන් කඳුකර ප්‍රදේශවල ග්ලැසියර, පාෂාණ සහ දේශගුණික වෙනස්කම් අතර සම්බන්ධතාව පිළිබඳවද විද්‍යාඥයන්ගේ අවධානය තවදුරටත් යොමුව තිබේ.

මෙම අල් මින්හාඩ් ගුවන් කඳවුරේ ඇමෙරිකානු හමුදා බලකායන් සහ ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර් යානා ස්ථානගත කර ඇති ස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් මෙම ප්‍රහාර මාලාව එල්ල කර තිබේ.

ලාරක් දූපතේ ඉරාන විප්ලවවාදී ආරක්ෂකයින් සහ ඉරාන සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීමට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කළ බවද මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

අල් මින්හාඩ් ගුවන් කඳවුරට පහර දුන් බවට ඉරානය කරන ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයෙන් ක්ෂණික ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණු අතර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය මේ සම්බන්ධයෙන් තවමත් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර නොමැත.

තත්ත්වය උග්‍ර වුවහොත් එළඹෙන සැප්තැම්බර් 14 වැනිදා සිට ඔක්තෝබර් 15 වැනිදා දක්වා යාල කලාප අංක 01 තාවකාලිකව වසා දැමීමට තීරණය කර ඇත.

නියඟයෙන් වන සතුන් ආරක්ෂා කරගැනීම, උද්‍යානයේ නඩත්තු කටයුතු සිදුකිරීම සහ වැසි ලැබුණහොත් මාර්ග ආරක්ෂා කරගැනීම මෙම පියවරෙහි ප්‍රධාන අරමුණයි.

කෙසේ වෙතත් මෙම කාලසීමාවේදී යාල 02 සහ 03 කලාප සංචාරකයන් සඳහා විවෘතව තැබෙන අතර, ප්‍රමාණවත් වැසි ලැබී උෂ්ණත්වය සමනය වුවහොත් නියමිත දිනට පෙර උද්‍යානය නැවත විවෘත කිරීමට කටයුතු කරන බවද ඒ මහතා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.